LiberSeptimus

tꝑa facti ſunt: ſed nunc decreſcētes ſunt. vene aūt luteeqn̄ reꝑiuntur in eminentiis: non ſunt de materia illa lapidea: ſꝫ de eo qd̓ de montibꝰ diminuitur. vel terreſtrisaliqͣ ſubſtātia: quā adducunt aque cū lutis ⁊ herbis: q̄admiſcetur cū luto montis: vel forte antiquū lutum maris nō eſt vniꝰ ſubſtātie. vnde ꝑs eiꝰ fit lapis: ꝑs aūt n̄Sed mollitur ac diſſoluit̉ aque qualitate vincēte. Maris quoqꝫ acceſſus ⁊ receſſus loca quedā cauat: quedāextollit. ⁊ qꝛ qn̄qꝫ totā terrā cooꝑit. Inde mollia quedāabraſit: dura reliquit. Et in quibuſdam locis congeſſit.Mollia quoqꝫ quēdā ab eo ꝯgeſta: cū abſcederet deſiocata ſunt: ⁊ in montes ꝯuerſa ¶ Ex libro de naturis rerum. Sicut aqua putei creſcit poſt ablatōeꝫ: ita creſcere cōtingit terrā humoroſam. Si enī auferat̉ in aliquaquātitate: cōtinuo crementū erit in equali: qꝛ humiduꝫilli terre admixtū: ꝑ minimas ꝑticulas eleuat illā in eoͣli altitudine cū ſua origine. hinc eſt ꝙ montes circa toletū creſcūt. poſt ablatōeꝫ ſuaꝝ ꝑtiumXXI.De noībus quorundā montiū et ꝓprietatibus. ¶ Areſtotiles in li. metheororū ſecūdo.Mnibꝰ aūt montibꝰ qͥ ſunt in ortu ſolis maioreſt caucaſus. Cuiꝰ magnitudinis ſignū eſt ma¶ gnitudo fundamenti eiꝰ: qd̓ eſt rotundū. Et oriuntur de ſub eo multa flumina: ⁊ qui locū inferiorē habitant: vident ſolē ſuꝑ hunc montē in nocte donec trāſierit tercia ꝑs noctis eoꝝ ex ꝑte orientis ⁊ occidentis¶ Iſidorꝰ vbi ſupra. Mons caucaſus ab india vſqꝫ adtauꝝ porrectꝰ: ꝓ gentium ac linguaꝝ varietate quāqꝫverſum vadit. diuerſis nomībus nuncupat̉. vbi aūt adorienteꝫ in excelſiorē aſſurgit ſublimitatē. ꝓpter nimiūcandoreꝫ caucaſus nuncupat̉. Nā orientali lingua caucaſum ſignificat candidū. Eſt enī denſiſſimis niuibuscandidatꝰ. mons thaurꝰ a pleriſqꝫ idē vocatur caucaſꝰ¶ Libanꝰ mons fenicis eſt altiſſimꝰ. cuiꝰ meminerunt ꝓphete. dictꝰ a thure: qꝛ ibi colligitur. Cuiꝰ ea ꝑs: que eſtſuꝑ eū ad orientalem plagā reſpiciens anthilibanꝰ appellatur .i. ꝯtra libanū. ¶ Ararath eſt mons armenie. inquo archā hiſtorie poſt diluuiū reſediſſe teſtātur. vnde⁊ vſqꝫ hodie ibidem lignoꝝ eiꝰ vidētur veſtigia. Acroceraunii montes ꝓpter altitudinem ⁊ fulminū iactꝰ vocati ſunt. Grece enī fulmē ceraunios dicit̉. Sunt aūt inter armeniā ⁊ hiberiā: incipientes a portis caſpiis vſqꝫad fontem tygridis fluuii. Iperborei montes ſcithie dicti: ꝙ ſupra .i. vltra eos flat boreas. ¶ Riphei montesin capite germanie ſunt: a ꝑpetuo ventoꝝ flatu noīant̉Nā ryphin grece impetꝰ dicitur ¶ Olimpꝰ mons macedonie p̄celſus. ita vt ſub illo dicuntur eſſe nubeſ. de qͦvirgiliꝰ: nubes exceſſit olimpꝰ ¶ Cōmeſtor. Olimpꝰ vſqꝫ ad liquidū aera euadit. ſuꝑ quē littere inſcripte ī puluere ꝑ annū inuente ſunt illeſe: ⁊ ſtētiſſe immobileſ. vbip̄ nimia aeris raritate nec etiā aueſ viuere poſſunt: necph̓i aſcendentes abſqꝫ ſpongiis plenis aquā aliqͣtū ibimanere potuerūt. quas naribꝰ apponentes craſſiorē inde aerem attrahebāt ¶ Iſidorus. Hic macedoniā diuidit a tracia. Athos mons macedonie ⁊ ip̄e altior nubibus: tantoqꝫ ſublimis: vt in lemno vmbra eius ꝑtendatq̄ ab eo ſeptuaginta ſex milibꝰ ſeꝑatur ¶ Parnaſus eſtmons theſſalie. iuxta bocciā: qui gemino vertice eſt erectus in celū. hic in duo finditur iuga. cirra ⁊ nyſa. vnde⁊ nuncupatur: eo ꝙ in ſingulis iugis colebātur. apollo⁊ liber. Ceraunii ſunt mōtes epiri a crebris dicti fulminibꝰ. Grece enī fulmen: ceraunios dicitur. Appēninusmons appellatur. quaſi alpes penice. qꝛ hanibal veniēſad ytaliā. eoſdem alpes rupit ⁊ aꝑuit ¶ Iuuenalis. Etmontes rupit aceto.XXII.Adhuc de eodem.Ons ethna ex igne ⁊ ſulphure dictuſ eſt vnde⁊ gehenna. Cōſtat aūt hunc ab ea ꝑte: quā eu¶ Vrus ⁊ affricꝰ flat: habere ſpeluncas planas ſul

phuris: ⁊ vſqꝫ ad mare deductas: que ſpelunce recipiētes in ſe fluctꝰ. ventū creāt qui exagitatꝰ igneꝫ gignitex ſulphure. vnde fit ꝙ videtur incendiū. Solinꝰ. Inethne vertice hyatꝰ duo ſunt brateres noīati: per quoseluctatꝰ erumpit vapor. p̄miſſo priꝰ fremitū: qui ꝑ eſtuantes cauernaꝝ latebras longo mugitu intra terre viſcera diu voluitur. Nec antea flamaꝝ globi attollūtur.ꝙͣ interim ſtrepitꝰ antecedāt. miꝝ eſt hoc ne illud minꝰꝙ in illa feruētis ꝑuicacia mixtos ignibꝰ cineres p̄fertEt licet vaſtis exundet incendiis apiciſ canicie ꝑpetuabrumalem detinet facieꝫ: itaqꝫ in vtroqꝫ inuicta violētia eſt. Nec calor frigore mitigatur. nec frigꝰ calore diſſoluitur. Ꝙ aūt in campania veſeuuſ. in ſicilia ethna.hoc in licia mons chymera eſt ¶ Iſidorꝰ. Pireneꝰ ⁊ ipſe a crebris fulminū ignibꝰ nuncupatur. Grece eī igniſpyros nominat̉. Iſte eſt qui inter galliā atqꝫ hiſpaniāquaſi de induſtria munimentū interiacet. Solariꝰ a ſingularitate dicitur: ꝙ om̄ibꝰ hiſpanie montibꝰ ſoluſ altior videtur. Calpes mons in vltimis finibꝰ occeani. quidirimit europā ab affrica: quē athlantis finem eſſe dicūt. Athlas frater ꝓmothei fuit: ⁊ rex affrice: a qͦ aſtrologie artem priꝰ dicūt excogitatā. ideoqꝫ dictꝰ eſt ſuſtinuiſſe celū ab eruditōe diſcipline ⁊ ſcientie celi. Igiturnomen eiꝰ in montem affrice deriuatū eſt. qui nūc athlas cognominatur: qui ꝓpter altitudinem ſuam qͣſi celmachinā: atqꝫ aſtra ſuſtentare videtur ¶ Solinꝰ. Athlas mons eſt e media cirenaꝝ conſurgens vaſtitate. Eteductꝰ eſt in viciniā lunaris circuli vltra nubila caputcondit: ꝑte quā ad occeanū extenditur. Cui ⁊ a ſe nomēdedit. manat fontibꝰ. nemoribꝰ inhorre ſcit. rupibꝰ aſperatur. ſqualet ieiunio: qꝛ humꝰ nuda nec herbida. quaaffricā cōtra verſus eſt. felix naſcentibꝰ ſpōte frugibꝰ.arboribꝰ ꝓceris optatiſſimus. quaꝝ odor grauis. comecup̄ſſi ſimiles: veſtiūtur lanugine ſericis velleribꝰ nihilviliore: in eo latere eſt herba euforbia copioſa: cuiꝰ ſuccus ad oculariā ꝓficit claritatem: nec mediocriter ꝑcellit vim venenoꝝ. vertex ſemꝑ niualis. ſaltꝰ eiꝰ quadrupes ac ſerpentes: fere: ⁊ cū his elephātes occupauerūt¶ Iſidorꝰ. Alpes ſunt ꝓprie montes gallie. de quibusvirgiliꝰ. Aereas alpes. Nā galloꝝ lingua alpes montes alti vocantur. hi ſunt enim qui ytalie murorū exhibent vicem.XXIII.Cur montes frigidiores ſūt vallibꝰ ¶ Phūs.Icut aūt alias dictū eſt: in ſummitate quorundam montiū ꝓpter aeris ſubtilitatem ꝑpetueſunt niues. qꝛ ignea nō ſunt calida: niſi vicinaſint alicui materie ſpiſſe ⁊ humide. vnde ſol in ꝯuallibꝰmoutium vbi aer ſpiſſior eſt. maioreꝫ calorem exercet.¶ Guilhermꝰ de conchis. In hac itaqꝫ habitabilis noſtri zona ſunt quidā montes. in quoꝝ ſummitatibꝰ ſūtꝑpetue niues: in cōuallibꝰ vero ip̄oꝝ eſt maximꝰ feruorSed dicis cū calor ſit a ſole ⁊ a ſuꝑioribꝰ. frigus veroab inferioribꝰ. Montiū vero ſummitates ſoliꝰ ⁊ ſuꝑioribus ꝓpinquiores. ⁊ vallis inferioribuſ. quare illiꝰ eſtfrigꝰ. huiꝰ calor. Reſpōdeo. Huiꝰ rei ſolutōeꝫ ſuꝑiuspoſuimꝰ iſtā. ꝙ ignis accendi nō poteſt: niſi in ſpiſſo ⁊humido. In p̄dictis vero montibꝰ aer ſubtilis eſt. vndeaccendi nō poteſt. Sed ex ſui leuitate huc ⁊ illuc impelitur: frigiduſqꝫ efficitur. Aer vero in cōuallibꝰ ſpiſſieſt. ⁊ fere immobilis. Radii vero ſolis tangentes latera montiū. ſeſe reſiliendo ꝑcutiunt. ex quibus omnibicalor accenditur. Sed dicis ſi aer in ſuꝑioribꝰ eſt ſubtīlis. vnde igitur nubes ſpiſſantur. Reſpondeo. Ille aerqui ibi eſt nō ſpiſſatur. ſed fumꝰ humidꝰ qui ex cōuallibus aſcendit frigiditate ſuꝑioꝝ montiū in nubes et niues cōſtringitur. hanc rationem frigiditatis montiuꝫp̄ferimꝰ. Illa enī quā quidā reddūt .ſ. montes inde eſſefrigidos: qꝛ ſunt expoſiti boree nō placet nobis. Tuncꝯnī a ꝑte meridionali nō eſſent frigidi. Ex ea ꝑte enim