Druckschrift 
1 (1481)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

LiberSextus

colliriis oculoꝝ miſcetur oleo inunctꝰ labores itineris tollit. Tumores ydropicis dolores ſi fuerit calidꝰadhibitꝰ ſoluit. ſi faucibꝰ. ſi vue. ſi gingiuis arteriisaddatur melle reuma ꝓhibet: ac liuores tollit corꝑiſTritꝰ lintheo ligatꝰ aceto infuſus impoſitꝰ morſibusvenenatis occurrit: ad alia multa valet Iſaac. Salcalefacit moderate: multūqꝫ deſiccat: qꝛ compoſitū eſtex duabꝰ qualitatibꝰ. Una eſt colatiua inciſiua. Aliacoadunatiua cōſtrictiua: quaꝝ vtraqꝫ deſiccans eſt.leoqꝫ ſal deſiccat in tercio gradu: calefacit in ſecūdo Conſtantinꝰ in libro graduum. Uniuerſaliter aūt ſalcorꝑa cuſtodit: putredinē ab eis mundat. In auro etiam ruborē augmentat: in argento albedinē: ſi ex eo lotum fuerit: groſſos duros humores eliquat deſiccatꝓhibet naturalem colorem ne diſſoluat̉ corrumpaturpeſſimis vulneribꝰ appoſitū repugnat: ne dilatent̉. mixtuꝫ oleo membriſqꝫ fatigatis inunctū. omnē ab eiſdolorē aufert. ſemine lini cathaplaſmatuꝫ. morſusreptilium curat. LXXXV.Iterū de eodem plinij documenta. Plmnius vbi ſupra.Alis oꝑatio multiplex eſt in medicina huiꝰ natura eſt ſe ignea: ignibꝰ inimica. ip̄os videlicet ignes fugiens: om̄ia eradens Corꝑa veroaſtringens ſiccās. defunctaqꝫ putreſcētia ita vindicans. vt ea durent ſecula. In medendo aūt mordēs etadurens: repugnās: extenuas diſſoluenſ. Stomachotm̄ inutilis. p̄terꝙͣ ad excitandā auiditatem. aduerſusſerpentiū morſus valet. origano: melle: yſopo. ꝯtraceraſten origano cera aut pice aut melle. aduerſusſcorpionū ictꝰ quarta ꝑte lini ſemīs oleo aceto illitus. cōtra crabrones veſpas ſimiliaqꝫ ex aceto. Advlcera capitis. puſtulas. papulaſue. incipiētes verrucas. vitulino ſepo. Oculoꝝ quoqꝫ remediis ꝓdeſt adcreſcentes ibi carnes. tot iuſqꝫ corꝑis p̄terigia: ſedin oculis peculiariter. ob id addit̉ colliriis emplaſtrisAd hoc maxime ꝓbatur etateus vel caunites. Ex ictuvero ſuffuſis cruore oculis ſuggillatiſqꝫ mirre paripōdere ac melle. aut yſopo ex aqua calida vtqꝫ foueantur ſalſugine: ad hoc hyſpanienſis eligitur Cōtraqꝫſuffuſiones oculoꝝ: lacte in cōticulis teritur. Priuatim ſuggillatōibꝰ in lintheolo in uolutꝰ. crebroqꝫ ex aqͣferuente impoſitꝰ. valet vlceribꝰ oris manantibꝰ in lintheolo cōcerpto. ac tumori gingiuaꝝ infricatꝰ. et cōtraſcabriciem lingue frictꝰ cōminutuſqꝫ. Aiūt quoqꝫ dentes erodi neqꝫ putreſcere. ſi quis quotidie mane ieiunus ſaleꝫ cōtineat ſub lingua. donec liqueſcat. leprasidem. furunculos. lichenas ꝑſoras emendat cumpaſſa vua exempto eius ligno ſepo bubulo atqꝫ origano ac fermento vel pane maxime thebaicꝰ hic ad pruritus eligitur. Conſillis vuis melle ꝓdeſt quicūqꝫad anginas. ampliꝰ oleo a cēto Eodem tꝑe extrafauces illitꝰ pice liquida in vino mixtꝰ aluū emollit.noxia tineaꝝ genera potꝰ in vino pellit. Eſtꝰ balneaꝝꝯualeſcentes vt tolerari poſſint: lingue ſubditꝰ preſtat.Neruiqꝫ dolorē maxime circa humeros renes in ſaccis crebro aqua feruente madefactꝰ leuat. p̄terea colū tormina coxarūqꝫ dolores leuat potꝰ. ſaccis candēſimpoſitꝰ. podagrā quoqꝫ ex melle farina cuꝫ oleo tritus Tollit clauos pedū ac ꝑniones Ex oleo imponit̉ambuſtis: puſtulaſqꝫ reprimit. Ignibꝰ etiā ſacris ac vlceribꝰ ſerpunt imponitur ex aceto aut yſopo. morboregio laborantibꝰ: donec ſudent ad ignem. cōtra pruritus quoqꝫ quos ſentiūt infricatꝰ ex oleo aceto: fatigatos ex oleo. Phagēdenis vlceꝝ tritꝰ farina ordeiſuꝑimpoſito lintheolo madente vino. Multi ydropicos ſale curauerunt: feruoreſqꝫ febriū oleo ꝑunxereTuſſim veterem eiꝰ linitū diſcuſſere. iſchiadicis quoqꝫcliſteribꝰ infudere. vlceribꝰ excreſcentibꝰ putreſcenti

bus impoſuere. Crocodiloꝝ morſibꝰ ex aceto in lintheolis: ita vt batiuerentur ante ictū vlcera. Bibiturtra oppiū ex aceto mulſo. luxatis imponitur farina melle. Item extuberatōibꝰ: dentiū dolori ꝓdeſt aceto fotꝰ: reſina illitꝰ. Ad om̄ia vero ſpūma ſalis iocundior atqꝫ vtilior. p̄terea pecoꝝ quoqꝫ ſcabieꝫ boū̄tollit illitꝰ: Sed quicunqꝫ ſal acopis additur ad excalefactōes. Item ſmegmaticis ad extendendā cutem leuādamqꝫ. datuſqꝫ lingendꝰ: oculis iumentoꝝ inſpuiturLXXXVI.De operatōe ipſius in alchimia. Ex libro de aluminibus et ſalibus.Al eſt aqua quā coagulauit ſiccitas igniſ. huiꝰnatura ſicca calida eſt. ꝓprietas aūt eiꝰ eſtliquefacit auꝝ argentū vehementia ignis augmentat in eis natiuū colorē .ſ. in auro rubedineꝫ in argento albedinem. Cōuertitqꝫ ea a corporeitate:ad ſpūalitatem. Abluitqꝫ corꝑa a putredine ſordicie:corrodit eoꝝ ſordiciem .i. ſulphureitatem eo quoqꝫcalcinātur corꝑa: alio: inuenitur quoqꝫ in om̄ibꝰcineribꝰ plantaꝝ: et calcibꝰ lapidū: et oſſibꝰ animaliumet in om̄ibꝰ rebus. Ideoqꝫ ſapientes nominaueruūt argentū cōmunitatis. Argentū quidem ꝓpter eiꝰ albedinem. Cōmunitatis aūt qꝛ omnes hoīes eo indigent: etvtuntur in oībus rebꝰ: et eo rectificatur creatura. deus quoqꝫ excelſus non laudauit creaturā in lege: ſicutlaus eſt eiꝰ in ſale. Qui ergo ſcit ſalem et eiꝰ ſolutioneꝫatqꝫ coagulationem: ſcit ſecretū occultū ſapientiū .i. alchimiſtaꝝ. Ip̄e quidem corꝑa dealbat et mundificat atqꝫ reſoluit. ſpūs quoqꝫ coagulat et retīet: ac ꝓhibet abeis aduſtionem ignis. Sunt aūt multi ſales et oēs p̄parati apud complementū redeūt ad ſalem hāmoniacū:eſt ſaliū melior ac nobilior: in regimine fixꝰ fugiensigneꝫ. et ip̄e quidem eſt oleū: qd̓ coagulat ſiccitas igniſhuiꝰ natura calida eſt et ſicca: ſubtilis: penetrās: profūdans. et eſt ſpūs volans adiuuās elexir. ſine ip̄o enīcōpleretur elexir: nec exolueretur: egrederetur Exadditis libri quarti metheoroꝝ. Alumen ſal hāmoniacuꝫ ſunt de genere ſalis: niſi qꝛ ignis in ſale hāmaniaco magis eſt terra. et totū ſublimatur: et ip̄m eſt cuimiſcetur fumꝰ calidꝰ nimiū ſubtilis igneitatis multe:eſt coagulatū ex ſiccitate. LXXXVII.De diuerſis ſpeciebus ſalis. Conſtantinus vbi ſupra.Al quattuor modis eſt. Qd̓ fit in ſalina cōmune eſt. Eſt et ſalgēma. Eſt et indicū cuius colorꝑtinet nigredini: lucidū et duꝝ Eſt et aliud qd̓dicitur napticū .i. aqua coagulata petreolo fluxa: omne tn̄ calidū et ſiccū eſt ſed equaliter. Sal hāmoniacum calidū eſt et ſiccū in quarto gradu. facitqꝫ alteruꝫſal ſimiliter nitꝝ. Salgemma ſuauiter purgat flegma:eſt etiā ſale cōmuni vtilior. Iudicū flegma purgatleram nigrā: et diuerſos putridos humores. et facit velociter potionem a ſtomacho deſcendere. Napticuꝫ eſtcalidiꝰ et ſicciꝰ ceteris: mundificat et diſſoluit. corporispruriginem amputat. ſuꝑfluā carneꝫ palpebraꝝ creſcere ſinit. alias corrodit deforis. valet ydropicis ſi cathaplaſmetur. Sal hāmoniacū colat et mundificat: etplus interiora ꝙͣ exteriora purificat. Pliniꝰ vbi ſupraSal omnis aut fit aut gignitur: vtrūqꝫ pluribus modis: ſed cauſa gemina .ſ. humore coacto vel ſiccato. Siccatur in lacu tarentino: eſtiuis ſolibꝰ: totūqꝫ ſtagnū inſalem abit modicū alioquin altitudine genua non excedens. In ſicilia quoqꝫ lacu cōcanicꝰ vocatur. et alioiuxta gelam hoꝝ extremitates inareſcunt tantū: ſicut īfrigia et cappadocia. Aſpendi vbi largus coquitur: etvſqꝫ ad mediū lacū. Aliud etiā eſt in eo mirabile:tundem noctu ſubuenit. ꝙͣtuꝫ auferas die. Eſt aūt om̄e