LiberSextus

exteriora maxime aceto mixtū lauat. Puluerizatū ⁊ cāpillis aſperſum eos ſubtiliat. Laxatiue potioni mixtumea ſtatim de ſtomacho deſcendere facit. ⁊ eā iuuat. Sꝫtn̄ neruoſitatem ſtomachi ledit: morſioneꝫ inteſtinis generat: ⁊ ſudores ꝓuocat. Cū oleo inunctū contra oculorum albedinē valet: aceto mixtū ⁊ auribꝰ diſtillatū ſonitus grauedineꝫ ⁊ ventoſitatē aufert: ⁊ humores ad eoſcurrentes coercet. Cū aceto bibitū cōtra mortiferos fūgos facit. ¶ Dyaſcorides. Nitꝝ eſt eligendū leue ⁊ rubeum vel albū ꝑtuſuras habens ſicut ſpongia. Albuꝫacre eſt ⁊ amaꝝ. Tale ex india venit. Nitri ſiquidē aliud eſt craſſum ⁊ laminoſum. aliud tenue. aliud rubeuꝫ.aliud albū. ⁊ oīm virtus deſiccatiua eſt. ⁊ ideo ſi fueritore acceptū minuit ac tenuat pingues ⁊ viſcoſoſ humores. valet ⁊ cōtra fungos ¶ Plateariꝰ in libro de ſimplici medicina. Nitꝝ eſt calidū ⁊ ſiccū in ſecundo gradu:albū meliꝰ eſt: ꝙͣ citrinū. virtutē habet diſſoluendi ⁊ extinguendi. vſus eiꝰ eſt ꝯtra yliacā paſſioneꝫ: ad faciemquoqꝫ purgandā. Itē ꝯtra ſtomachi ſaniem ⁊ inteſtinorum. Cōtra furfures capilloꝝ ⁊ pediculos capitis. Cōtra vermes auriū ⁊ ſaniēXCIII.¶ De bitumine. ¶ IſidorusP Itumen in iudea lacu aſphaltide emergit. Cuius glebas ſuꝑnatantes. naute ſcaphis appropinquantes colligunt. In ſiria aūt limꝰ eſt: paſſim a terra eſtuans. ſpiſſant̉ aūt vtraqꝫ ⁊ denſitate cōeunt. Et vterqꝫ greci ſpiſſa aſphalton appellant. naturaeiꝰ ardens ⁊ igniū cognata: ⁊ neqꝫ aqua neqꝫ ferro rūpitur: niſi ſolis mulieꝝ inquinamentis .i. menſtruis. vtilis aūt eſt ad cōpages nauiū. ¶ Auicenna. Bitumen vtdixerūt quidā. aliud eſt qd̓ manat d̓ quibuſdā montibꝰAliud qd̓ natat in quibuſdā aque meatibꝰ: ⁊ nigꝝ quidem malū eſt: leue: ſordidū: ſimile pici. Ex quo etiā cuꝫmaſticatur: ſapor picis egreditur: ſed eſt frāgibile. Qd̓aūt meliꝰ eſt: claꝝ eſt: purpureū cū ſplendore forte ponderoſum ¶ Pliniꝰ li. xxxii. Bituminis natura ſulphuris eſt vicina: alibi limꝰ: alibi terra. limus a iudee lacuemergens. Terra in ſyria circa ſydoneꝫ oppidū maritimum a babilone liquidū inuehitur. ibiqꝫ ⁊ candidū gignitur. liquidū eſt ⁊ apollonaticum: q̄ om̄ia greci piſſaſphalton appellāt ex argumento picis ⁊ bituminis. pinguis liquoris in ſicilia gignitur. Agrigentino fonte riuum inficienſ: hoc incole arundinū panniculis colligūtcitiſſime ſic adhereſcens: olei vice vtentes ad lumina lucernaꝝ: et item ad ſcabiē iumentoꝝ. Naphathen quoqꝫ bituminis generibꝰ quidā aſcribunt: ſed ardēs viseiꝰ igniū nature cognata: ꝓcul ab om̄i vſu abeſt. Bitiminis ꝓbatio eſt: vt ꝙͣmaxime ſplendeat: ſitqꝫ ponderoſum ⁊ graue. leue aūt modice: qm̄ adulterat̉ pice. vtileeſt nō ſolū medicinis: ſed etiā illinitur eramētis: firmatqꝫ cōtra ignes. Solent etiā ex eo ſtatue tingui ⁊ illiniri. Calcis quoqꝫ vſum p̄buit: ita ferrūminatis babiloniis muris. placet in ferrariis fabroꝝ officinis tingendo ferro: clauoꝝ capitibꝰ: ⁊ multis alijs vſibꝰ. ¶ Ex libro de vaporibus. Cōtingit aūt in aliquo terre loco ꝙterreſtri humidi comp̄ſſione in ip̄o fit pinguiuſ: ſicut inſterquilinio: ⁊ in tali caſu fieri contingit in cauernis bitumen pingue: ⁊ groſſa pinguedine ſicut dicitur inferius in tractatu de mineralibꝰX¶III.¶ De virtute bituminis ¶ Pliniꝰ vbi ſupraItuminis aūt vis eſt que ſulphuris ſiſtit: diſcutit: ⁊ attrahit: glutinat. Accēſum ſerpētes odoVre fugat. ad ſuffuſiones oculoruꝫ ⁊ albuginestraditur efficax habiloniū. Itē qꝛ ad lepras ⁊ lichenasprurituſqꝫ corpoꝝ ⁊ pōdagras illinitur: om̄ia eiꝰ genera incōmodos oculoꝝ pilos replicāt. dentiūqꝫ doloribꝰſimul cū nitro illitū medetur. Tuſſi veteri ⁊ anheliturꝓdeſt cū vino bibitū. diſintericis quoqꝫ dat̉: eodemqꝫmodo ſiſtit aluuꝫ. cū aceto quoqꝫ potū diſcutit ⁊ detra

hit ſanguinē concretū. mitigat dolores lumboꝝ. Itenqꝫ articuloꝝ. cū ordeacea farina impoſitū: emplaſtꝝ. pculiare facit ſuo noīe. ſanguineꝫ ſiſtit. vulnera collicuneruos glutinat. vtuntur etiā ad quartanas bitumundragma ⁊ hed yoſmi pondere pari: cū mirre obolo ſubactis. cōmiciales morbos vſtū dep̄hendit. vuluaꝝ ſtraxgulationes olfactu diſcutit: purgatōes feminaꝝ ī vinopotū eiicit. ꝓcidentia ſedis ſuffitu reprimit In reliquovſu eramētis illinit̓. firmatqꝫ ea ꝯtra ignes placꝫ ⁊ ferrariis officinis fabroꝝ tingēdo ferro: clauorūqꝫ capbus ⁊ in multis alijs vſibꝰ. ¶ Auicēna in ſecūdo canone. Dixerunt quidā ꝙ bitumen illud eſt qd̓ manat de qͦbuſdā montibꝰ. Et aliud eſt qd̓ natat in quibuſdā metibꝰ aquē. et nigꝝ quidē eſt malū ſimile pici. Et eſt fruſtum nigꝝ leue ex quo cū maſticatur: egreditur ſaporpiciſ: ſed ip̄m eſt frangibile. calidū eſt in tercio: ſiccū adip̄m. virtuſ bituminis eſt ꝓpinqua virtuti picis mēbraꝯfortat: ⁊ lique facit ſanguinē ꝯgelatum in ventre quādo bibit̉. ꝯfert albedini vnguis qn̄ linitur. valet ⁊ ꝯtraimpetiginē linitū deſuꝑ. ⁊ cōfert tuſſi. ⁊ vlceribꝰ pulniſ. ⁊ apoſtemata iuuat. ⁊ ad exſpuendū. ⁊ extrahit ſaem̄ a pectore: ⁊ cōfert apoſtematibꝰ ambaꝝ amigdalaꝝ⁊ ſquinātie: confert duriciei matricis. ⁊ qn̄ ſupponit̉ fumus eiꝰ cōfert exitui matricis et doloribꝰ eiꝰ. Et qn̄ ficliſtere ex eo cū aqua ordeī ꝯfert diſinterie. ¶ Coſtartinus vbi ſupra. Bitumen calidū et ſiccum eſt in terciogradu. vulnerata loca ſolidat. matricis ſuffocationē curat. fumꝰ eiꝰ ꝓdeſt flegmaticis et diuturnā febrem habentibꝰ ¶ Plateariꝰ vbi ſupra. Bitumen caliduꝫ eſt ⁊ſiccum in tercio gradu: multum valet ad ſolidanda vlcira. valet etiā ad purgandū flegmā de capite: ⁊ etiā ſomnolentis et litargicis. Sed et vſus eiꝰ eſt cōtra yliacampaſſionem¶ XIIIIII.De alumine et eius origine vel natura.Iſidorus vbi ſupra.Lumen vocatur a lumine: qꝛ lumen p̄ſtat coloribus tingendis. Eſt aūt ſalſugo terre: efficitqꝫ hyeme ex aqua et limo: et eſtiuis ſolibuſ maturatur. huiꝰ ſpecies due ſunt. liquidū ⁊ ſpiſſum. ¶ Pniꝰ li. xxxv. Nec minor a ſulphure et bitumine aut īmilis eſt aluminis oꝑa: qd̓ intelligitur ſalſugo terre. plura et eiꝰ genera. In cypro candidum et nigꝝ exigua cōloris differentia: cum ſit vſus magni: qm̄ inficiēdis claro colore lanis candidū liquidumqꝫ vtiliſſimum eſt. cōtraqꝫ fuſcis et obſcuris nigꝝ: et auꝝ nigro purgat̉: fitaūt om̄e ex aqua limoqꝫ: hoc eſt terre exundātiſ naturaCorriuatum hyeme eſtiuis ſolibꝰ maturat̉. Qd̓ fueritex eo p̄cox: candidum fit. Gignitur autem in hyſparegipto: armenia: macedonia: ponto: africa. Inſulis ſardinia. melo. lipara. ſtrongyle. laudatiſſimuꝫ in egiptoximum in melo. huiꝰ quoqꝫ due ſpecies. liquidum. ſpūſumqꝫ. Liquidi ꝓbatio vt ſit limpidum lacteumqꝫ ſineoffenſis fricandi. cum quodā igniculo caloris. hoc phorimon vocant. An ſit adulteratum: dep̄henditur ſuccopunici mali. Sinceꝝ enī mixtura ea nigreſcit. Alteruꝫgenus eſt pallide ⁊ ſcabre nature: et qd̓ inficitur gallaideoqꝫ hoc vocāt paraphoron. ¶ Dyaſcorides. Alunis ſpecies multe ſunt. Sꝫ medicine tres neceſſarie. fōtundum. ſciſſum. liquidū. Rotundum ꝓbabilius eſt: qͥnaturali rotunditate formatum eſt. fiſtuloſum. ſubalbꝰdum. nō lapidioſum: friabile: ex aliquā ꝑte pallidū: pingue .ſ. et vehementer redarguens. Sciſſum autem opmum eſt: qd̓ eſt quaſi flos illiꝰ rotundi. leue. albuꝫ. capilos albos pectinatos ſimilās: nō in glebā compliuꝫ. xquidum deinde meliꝰ eſt qd̓ eſt leue: plucidum: ī ſummautem in modū floris: qͣſi lac habēs ¶ Razi in libro dialuminibus et ſalibꝰ. Alumen eſt oleūꝫ qͦd coagulabūſiccitas terre: et eſt in natura ſui calidum et humidūretinet omne volatile. mundificat et decorat corporū ee