LiberSeptimus

Orro irritatiuum caloris flamei eſt pinguedomaxime. ſed nō ex ſe. videmus em̄ ꝙ cum pinguedo porci liquefacta in patella puraqꝫ ⁊ aerea pinguedo ſit nūꝙͣ emittere flamā poterit. Quod iōeſt: quia illa pinguēdo aerea. calida ⁊ humida ē. flamavero cum ſit ficca nō fit cū calido ⁊ humido puro. hinceſt ꝙ in candela ſiccitas licinii quādam temꝑantiaꝫ generat ſcd̓m quam flamā nutritur. Ideoqꝫ dicit ph̓us iniiii. li. metheoroꝝ: ꝙ vinū eſt flame nutrimētum. Quodego ſic intelligo. Ex vino ſiquideꝫ rubeo ꝑ ſublimationem aqua extrahitur: qꝛ quādo ſcꝫ cū eodeꝫ vino aqua⁊ ſulphur apponitur: aqua nimirum exalans: accipit amixtis cū vino rubeo ſiccitatē: indeqꝫ cōtrahit ſublimationem: que qꝛ cum ſit ſubtilis humiditas: ſiccitatē trahit a ſulphure: ꝓpter que duo pōt ip̄a etiā eſſe nutrimētum flamē. Et tunc ſi ſuꝑ ip̄am pānus ponatur: ſine deꝑditione panni ſuppoſiti aqua in flamā ſeruabitur. Etattende: qꝛ ſi groſſum eſt humidū: groſſuꝫ ex ſe ꝓiicit fumū. Ideoqꝫ quia flama eſt fumꝰ accenſus. Inde groſſꝰaccenditur fumus. ꝓpter quod ligna in plenilunio nonoportꝫ decidere. qm̄ aer tunc diſponitur in humiditatevnde qꝛ humiditas ad putredinē ruit ⁊ ſiccitas ecōtra:ligna in plenilunio deciſa citius putreſcūt ꝙͣ deciſa ī nouilunio. Non ſemꝑ aūt eſt pinguedo nutrimentū flamēSed aliquādo etiā humiditas aquoſa groſſaqꝫ. Quodattendentes fabri ꝓiiciūt aquam ſuꝑ carbones deſtitutos ab humiditate. ex cuius ſcilicꝫ aque humoroſitatecū carbonum ſiccitate naſcitur temꝑantia: que valꝫ adnutrimentū flamē: ſulphur aūt quoniā in eo tanꝙͣ ī materia calida ⁊ ſicca eſt pingue: ⁊ ex ſe flamaꝫ ꝓiicit ſinealicuius admixtione. Porro ſepum vaccinū. ⁊ ſi pīguius ſit. tamē nequaꝙͣ ex ſe flamā ꝓiicit. Et hoc id̓o: quoniam abūdat in frigiditate. cuius ſignū eſt. qꝛ eſt d̓ aīali rumīante. ⁊ omne tale eſt cōplexionis frigide. Ideoqꝫ ſtomachꝰ eius frigidus. ex vna herbe comeſtione nōpōt digeſtionē facere. ꝓpter hoc quod ab hmōi animalibus comeditur: bis comeditur. pix vero qm̄ in ea ſiccūex ſtipticitate ſubſtātie vnctuoſum aut viſcoſuꝫ exiſtitflamam reddit. lapis aūt ⁊ ſi vnctuoſum in eo ſit: eſt tamen in eo excellens terreſtre. ideoqꝫ non eſt inflamabilis.¶ ITII.De quinto elemento quod eſt vapor terreſtris.¶ Philoſophus.Aporem aūt dicimꝰ quintū elementū: quod eſtmediū aque ⁊ aeris quātum ad ſubſtātie ſubtilitateꝫ: qꝛ ſubtilior eſt aqua: groſſior aere. Et ꝙͣuis fit ex hmōi elem̄tis puta qꝛ reſoluitur ex aqua ⁊ terra a calore ſolis: ſiue maneat clauſus in viſceribꝰ terreſiue ſuꝑ terram eleuetur plus ⁊ minus: iuxta triplex interſticiū aeris. ip̄e eſt principiū aliaꝝ rerū ſequentiumNam ille qui eleuatur ſuꝑ terrā principiū eſt cometaꝝac ſtellaꝝ cadentium: ⁊ aſub ⁊ anaxet. ⁊ circuloruꝫ circalunam ⁊ ſolem apparentiū. ⁊ yridis: necnō ventoruꝫ. etturbinis: ⁊ tonitrui: ⁊ fulminis. nubis: et nebule: grādinis quoqꝫ: ⁊ niuis. pruine atqꝫ roris. Et iſta ſunt elemētata prime cōpoſitionis. Ille vero que manet in viſceribus terre ip̄e eſt: qui calefacit fontes in hieme: ip̄e principium terre motus. Ex qͣꝫ eo corꝑa mineralia generantur. vt ſulphur. ex cuius ꝯmbuſtione calefiunt terre. vtlapis: ſimiliter ⁊ argentūuiuum: quod eſt principiū omniū metalloꝝ: que ſunt ſeptem. ſcꝫ plūbum. ſtannū. es.aurichalcū. cuprum. argentū. ⁊ auꝝ. Et hec ſunt elemētata ſecūde cōplexionis vel cōpoſitionis. Sunt aūt elementata quedā media: que nec ſub terra ſunt: nec ſuperterrā. Et hoꝝ q̄dā ſūt īfixa ſicut terrenaſcētia. puta plāte arboꝝ ⁊ herbaꝝ. quedā vero nō. ſicut aīalia. Quedātamen inter plantas ⁊ animalia media ſunt: vt ſpongimarine: que ⁊ radicibꝰ aluntur vt plante. et tactu ſentiunt vt animalia. Sed hoꝝ principia ſunt vapores. vnd̓

per ſe prius generātur. Plāte vero primo ex ſe minibꝰpluuia mediate. Nutriūtur itaqꝫ terre naſcētia ex mitione terre ⁊ aque. Et ita ſunt in tercia compoſitione: īqua facta eſt aliqͦ mō ꝯtrarietaſ. q̄ elemētata ſecūde ꝯpoſitōis animā habere ꝓhibet. vn̄ plante animā hn̄t vegetabilē. Et qꝛ vapores ſunt principia terrenaſcentium.Ex terre vero naſcentibꝰ generātur hūores aīalium. exquibꝰ ſcꝫ animalibꝰ. ⁊ ip̄a nutriūtur ſemina. vl̓ oua formātur de qͥbus alia quoqꝫ generātur animalia. Mauifeſtum eſt. ꝙ vapores ſunt principia animal̓ et hominūqui ſunt qͣrte ⁊ quinte ꝯpoſitōis. Sed in animalibꝰ magis confracta eſt cōtrarietas: ꝙͣ in terrenaſcentibꝰ. vn̄et nobiliorem. animā recipiūt. ſcꝫ ẜſibileꝫ. In omnibusquoqꝫ adhuc magis ꝙͣ in aīalibus: ⁊ ideo recipiūt aīaꝫnobiliſſimā. ꝓpter ſummā corꝑis hūani tēꝑantiam. Etqꝛ non potuit eē nobilior ꝑfectio: patet ꝙ homo finis ēomniū creaturaꝝ. Sicut ergo prima creaturaꝝ rōnaliſeſt: ſcꝫ angelus: ſic ⁊ vltimā ſcꝫ homo. vt finis cōueniatprincipio. ſicqꝫ creaturaꝝ ordo circularis: vt ex ꝑfectōecircl̓aris creationis intelligat̉ ꝑfectio ſummi opificis.Recte igit̉ quinqꝫ ponimꝰ elementa: licꝫ quattuor ſintprimo pͥma.¶ Continentia octaui libriCtauus liber agit de corporibusque continentur in terre viſceribuſhoc eſt de mineralibus vt de metalis et ſimilibus. Et habꝫ cyi. ca.E corꝑibus terre minerabilibꝰDe quatuor eoꝝ ſpeciebus.ii.iii.De metallis ⁊ eoꝝ origineiiiiDe naturali metalloꝝ creationeDe metalloꝝ inueſtigationeDe artificioſa eoꝝ tranſmutationevi.vii.De auri naturaDe ſpeciali ⁊ multiplici auri p̄emi nentia viiiDe quibuſdam modis auri inueſtigandi ix.Iterum de alio inueſtigandi modoQue fuit auri prima eſtimatioDe luxuria modernoꝝ in auro xii.De oꝑatione eius in alchimiaxiii.De virtute ip̄ius in medicina xiiii.De eodemxvi.De argenti naturaxvii.De argenti fodinaDe oꝑatione ip̄ius in alchimia xviii.De virtute ip̄ius in medicinaxix.De ſpeculis ⁊ vaſis ex argento xx.De hydrargiroDe lithargiroxxii.De vſu lithargiri in medicina xxiii.xxiiii.De ere vel cuproDe diuerſis ſpeciebus erisxxv.De oꝑatione eris vel cupri in alchimia xxvi.xxvii.De oꝑatione ip̄ius in medicinaDe cadmia erariaxxviii.De ſcoria eris ⁊ flore ac ſquamaxxijDe ip̄ius rubigine vl̓ eruginexxx.xxxi.De chalticexxxiiDe calchantoDe multiplici eiꝰ in medicina remedioxxxiii.De pompholige et ſpondioxxxiiii.xxxv.De difrige et antiſpodioDe aurichalcoxxxvi.xxxvii.De ſtannoDe oꝑatione ip̄ius ſtanni in alchimia xxxviii.De virtute ſtanni in medicinaxxxixDe plumboAdhuc de plumbi origine ⁊ natura xli.