Druckschrift 
1 (1481)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

LiberSextus

augmentat tincturā eoꝝ Alchimiſta. Alumen laxorſumpto vocabulo. dicitur om̄e qd̓ ligat tincturā in corpore aliquo: vt in pannis coriis Et ſicut ſunt diuerſetincture: ſic alumina diuerſa. Naꝫ tinctura quelibetalumine ſuo indiget: ſine quo imprimi poſſet. velcorꝑe ligari. vnde. vt quidā putant. alumē dat lumēſed facit adherere lumen. id eſt colorem: ſicut apparet īcorio: qꝛ p̄paratur galla ſi imprimit̉ ei tinctura Itaqꝫ galla eſt alumentincture nigre: ſicut cinis clauellatꝰ eſt alumen gladii. Alumen quoqꝫ quo agitureſt alumen rubee tincture: licet alumen non rubificet niſi album. Xcv. De virtute aluminis in medicina. Platearius vbi ſupraLumen calidū eſt ſiccū in tercio gradu. virtutem habet cōſumendi vehementer deſiccādi Qd̓ albū eſt: meliꝰ eſt: acutum: ſalſugini immixtū. Qd̓ aūt feculentū terreū eſt impuꝝ: vſus eiuscōtra cancꝝ. inflatōes gingiuaꝝ: cōtra ſcabieꝫ: balneum aque aluminoſe valet ydropicis: ſcabioſis: artēticis. Dyaſcorides. Om̄e aūt alumen virtutem habetꝯſtrictiua: vehementiꝰ ꝯſumptiuā. Medetur deniqꝫputredinibꝰ: ſanguinis fluxibꝰ. Gingiuis humectisſeu dentibꝰ mollibꝰ aceto vel melle. Itē auriū fluxuſ ſucco poligonie durat. Carnes quoqꝫ ſuꝑfluas velputores alaꝝ: vel inguinū ſanat. Plinius vbi ſupra.Uis liquidi aluminis eſt aſtringere: indurare: rodere:melle āmixto ſanat oris vlcera: papulas: prurituſqꝫ.curatio fit in balneis duabꝰ mellis partibꝰ: tercia aluminis: virꝰ alaꝝ ſudoreſqꝫ ſedat. Sumitur pilulis contra lienis vicia pellendūqꝫ prurituꝫ: ac vrinā ſanguine memēdat ſcabiē nitro ac melanthio admixtis.creti aluminis vnū genꝰ ſchiſton appellant greci: in capillamenta quedā caneſcentia dehiſcens. Unde quidātrichit in potiꝰ appellāt. hocqꝫ fit ex lapide: ex quo idchalcit in vocant: vt ſit ſudor quidā eiꝰ lapidis ī ſpumācoagulati. hoc genꝰ aluminis ſiccat: minuſqꝫ ſiſtit humorem inutilem corꝑibuſ. Sed auribꝰ magnoꝑe ꝓdeſtinfuſum vel illitū: vel oris vlceribꝰ dentibuſqꝫ ſi ſaliua eo cōtineatur. oculoꝝ medicamentis inſerit̉ aꝑteverendiſqꝫ vtriuſqꝫ ſexꝰ. Coquitur in patinis: donec liquari deſinat. Inertioris eſt alteꝝ genus qd̓ ſtrigilinvocant. due eiꝰ ſpecieſ. fungoſum atqꝫ om̄i ore dilui facile qd̓ in totū damnat̉. meliꝰ pumicoſum foraminū fiſtulis ſpongie ſimile: rotundūqꝫ natura: candido ꝓpiuſ quadā pinguedine ſine arenis friabile nec inficiensnigricia. hoc coquitur ſe carbonibus puris: donec cinis fiat. Optimū ex omībus qd̓ melinū vocāt ab inſulamelo: vt diximꝰ. Nulli vis maior neqꝫ aſtringēdi: neqꝫdenigrandi: neqꝫ indurandi: nullū ſpiſſius. oculoꝝ ſcabricias extenuat: cōbuſtum vtiliꝰ epiphoris inhibēdisſic ad pruritꝰ corꝑis: ſanguinem quoqꝫ ſiſtit in totuꝫforis illitū. Uulſis pilis ex aceto illitū: renaſcentē mollit lanuginem ſummā: oīm geneꝝ vis in aſtringendo.vnde nomen a grecis: ob id oculoꝝ viciis aptiſſima ſūtſanguinis fluctōes inhibent adip̄e. Sic infantiuꝫvlcera: putreſcentia vlceꝝ cōpeſcit adipe. Et ydropicoꝝ eruptōes ſiccat: auriū vicia ſucco punici mali vnguiū ſcabricias: cicatricūqꝫ duricias: p̄terygia:ac perniones: phagedenas vlceꝝ ex aceto: aut gallapari pondere cremata: lepras ſucco oleꝝ. Cuꝫ ſalisvero duabꝰ ꝑtibꝰ vicia ſerpunt: lendes alia capillorum aīalia ꝑmixtū aque: ſic ambuſtis ꝓdeſt: furfuribus corpoꝝ pice. Infūdit̉ diſintericis: vuā quoqꝫin ore cōprimit: ac tonſillas: ad om̄ia in ceteris generibus diximꝰ efficaciꝰ intelligitur ex melo aduectūad reliquos vſus vite in coriis laniſqꝫ ꝑficiendis: quāti ſit momenti ſignificatum eſt. Auicenna vbi ſupraAlumen eſt calidū ſiccū ad terciū: exiccat ꝓhibꝫ flu

xum om̄is ſanguiuis: curſum ſuꝑfluitatū effuſionēeaꝝ. aqua interficit alkarad .i. cimices pediculos fetorem oris tollit: fece vini tantundē aluminis deſiccat vlcera difficilia: ſalgemma valet corroſioniaduſtioni ignis Ex libro de naturis reꝝ. Uniuerſaliter alumen calidū ſiccū eſt: in quarto gradu ſtipticūmundificatiuū: viſus obſcuritatis clarificatiuū: ſuꝑfluam palpebraꝝ carnē aut membroꝝ corrodit: peſſima ſicca vulnera inhibet: ne corpꝰ ꝑambulent: acetomelle mixtū: dentes ꝯfortat infirmos: valet tumidisgingiuis: ſanguinē cōſtringit de ore fluentem: puſtulaſſanat: ſcabieꝫ ſi ex eo fricentur: aut ex aqua in qua fuſa fuerit lauentur. Hali vbi ſupra. Selbū iemenicuꝫ.i. alumē meliꝰ eſt albū: eſt frigidū ſiccū ponticū: ſanguinem ſtringit: carnē laxatā ꝯfortat: ac gingiuas eneruatas: ē quibꝰ fluit ſanguis: dentes quoqꝫ ſolidat etcorroborat. hec de aquis corꝑibuſ ex aqua generatisſufficiant. Sequitur liber ſeptimus: que de nudationeterre ab aquis reſtant ꝓfunda inueſtigatione ꝑquirēs ediſſerens. Continentia libri ſeptimi.Eptimuſ liber agit de terre nudatione ac de huiuſ elementi naturaet quorundam terrenorum corporuꝫ ꝓprietate. Habet quoqꝫ. xcii.capitula.IE nudatione terre ab aquisDe ꝓprietatibus terreii.De multiplici eius cōmendationeiii.De ſitu terreiiii.Qualiter dicitur terra ſuꝑ aquas eſſe fundata.v.Qualiter terre globꝰ in medio aere ſit libratusvi.Quorſum iniectus lapis erit caſurus ſi perforatus ſitei terre globusvii rotunda ſit forma vel figura terreviii.ix.Deſtructiones opinionis contrarieUtrum terra inhabitetur vndiqꝫ terre globus ſit verticoſusxi. etiā occeanꝰ terrā cingens in verticeꝫ ſit coactꝰ. xiiDe menſura terrexiii.De quinqꝫ zonis. id eſt. circulis terrexiiii. in celo in terra recte dicunt̉ eſſe quīqꝫ zone. xv. modica inhabitetur portio terrexviDe partibus habitabilis noſtrexvii.De locis cōuenientioribꝰ habitatōi humane xviiiDe inſulis nominibus earumxix.De montibus et cauſis eorumDe noībus quorundā montiū proprietatibus. xxi.Adhuc de eodemxxii.Cur montes frigidiores ſunt vallibusxxiii.De vallibus ac ceteris terre locis patent ibus ac ſubterraneis.xxiiii.De quibuſdā mirabilibus terre locisxxv.xxvi.De terremotu eius cauſisIterum de eodemxxvii.De ſpeciebus terremotusxxviiiDe multiplici eius effectuxxix.De peſtilentia conſequente terremotumxxx.Quibꝰ in locis accidat terremotꝰ quibꝰ non xxxi.Quibꝰ in tꝑibꝰ accidat terremotꝰ quibꝰ xxxiiDe ſignis terremotꝰxxxiiiDe terris īſulis ex cauſis terremotꝰ naſcētibꝰ. xxxiiiiDe inſulis ac terris a mari abſorptisxxxvDe terris trementibꝰ ſꝑ inſulis fluctuātibꝰ. xxxvi.xxxvii.De remediis contra terremotumxxxviii.Morale ſe nece de terremotuAdhuc de eodemxxxix.De terre fecunditate.xl.