LiberSeptimus

⁊ inquantū ſic eſt decurrens curuitatem virge econtraduiſtendit ſcd̓m rectitudinē. Signū autem huius ꝙ excellenter comprimitur aer ex huiuſmōi virge curuatiōepoſſumus acciꝑe. Nam ſi multa curuatio fiat ī aliquaciſſura ꝑ cultellū vel aliud inſciſſiuū facta: ſtatiꝫ aer cōdenſatus in excellentia principiū ꝑ quod exalare poteſtrepetit. ⁊ incipit ſubito exalare. facitqꝫ fiſſurā ꝑ vniuerſam virgā ita ꝙ virga frangitur in eius ſubita exalatōne. Similiter etiā eſt de gladio. qui ſuſcipit incuruationem. ⁊ ſtatim accedit ad rectitudinem ꝓpter aerē compreſſum in eius pͥoris. qui deſiderat ꝓpriam ꝯſiſtentiaꝫin raritate ꝓpria naturaliter ſibi deputata. Sed rectiꝰexꝑiens gladiū in bonitate. cū videt eū manere ī curuitate. dicit gladiū malū eſſe. Et hoc eſt. quia quādo gladius accipit cōſiſtentiam in curuitate. ſignificatur: ꝙ īeo ſit humidū viſcoſum ⁊ groſſum. qd̓ cōſeruat conſiſtētiam quā accepit ſine reuerſione. Et tn̄ per hoc ſignificatur. quoniā humidū penetrationi cōtradicit. ad quāgladius factus fuit. ideoqꝫ gladiꝰ iudicatur malꝰ. Inſciſſiua vero quedā ſunt ꝑ naturā. quedā ſunt ꝑ violentiam. ꝑ naturā vt acetum ⁊ hircinꝰ ſanguis. qui ſubſtātiam penetrat adamātis vere indiuiſibilis: ⁊ hoc ex ſiccitate que eſt ī ea. Inſciſſiua vero ꝑ violentiaꝫ ſunt vtaer campane: nāqꝫ in turri dependent: ⁊ ſonates aeraferiunt: qui ſcꝫ aer nō valens extra exalare: poros ītratturris: ibiqꝫ aerem pͥoros eiuſdē turris implentem īuenit: ⁊ cū illo ꝯdenſatur. cūqꝫ in loco capi nō poſſint: necetiā exalare: faciūt fiſſurā in turri. hinc eſt ꝙ findunturaliquādo turres in quibꝰ campane pendent. Quē admodum etiā videmus: ꝙ quādo multū venti capitur ī follibus: ſi obſtruātur ora folliū: ⁊ aeres cōprimantur: aerexalare volens facit fiſſurā in aſſeribꝰ: aut in corio velfacit diuiſionem corii ab aſſeribꝰ ꝑ exitū clauoruꝫ. Sicetiā in argento cum humidū ſit cōgelatum poſſumꝰ videre. qm̄ omni cōgelato accidit fiſſura in ꝑcuſſione. Cōtingit etiā inciſionem ex ſubtilitate fieri ſubſtātie: ſicutcum acetū flamā .i. ignem grecū inextīguibilē extīguitſeꝑans ipſam in ꝑticulas mīmas: ſic em̄ ex ſua frigiditate alterat ⁊ extinguit eam. Conuertendo calorē illumin frigiditatem.¶ LXXXVIII.¶ De ignis vel flame extinctiuisReter hunc aut modū extinguendi ſcꝫ flamamvel ignē inextinguibilē ꝑ acetum. qui eſt ī ſeꝑarando ip̄am in mīmas ꝑticulas. Eſt etiā aliusmodus extinguēdi: eum ip̄m per arenas. Nam ꝑticulearenoſe flamā illam ſeꝑantes in poris ſuis amplis accipiūt ꝑticulas eiuſdem que ſcꝫ ꝑticule cū exalare in aerenon poſſint. ⁊ ab ip̄o reſpiraculū habere. extinguunturCur aūt illud fit alteriꝰ eſt iudicii. verū is eſt modꝰ extinguendi vnāquāqꝫ flamam. ſcꝫ ꝑ ſuffocationeꝫ hmōieam occultātem vt arena vel cū alteratione ꝑ diuiſionēvt in aceto. Eſt em̄ acetū inter om̄es ſubſtātias magisrariſſimū: et hoc patet in ouo: quādo ꝑ tres vl̓ quatuordies ponitur in aceto. Roditur em̄ tota teſta oui ꝑ inciſionem aceti. Ip̄ius aceti ſubſtantia intrans oui pelliculam interiorem: facit in eius albumīe inciſionem. etaufert totā ab illo viſcoſitatē ⁊ tunc compͥmitur ſuauit̉inter manus. aceti ſubſtātia exeūte exit albumīs ſubſtātia. remanetqꝫ ſolus vitellus oui pellicula intacta. Saquippe ⁊ ſi calide vel ſicce ꝯplexionis fuerit: ꝯtingit tamen ꝙ flamam ꝑ accidēs deſtruit. Cum em̄ pͥoros directos ⁊ amplos habeat: ꝓiectum in igne. diuidit flamaꝫin ꝑticulas mīmas: eiuſqꝫ pͥoris amplis ip̄iuſ flame ꝑticulas occultat. que cū reſpiraculū non poſſit habere: extinguitur in ſe. tamē cū ita ponitur ſupra ligna groſſaꝫflamam emittentia cū fumo groſſo humido. et ſi ſubitoflama non extinguat: tamen ex ſuis qualitatibus conſumit humiditatem lignorum: et poſtea generatur flamaex fumo.¶.LXXXIX.

¶ De caloris mitigatiuis.It aūt calidi quādoqꝫ extractio ab humido: ꝑimpoſitionē aque in illo. ſicut videmus ī muſtoCū em̄ vtruꝫ aqua ſit ei admixta ꝑcipere volumus: ouū imponimꝰ: quod ſtatim deſcendit: ſi aqua īpoſita fuerit. Quod ideo fit: qꝛ muſtū dum purū eſt: duplicem calorem habet: vnū ſcꝫ ꝓpria cōplexione. Alterū aloco generationis ſue. ſicut cōtingit triplicem caloremhabente puro pane nouiter a furno extracto. Et ille duplex calor facit ebullitioneꝫ in muſto: que ꝓhibet ouumdeſcendere. Sed aqua modica appoſita calor extinguitur: ⁊ ebullitio eſſe deſinit. ouūqꝫ deſcendit. Similit̓ invino in quo ouū deſcendit. poſtꝙͣ exalauerit calor: queꝫa loco generationis ſue accepit. At vinū calidiſſimū indolio poſitū: volenſqꝫ frangere doliū: accipit extermīationeꝫ ſui caloris a minima caſei ꝑticula: ſi ponatur intra ip̄m. Caſeus enim cū frigidus ſit ac ſiccus atqꝫ poroſus: intra pͥoros ſuos ebullientis vini ſpūm accipit.Illūqꝫ ex ſua frigiditate alterat: et tūc vinū ab ebullition quieſcit. Alio etiaꝫ modo fit extinctio caloris: ſcꝫ ꝑreſolutionem groſſe fumoſitatis. vt cū aqua in igneꝫ ꝓticitur ignis extinguitur. Itē alio quocūqꝫ modo calorper cōſtrictionem fumoſitatis extinguitur: vt cū teſticuli hominis ebrii in aqua frigida ponūtur: pollimitātiaquippe teſticuloꝝ cū ſtomacho eſt: vbi adueniens aquefrigiditas ad ſtomachū: alterat ip̄am ſcd̓m frigiditatēin eius fundo. que ſcꝫ frigiditas ꝯſtringit materiā euaporantem ad cerebruꝫ. ne fumus ex illa ꝑte ampliꝰ euaporet. ⁊ tunc ceſſat ebrietas. Que quidē nichil aliud eſtniſi fumus reſolutꝰ de vino meatus opilans. per quosdeſcenſus eſt ſpūum a cerebro. Sic ergo que dicta ſuntcaloris extenuatiua ſunt.¶. Xd.¶ De caloris vel ignis excitatione.Aloris autē excitatio cōtingit ex motu aliquāreflexione aeris in obſtaculo ꝯcauo. quēadmoddo: plerūqꝫ vero caloris multitudo cōtingit exvidemus. ꝙ cū cyphus argenteus cōcauus ponitur adignem. Non pōt ſe tolerare manus in cypho cōtra eūdem. ſic ⁊ cum vna olla verſa ponitur in patella. que eſtaqua plena ſi apponatur ignis patelle. ſpūs ebulliensin ea. ꝓpter caliditatē ſuppoſita ad fundū olle inflectit̉et multiplicatur. cōtinue trahit humidū ad ſe. vnde perꝓceſſum temꝑis. aqua tota que eſt in patella. in ollā trāſibit. ita ꝙ vacua penitꝰ apparebit. Itaqꝫ videtur hocruſticis admirabile. quoniā in tali caſu decoquitur fruſtum carnis in olle fūdo euerſe. licet ille fūdus a patella ꝑ magnam diſtantiam eleuatꝰ ſit in aere. Et attendequoniam alteriꝰ modi eſt ignis effectus in elixis. ⁊ alterius modi in aſſatis. Nam qn̄cunqꝫ aquā calida circūſtat in elixum. decoquendo totū humidū extrahitur abelixo. Itaqꝫ in elixis relīquitur intus magis ſiccuꝫ. Inaſſatis vero relinquitur interiꝰ magis humidū. exteriꝰaūt ſiccum. Si vero queratur ratio quare ſic fiat diuerſo modo. dico. ꝙ ſpū calido exiſtēte in aqua circūſtantealiquid elixabile. attrahet ſibi humidū illius elixabilisſpūs ille. quod videlicet humidū in elixabili quidē exit.quia ſimile ſuū in circūſtante ſcꝫ humoroſitate inuenit.at omnē humidū aſſabile cū extrahi debꝫ a calore circūſtante ip̄m. fugit in ꝓfundū aſſabilis. quoniā eiuſ oppoſitum ſcꝫ ſiccitas eſt in calore circūſtanti. Attende iteꝝꝙ vbi eſt debilis humiditas et fortis ſiccitas. acuta ēflama ⁊ ſicca. vbi vero multa eſt humiditas ⁊ minor ſiccitas. flama non eſt adeo penetratiua. Nec ita humidicircūſtantis ip̄m cōſumptiua. ꝓpter hoc quoqꝫ lixe volentes obſeruare pinguē hūiditatem in anſeribus decoctis vt ſint ſaporoſiores. ſemꝑ decoquūt illos cū lignis¶ XUII.humidis. nunꝙͣ cum ſiccis.¶ De flame nutritiuis.