LiberOctauus
atqꝫ fragile: p̄terea ſemel recoquunt: quod ſeꝑius feciſſe plurimum bonitati confert..XXVI.¶ De oꝑatione cupri vel eris in alchimia.¶ Razi in li. de aluminibꝰ et ſalibus.Squidem ſiue cuprū eſt de diuiſione veneris:Natura eius eſt calida et ficca. ſꝫ minus ſiccaꝙͣ ferri. Eſt aūt in virtute ſua argentū: et ī ſualiquefactōne et duricie: ſed rubeū eſt. qui ergo eradicateius rubedinem: facit ip̄m redire in argentū. Eſt em̄ inmanifeſto ſuo es ⁊ in occulto argentū. Cōmiſcetur autē cū auro ⁊ argento: et recipit tincturā: fitqꝫ ex eo elexir albedinis ⁊ rubedinis. nec fugit eius tinctura qn̄ ſoluitur cū aqua atramenti vel alumīs. aqua eris liquefacit om̄ia corꝑa: ⁊ omnē rem ex lapidibus: regimē āt eiꝰeſt: ſicut regimē ferri equaliter. ¶ Auicenna in libro alchimie ⁊ anima: Cuprū triplex eſt: ſcꝫ hermeniuꝫ: naturale: ⁊ cupꝝ nau̓arre. Natura eius calida eſt ⁊ ficca nōmultū: ſed ē in eo humiditās. id̓o ſoluitur. Efficitur ātvt dixi. de argentō v̓iuo groſſo: et de ſulphure rubeo cōcto in ventre terre ꝑ centenas annoꝝ: ſed nō adeo coctoſicut auꝝ. Nec eſt ꝯbuſtum ſicut ferꝝ: ideoqꝫ leue ē adimmutandū: et eſt ꝓpinquius argento ꝙͣ auro: quia pl̓ꝰhabet de ſulphure ꝙ de argēto viuo. Eſt aūt cuprū melius rubeū et album. quod qn̄ ꝑcutitur ſonat. Hermenium aūt cuprū nigrū eſt: et nō eſt ī eo alchimie oꝑanduꝫquia multitudo ſulphuris que ibi eſt ꝯfūdit ip̄m. Necpōt lauari nec dealbari. Lauat̉ em̄ cuprū vt eius īmundicia auferatur. Calcīatur aūt: vt eius materia attenuetur. Lauatur iteꝝ cū fortiſſimis aquis: vt humiditateꝫrecuꝑ et: quā in calce ꝑdidit. Sublimatur aūt: vt magiattenuetur. et cuꝫ auro viuo miſcetur: vt materia ſua p̄paretur. ¶ Ex libro de natura reꝝ. Es ſiue cupruꝫ eſeiuſdem duriciei cū argento: et eiuſdeꝫ liquatōnis: hocexcepto: quod eſt rubei coloris: Si quis aūt eiuſ rubiginem abſtulerit: argentū erit. Huius manifeſtuꝫ eſt calidum multū et ſiccū paꝝ. Eius aūt occultū ē debilis frigiditatis: et multe humiditatis. et dico ꝙ eris occultū.eſt plūbum. Sed ip̄m in argentum facilius eſt conuertere: ꝙͣ in plūbum ꝑuenire nanqꝫ ad latera facilius eſt ve¶ XXVII.nire: ꝙͣ ad fundum.¶ De virtute ipſius in medicinaPlatearius vbi ſupra¶ Sartificio quodā coaptatur ⁊ ꝯburitur: vt poſſet puluerizari. In olla em̄ facta terrea. poītures rubeū. ſcꝫ qd̓ diu ante a fabris fabricatū eſtet in fornace vbi fit ignis cōtinuus ponitur diu: poſteapuluerizat̉. In excoctione em̄ nimia augmentātur ꝑtesterreſtres: et diminuuntur aquoſe. Huiuſmodi ergo esvſtum calidū eſt et ſiccū in quarto gradu: virtutem habet cōſumendi: diſſoluendi: et melancolicū humorē purgandi et extenuandi: vnde cōueīenter poītur in emplaſtris attenuatiuis. et in emplaſtris cōtrā ſplenem. Carnem ſuꝑfluam corrodit. Cōtra fiſtulā puluis eius cummelle conficitur: et penna intincta imponitur: os fiſtuleelaxat et etiā curat. ¶ Razi in almazore: Es vſtuꝫ capillos tingit: vulnus cōſolidat: aquā expellit: ¶ Auicēna in ſecūdo ca. medicine: Es calidū eſt et ſiccum in tercio. vlcera maligna ambulatiua cōſolidat et ꝓhibet: etcarnē augmentatam corrodit. acuit viſum: et cōfert duriciei palpebraꝝ. Capillos denigrat. palato illinitū vomitum excitat. In ere aduſto eſt ſtipticitas ⁊ acuitas ⁊cōſolidatio. Eſt aūt genus eris. quod dicitur calacon.Et frequens eſt ꝓuerbium: ſi cū forcipicibꝰ de calaconeuellātur pili: ꝓhibebit ortum eoꝝ. Non eſt autē bibendum vaſis ereis in quibuſ eſt ſalledo vel amaritudo vl̓acetoſitas. aut dulcedo vel pinguedo. ſicut ſunt olera ⁊carnes ip̄a quippe trāſmittunt zimariaꝫ. quod eſt venenum. ¶ Cōſtantinus vbi ſupͣ. Es vſtū calidum ⁊ ſiccūin quarto gradu vulnera mūdificat. tenebroſitateꝫ ocu
lorum clarificat: ſuꝑfluam carnem vulnerū deſtruit perſimis vulneribus ne dilatentur repugnat. ſed lotum fivtiliꝰ humidis naturis: ſicut eunuchis pueris et mulieribus. ¶ Pliniꝰ. xxxiiii. li. Eris metalla multis modisinſtruūt medicinā: vtpote cū vlcera omnia ibi ociſſimeſanentur: maxime tn̄ ꝓdeſt cadmia. ¶ Hali vbi ſupra.Es vſtum melius eſt ſubtile. leue planū. ⁊ vtrūqꝫ rubeum. Eſt aūt calidū ponticū. Cicatrizat vlcera que ſuntin corꝑibus dura. Sed ⁊ ſi abluatur mollia quoqꝫ cicatriſat corꝑis vlcera.XXVIII.¶ De cadmīa erariaIſidorus.Urgamenta vero eris ſunt cadmnia et erugo eteris flos. Cadmia gignitur in metalloꝝ eris etargenti fornacibus inſidente nidore. Nā ⁊ ip̄elapis cadmīa vocatur ex quo es fit. ſic rurſus in fornacibus exiſtit. et ſui noīs originē recipit ¶ Plinius vbiſupͣ Cadmia ſine dubio fit in argenti fornacibꝰ candidior: et minus ponderoſa: ſed nequaꝙͣ erarie ꝯpanda.Tria ſunt eius genera: vel etiā plura: Nanqꝫ ip̄e lapisex quo fit es: cadmia vocatur. neceſſarius quidē fuſuriſet medicine inutilis. Sic rurſus in fornacibꝰ alia exiſtitque ſui noīs originē recipit. Fit aūt egeſta flamis atqꝫflatu tenuiſſima ꝑte materie in cameris lateribꝰ ve fornacum. ore quo eluctantur flame: appellata capnitis.Exuſta et nimia leuitate ſimilis fauille. Interior āt eſtoptima cameris dependēs: et ab hoc argumento botriſentos cognoīata. Hec pͥore ponderoſior: ſequuturis leuior. duo ſunt eius colores: deterior eſt cineriꝰ. Meliorpuniceus: frialis: et oculoruꝫ vtiliſſima medicamentis.Tercia eſt in lateribꝰ fornacū: que ꝓpter grauitateꝫ adcameras ꝑuenire nō potuit: et hec dicitur placitis. Etip̄a ab argumento cruſta verius ꝙͣ pumex intꝰ variasad ꝑſoras vtilior et ad detrahēdas cicatrices: fluūt exea duo alia genera: Onichitis extra pene cerulea: Intꝰonichiti maculis ſimilis. Oſtracitis tota nigra ceterarūqꝫ ſordidiſſima: vulneribꝰ maxime vtilis. Omnis autem cadmia in cypri fornacibus eſt optima. Iteꝝ a medicis coquitur carbone puro. et vbi redigitur in cinerēextinguitur que ad emplaſtra preꝑatur vino amineo.Que vero ad ꝑſoras aceto. Quidaꝫ in ollis fictilibꝰ tuſam vrūt et in mortariis lauant: poſtea ſiccāt: Cadmieeffectus ē ſanare: ſiccare: fluitiones ſiſtere: p̄terigia ſordes oculoꝝ purgare: ſcabriciem extenuare. Et quidqdin effectu plumbi dicemꝰ inferius: et es ip̄m ad omniaeadem vritur: p̄terqꝫ albugīes oculoꝝ cum lacte ſanat.facit et vomitiones ē melle ſumptuꝫ. Uritur aūt es cyprium in fictilibus crudis: cuꝫ pari pondere ſulphuris:vaſe circūlito ſpiramento in caminis: donec ip̄a vaſa ꝑcoquātur. Quidaꝫ et ſalem. Aliqui alumē ꝓ ſulphureaddunt: Alii vero nichil ſed aceto tātū ꝑfundūt: Uſtūmortario thebaico teritur: Aqua pluuie lauatur. Iterūadiecta largiore teritur: ac relinquitur donec cōſedeat:⁊ hoc ſepiꝰ donec ad ſpēm minii redeat: tūc ficcatū ī ſo¶ XXIX.le in erea pixide ſeruatur.¶ De ſcoria eris ac flore et ſquama.Ris ſcoria ſimili modo lauatur: minor effectuꝙͣ ip̄m es. ¶ Hali vbi ſupͣ: Tubal hoc eſt eris¶ ſcoria melius eſt nigrū. ſed inclinās ad ruboretenue velut cortices: et eſt ſubtilius ere ꝯbuſto. Elimatet incidit que noxia ſunt. Tenebras oculoruꝫ aufert: etaſperitatem palpebraꝝ diſſoluit: zemaꝝ .i. viridum eriscalidum: carnem ſuꝑfluam ꝯmedit: et eſt incidens: ſi cucera ⁊ oleo oliue miſceatur: Elimat ſine morſura ⁊ carnem adducit. ¶ Pliniꝰ vbi ſupͣ: Eris quoqꝫ flos vtiliseſt medicine: Fitqꝫ ere fuſo et in aliā fornacem trannato: Ibi nāqꝫ flatu crebriore excutiūtur: velut milii ſquame quas lepidas vocāt. et ſic adulteratur flos: vt ſquama veneat ꝓ eo. Eſt aūt ſquamā eris decuſſa vi clauisin quos paues erei ferrumīantur. In cypriis maxime