Druckschrift 
1 (1481)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

LiberSeptimus

nactus aera noſtre regionis infuſcat. Et tunc etiā nlepurior ſpūs tranſit in noxiū. vincuntur eniꝫ meliora peioribꝰ. Inde ſubite ꝯtinueqꝫ mortes monſtruoſa morboꝝ genera. nec prius peſtilentia deſinit: ꝙͣ laxitas celiventorūqꝫ iactatio ſpūm illū grauē exercuerit vel extenuauerit. XXXI.Quibꝰ in locis accidat terremotꝰ et quibꝰ Areſtotiles in libro metheororum tercio.It aūt terremotꝰ vehemens in locis in quibuseſt vehemens maris vndatio agitatio: ī locis cauernoſis: qꝛ in his maxime fit coartatioventi. Ideꝫ in libro de vegetabilibꝰ ſic ait. Terremotus in arenoſis locis fit: ſed in terris duris. que locaſunt aquaꝝ montiū. Aqua enim ſolida eſt: lapidesſolidi. Naturaqꝫ aeris calidi ſicci eſt aſcendere. Cuꝫergo due ꝑtes eiꝰ corroborātur impellūt locū: exit abeo vapor ille. ſi locꝰ rarꝰ eſſet: vapor primitꝰ paulatim exiret. Sed qꝛ ſolidꝰ eſt vapor: cōgregatis ꝑtibusterrā poteſt ſcindere. Igitur terremotꝰ accidit corꝑibꝰtm̄ ſolidis. Ideoqꝫ in ꝑtibꝰ plante aīalis fit: qꝛ inraritate ip̄aꝝ eſt aer qui ſemꝑ aſcendit. In alijs autemoībus erit. multotiēs quoqꝫ erit in fictilibꝰ: vitro: in mineris aliquibꝰ. Seneca vbi ſupra. Egiptūꝙͣ tremuiſſe tradunt: eo ex limo tota cōcreuit. Turbidus eniꝫ nylus defluens: multūqꝫ ſceni trahens. Et idſub inde prioribus terris apponens. annuo incrementoſemꝑ vltra tulit. Inde pinguis limoſi ſoli eſt egiptuſnec vlla interualla in ſe habet: ſed creuit in ſolidum areſcente limo. cuiuſ p̄ſſa erat ac ſedens ſtructura. ꝑtesglutinarentur. nec inane quicꝙͣ interuenire poterat.ſolido liquidū ac molle ſemꝑ accederet. Plinius vbiſupra. Maritima aūt maxime quatiūtur: nec montuoſa tali malo carent. Exploratū eſt michi alpes appenninas ſepiꝰ tremuiſſe. Itē gallie egiptꝰ minime quātiūtur. qm̄ hic eſtatis cauſa obſtat: illic hiemis. XXXII. Quibꝰ tꝑibus accidat et quibus. Areſtotiles in libro metheororum tercio.Uod aūt terremotꝰ fit ex vento in terra coartato. ſignū eſt. qꝛ plurimum eiꝰ cauſe eſt. qn̄ flareſolent venti: quare in nocte plus ꝙͣ in die. qd̓eſt ꝓpter elongatōem ſolis. Et fit in die tunc in meridie apud diluculū. qm̄ hore ſunt in quibus multiplicantur ventoꝝ flatꝰ. plurimū etiā fit ī vere autumno: in horis multaꝝ pluuiaꝝ: in tꝑibꝰ ſicce cōplexionisqꝛ in his maxime fit ventoꝝ flatꝰ. fit aūt in eſtate ethyeme niſi paꝝ: qꝛ calor frigꝰ ventos ꝓhibent: vt dictum eſt. In tꝑe quidē ſicco fit plꝰ: qꝛ eſt in eo vapor ſiccus. Et in tꝑe multo humido fit multꝰ: qꝛ qn̄ multiplicatur humiditas in terra. ingroſſatur opilat exitum vaporis terre. Sicqꝫ occultat̉ in ea agitatur: inde fimotꝰ terre. Itē terremotꝰ ꝓuenit apud eclipſim lunāqꝛ calor ſolis tūc ꝑuenit ad terra: ideo coartat̉ vapor nec aſcendit ſed agitatur mouet terrā. Pliniusvbi ſupra. Autumno aut vere terre crebriꝰ mouentur:ſicut fulmina. Ideoqꝫ gallia egiptꝰ minime quatiunt̉qm̄ hic eſtatis cauſa obſtat: illic hiemis. Itē noctu ſepius: ꝙͣ interdiu. Maximi aūt ſigna motus futuri ſunt:matutini veſꝑtiniqꝫ: ſed ꝓpinquā luce crebri. Interdiuaūt circa meridieꝫ fiunt. Et ſolis luneqꝫ defectu: qm̄peſtas tunc ſopiuntur. XXXIII. De ſignis terremotꝰ Areſtotiles vbi.Nte motū accidentē diluculo inuenitur aer frigidus quietꝰ: qd̓ fit ꝓpter coartationeꝫ ventiAin terra. qn̄qꝫ vero antecedit terremotū qd̓daꝫſignū: videtur enī ī celo quedā nubes longa: ſicut linearecta ante ſolis occaſum: qꝛ tūc ẜuatur ventꝰ quie ſcit Plinius vbi ſupra. Precipue vero eſtꝰ imbreꝫ ſequitur: vel imbres eſtū. Nauigātes quoqꝫ ſentiūt non dubia cōiectura: ſiue flatu intumeſcente fluctu ſubito: aut

quatiente icti. Intremūt aūt in nauibꝰ poſita eque ꝙͣin edificiis: crepituqꝫ motū p̄nunciant. quin volucreſ impauide ſedent. Sꝫ in celo ſignū p̄cedit motū futuro: aut interdiū aut paulopoſt occaſum ſereno ceu tenuis linee ſpaciū nubis in longū porrecta. Eſt in puteis turbidior aqua: nec ſine odoris tedio. Actor. Adhoc aūt vt fiat terremotꝰ tria ꝯcurrere dicunt̉ .ſ. locus.materia. cauſa impellens: locꝰ eſt vaſta ꝯcauitas. nullūaut paruū: aut remotū: aut tortuoſum habens reſpiraculum. Materia eſt vapor groſſus calidꝰ ſiccus. Cauſa impellens eſt vehemēs maris agitatio: aut vapor ipſe ex ſe motū ꝯcipiens.XXXIIII. De terris et inſulis ex cauſis terremotuſenaſcentibus. Plinius vbi ſupra.Imul aūt vt dictū eſt terremotu fiunt inūIdatōes maris. eodē videlicet ſpiritu infuſi: autreſidentis ſinu recepti eademqꝫ naſcentiū cauLſa terraꝝ eſt: idem ille ſpūs ad tollendū potens: ſolo valet erumꝑe. naſcuntur em̄ hoc modo nec fluminūtm̄ inuectu: ſicut echynades inſule ab echeloo amneuecte. maiorqꝫ ꝑs egipti a nylo: in quā a pharo inſulanoctis diei curſum fuiſſe homero credimꝰ: nec receſſumaris ſicut idem circeꝰ. qd̓ accidiſſe in ambracie portu decem miliū paſſuū interuallo. athenienſiū quinqꝫmille paſſuū ad pyreū: memoratur. Et epheſi vbi quondaꝫ edē dyane alluebat: herodoto ſi credimꝰ: mare fuitſupra memphim: vſqꝫ ad ethyopū montes. Naſcuntur alio modo terre: repente in aliquo mari emergunt:velut paria ſecū faciente natura: queqꝫ hauſerit hyatꝰalio loco reddente. Clare iampridem inſule delos rhodus memoria ꝓduntur enate. poſtea minores vltra melo anaphe. Intra lemnū helleſpontū: nea. Inter leſbū theon: halone. Inter cycladas olimpiadis. cxxxv. anno quarto Thera theraſia. Inter eaſdem poſt annoscxxx. hiera: eademqꝫ automate. Et ab ea duobꝰ ſtadiispoſt annoſ. cx. in nr̄o euo. M. iunio ſillano.. L. Balbo XXXV.conſſ. ad. viii. ydus iulii thia. De inſulis ac terris mari abſorptisNte nos iuxta ytaliā inter eolias infulas. itēqꝫ iuxta cretā emerſit ē mari mille quingentumpaſſuū vna. calidis fontibꝰ altera in tuſcoſinu flagras hec violento flatu: ꝓditur quoqꝫ memorie magnā circa illā multitudinem piſciū fluitantemfeſtim expiraſſe. Sic in campano ſinu fertur pythecuſas ortas. mox in his epopon montem cuꝫ ex eo flamaemicuiſſet repente equatū campeſtri planicie. in eadem oppidū ꝓfundo hauſtū. Alioqꝫ motu terre: ſtagnumemerſiſſe. Et alio ꝓuolutis montibꝰ inſulā extitiſſe prochytam. hoc modo fecit inſulas reꝝ natura: auellit ſiciliā ytalie. cypꝝ ſirie: euboeā boecie. euboe athlantem macriā. belbicū bithinie. leucoſiā ſyrenū ꝓmontorio. Rurſus abſtulit inſulas mari: iunxitqꝫ terris. antiſſaꝫ leſbo. zephiriū halicarnaſo. ethuſaꝫ mindo. domiſton ac ꝑnen mileto. arthemiſian parthenio ꝓmontorioHibanda quondaꝫ inſula yonie: ducentis nunc a mariſtadiis abeſt. Syriden epheſus in mediterranea habetDe raſidas ſophoniā vicinā ei magneſia. Epydaurꝰ oriton inſule eſſe deſierūt. In totū vero terras abſtulit. primū oīm vbi athlanticuꝫ eſt mare. ſi platōni credimus in medio ſpacio. mox interno quo videmus hodiemerſam acarnamā ſinu ambrachio achaiaꝫ corinthio.Europā aſiāqꝫ ꝓpontide ac ponto. ad hoc prupit mareleucāda. anthirrū. helleſpontū. boſforos duos. Et vt ſinus. ſtagnaqꝫ p̄tereā. ip̄a ſe condens terra deuorauit.Cibotū altiſſimū montem: oppido curite. Siphiluꝫin magneſia. priꝰ in eodem loco clariſſimā vrbemtalis vocabatur. Pyrrā antiſtā circa moet in pontusabſtulit. Elicē burā ſinꝰ corinthiꝰ quaꝝ in alto apparent veſtigia. ex inſula oēa pluſqͣ triginta miliū paſſuū