LiberSeptimus
habet aluminis. Et retinet ſanguinem cum ex ore currit. Nec eſt medicina magis abſcindens ſanguinem: eteſt infrigidatiuū: ⁊ glutinoſuꝫ. Cōfert a principio apoſtematum calidorū: vulnera recentia ꝯſolidat: ⁊ vlcerationem aduſtionis ꝓhibet ac ſanat: ꝓhibet etiā catarꝝ⁊ curſus oris: ⁊ gingiue ⁊ effuſioneꝫ materiaꝝ ad manus ⁊ pedes ⁊ ꝓhibet corroſionē. Cōſeruat aūt mēbraapud caſum: ⁊ cōfert extenuatōi a ſputo ſanguinis: qꝛexiccat vlcꝰ pulmonis. Confert etiā raſure maligne inteſtiuoꝝ. Reſiſtit venenis ⁊ morſibꝰ cū vino bibituꝫ ⁊cū aceto linitū. Qd̓ ex eo puꝝ eſt: cū bibitur: non ceſſatfacere nauſeā ⁊ facit venenū vomitu exire. lutū ſamiūdicit galienꝰ eſſe: ſicut ſigillatū in retentōe ſanguiniſ ⁊rebꝰ alijs. Sed eſt pluris arcitatis: ⁊ ideo pluris leuitatis. Eſt ⁊ tenaciꝰ ⁊ viſcoſiꝰ: ſed ſigillatū fortiꝰ. Eſt igit̉hoc viſcoſum. tenax. glutinoſum. ablutōe nō indigensEiuſqꝫ infrigidatio ꝑua eſt: ⁊ ſedatio plurima: ꝓhibetapoſtemata calida in inceptōe: ⁊ cōfert apoſte matibusmāmillaꝝ. Et ſi infundatur: nō ſentitur in eo aſperitaſcalefaciens: ſicut ex ſigillato. Cōfert a principio pōdagre linitū. Cōfert etiā eruptōi ſanguinis a matrice: etegreſſioni ſanguinis cū egeſtione. Lutuꝫ terre maſticiseſt abſterſiuū: lauatiuū: generatiuū carnis. lutū creticūplurimū aereitatis eſt: ⁊ eſt ſimile p̄dictis: ſed debiliusabſtergit aūt abſqꝫ mordicatōe: ⁊ debilitat ſenſus. Cōfert vlceribꝰ: ⁊ inflamatōi eoꝝ. lutū vitis exiccat: nō lōge a mordicatōe: ⁊ in ip̄o eſt aliꝙͣtulū reſolutōis. Lutūkimolea. Qd̓ de eo puꝝ eſt plurimi exiſtit iuuamenti: ⁊in ip̄o eſt infrigidatio ⁊ reſolutō. ſed cū lauatur: deſtruitur eiꝰ reſolutio. Cuꝫ aceto ponitur ſuꝑ apoſtemata q̄ſub ſtomacho ſunt. ꝓhibet initiū aduſtionis ab vlceratione. lutū vitis exiccat nō longe a mordicatōe: ⁊ in ipſo eſt aliꝙͣtulum reſolutōis. Lutū qd̓ comedit̉: eſt opilatiuum: corruptiuū complexionis. veꝝ ip̄m cōfortat osſtomachi: ⁊ delet eleuatōeꝫ cibi. Qd̓ aūt in ip̄o dicitur:de bonitate anhelitꝰ eſt ẜm oꝑationē. deſiderantiū ⁊ delectantiū in ip̄o ꝓpter illud qd̓ accidit de gaudio ꝑ accſitōeꝫ eiꝰ qd̓ deſiderat.LXVIII.¶ De his que continentur in viſceribus terre. ¶ Seneca li. vij.Tacꝫ aūt natura regi terrā ad corpoꝝ noſtroꝝexemplar: in quibꝰ ⁊ vene ſunt ⁊ arterie: ille ſāguinis: he ſpiritꝰ receptacula. Sic enī in terra.ſunt alia itinera ꝑ que aqua. alia ꝑ que ſpiritus currit.vn̄ ⁊ maiores noſtri venas aquaꝝ appellarunt. Sicutaūt in nobis nō tm̄ ſanguīs eſt: ſed humoris multa genera. alij neceſſarii. alij corrupti: ac paulo quidem pinguioris: vt in oſſibꝰ medulle ⁊ in capite cerebꝝ: muſci:ſaliue: ⁊ lacrime. Et quiddā additū articulis ꝑ qd̓ citiꝰflectantur ex lubrico. Sic ⁊ in terra ꝙͣ plura ſunt hūoꝝgenera. quedā .ſ. q̄ mature durentur. ⁊ hinc eſt oīs metalloꝝ humꝰ. ex quibꝰ auꝝ ⁊ argentum auaricia petit.Et q̄ in lapidem ex liquore vertuntur. In quedā auteꝫterra humorqꝫ putreſcūt: ſicut bitumē ⁊ cetera huic ſimilia. ceteꝝ ſicut in noſtris corꝑibꝰ: ſic in illa ſepiꝰ humores vicia ꝯcipiunt. Cū aūt ictꝰ: aut quaſſatio aliquaaut loci ſeniū: aut frigꝰ: aut eſtꝰ corruꝑe naturam. Sb̓terra quidē nobis iura nature minꝰ nota ſunt: ſed n̄ minus certa. Sunt ⁊ illic ſpecꝰ vaſti: receſſus ingentes: etſpacia ſuſpenẜ hinc ⁊ inde montibꝰ lapſa. ſtagna quoqꝫlocis āplis ⁊ tenebris obſeſſa. Sunt abrupti in infimūhyatus. qui ſepe illapſas vrbes receperunt: ⁊ ingenteꝫruinā in alto ꝯdiderunt. hec ſpiritu plena ſunt nichil eīvſꝙͣ inane eſt. Illic quoqꝫ naſcuntur aīalia ⁊ tarda ⁊ infirma: vt in aere ceco pinguiqꝫ cōcepta. pleraqꝫ ex eisceca: vt talpe ⁊ ſubterranei mures. quibꝰ ideo lumē deeſt: qꝛ ſuꝑuacuū eſt. Inde etiā. vt theofraſtꝰ affirmat.piſces quibuſdā locis eruūtur. ¶ Idē in li. ii. Aſclepiodorus autor eſt. dimiſſos ꝙͣplurimos a philippo in an
tiquum mētallū olim deſtitutum: vt explorarent: al aliquid futuris vetꝰ auaricia reliquiſſet. Illos itaqꝫ deſcēdiſſe cū multo lumine. deinde longa via fatigatos ingētia flumina ⁊ inertiū aquaꝝ ꝯceptꝰ vaſtos: nō quidemcomp̄ſſos terra ſuꝑueniente: ſed libere laxitatis vidiſſCū magna ergo. hec legi voluptate: intellexi enī ſeculūnoſtꝝ nō nouis viciis: ſꝫ iā antiquitꝰ traditis laborareIlli maiores noſtri quos celebramꝰ laudibꝰ: quibꝰ diſſimiles nos eſſe querimur. ſpe ducti montes ceciderunt.⁊ ſupra lucꝝ ſub ruina ſteterunt. Que tanta neceſſitashoīem ad ſidera erectū incuruauit. ⁊ in fundū tellurisintime merſit: vt erueret nō auꝝ minori ꝑiculo querendum: ꝙͣ poſſidenduꝫ. ꝓpter hoc cuniculos egit. ⁊ circa p̄dam lutulentā inertēqꝫ reptauit: oblitꝰ nature melioria qua ſe auertit. Nulli ergo mortuo terra tā grauiſ eſtꝙͣ iſtis. ſupra quos vrgens auaricia terraꝝ pondꝰ inicit. quibꝰ abſtulit celū. dū eos in imo vbi malū illud virus latitat. infodit.¶ LXIX.De vaporibꝰ terre quibꝰ aer imprimitur.¶ Uitrubius in li. viij de architectura.Er aūt a ſole ꝑcalefactꝰ humores a terra tollitvaporēqꝫ nebulas facit. Sic enī terra feruoreA tacta humores eiicit: ſicut corpꝰ hoīs ꝑ caloresIudores emittit. ¶ Priſcianꝰ ad cōſdroe. Humidorumaūt ⁊ aridoꝝ ex terrā ⁊ circa terrā inflamatōis due ſpecies ſunt. vna quidē humida. alia vero arida. Et ambarum cauſa eſt ſol. circulariter enī ⁊ oblique faciens meatum ꝑ zodiacū: ſuꝑeuectū humidū a terra ad ſuꝑiorenmeatū trahit. Ip̄am vero terrā caliditate ficcās. Inflamationis fumee reſpiratōeꝫ facit. Exqꝫ his duabuſ fitnubiū cōcurſus ⁊ ventoꝝ. Ex humida quidē nubes etpluuie nix ⁊ gelū ꝓueniunt. Ex fumea vero copia ſpirituum ⁊ alioꝝ quecunqꝫ ignee ſunt eſſentie. Ipſe nanqꝫvapor habens humidi plenitudinē. in locū ſuꝑiorē ſuiſum reducitur: qui eſt ſuꝑ ſolariū radioꝝ reꝑcuſſionem⁊ ibi ꝓpter frigꝰ in aquā iteꝝ ꝯſtituitur: ⁊ denſatur longius facto ſole ꝑ obliqui circuli diſtantiā. Sicqꝫ ex eanubes ⁊ pluuia fiunt. ceteraqꝫ hmōi humida: que ī acre ⁊ circa terrā conſiſtūt. Rigeſcit enī aliqn̄ in guttatōnem exilē. Aliqn̄ vero in imbrē. ꝓpter validiorē nubisdenſitatem: habet imbrea aqua. ſicut dictuꝫ eſt ſuꝑius.etiā lutū. eo ꝙ terrenū ſubleuatur mixtū cuꝫ humidioribus vaporibꝰ. Nō om̄is aūt ex aqua cōtinenti meatꝰeſt imber: ſed qui ꝓmotione vaporis in nubem eſt cōſtitutus. Sepe enī venti violentior tempeſtas ⁊ turbo humidum ex fluminibꝰ vel ſtagnis vel mari rapiens in altum ſubleuat. deinde etiā ſubtermittit: ꝓpter hec etiaꝫapparuerunt aliqn̄ cū pluuia rane ⁊ piſces veluti ſurſūnaſcentes deſcendere: ſepe quoqꝫ gutte ſanguinee ⁊ pice ſimiles fiunt: ex igneo cōmixto nubibꝰ: ſimulqꝫ terrenō ſyrpheſo .i. ex ventis collecto fumo: hec itaqꝫ omniaviolenter ⁊ cōtra naturā ſurſum cōpulſa: naturali meatu fluunt iteꝝ deorſum. vaporis quideꝫ qualitas humida ⁊ infirma: nec a terra multū elata: cū nec a ſpiritu:ꝑa calore offertur. primū facit nebulā .i. nubem infirmaꝫconcreta aūt paululū ⁊ comp̄ſſa: rorē. vaporis aūt ꝯcretio in altum rapta: nix efficitur: nondū in aquā traſmota: ſed prius ſurſum circumgelata: deorſum deducta.¶ Dieronimꝰ. Terra igitur etiā aerē in ſe habere ꝓbdum humecta temperiem ſolis acceptans largiſſimosyapores exalat.¶ LXX.¶ De igne terreno et multiplici eiꝰ effectu.terre quoqꝫ viſceribus ferꝝ ⁊ lapides decernuntur. in quibꝰ ignis latitat. vnde ignis in terra eſſe oſtenditur ¶ Seneca li. vi. Et ignis quidem fieri ſolet apud nos duobꝰ modis. Uno modo .ſ.ſi excitatur .ſ. lapidis percuſſu. Alio modo ſi attritu inuenitur: ſicut ſi duo ligna inter ſe diutiꝰ trita ſunt: necoīs hoc tibi p̄ſtabit materia: ſꝫ ignibꝰ eliciēdis ydonea