LiberSextus
reſolutionem ſubtilis earum. In his qui eaſbibunt generantur ſplenes: ⁊ eorum mirrach ſubtiliatur. Et eoꝝinteriora ingroſſantur. extrema macreſcunt: et humeri⁊ colla. Comedendi deſideriū in eis ſuꝑat: ⁊ ſitis. Conſtringūtur eoꝝ ventreſ: ⁊ difficile vomere poſſunt. Eſtetiā cū ad ydropiſim ꝑueniunt: eo ꝙ aquoſitas in eiſ retinetur. Et eſt cū ad apoſtema pulmonis vel ſplenis ꝑueniunt: ⁊ ad diſintheriā Et ſiccantur eoꝝ pedes ⁊ manus: ⁊ eꝑata debilitātur. Nutrimentū minuitur ꝓpterſplenem. Et in eis mania generātur: ⁊ emorroydes. et.varices. ⁊ apoſtemata laxa. ꝓprieqꝫ in hieme. Mulieres etiā duriter imp̄gnantur: ⁊ cū difficultate pariuntEt pariūt pueros apoſtemoſos: fitqꝫ frequenter in eismola ⁊ imp̄gnatio mendoſa. Eoꝝ quoqꝫ pueri ſepe patiuntur ramicem. ⁊ magni varices: ⁊ cruꝝ vlcera. Neceoꝝ plage ſanant̉. Et eſt cū nocumento ⁊ apoſtematibꝰin inteſtinis: ⁊ quartanis abundāt. In ſenibꝰ quoqꝫ febres fiunt adurentes ꝓpter ſiccitate ip̄oꝝ naturaꝝ acventrium.XLIII.¶ De lacu affalti et tiberiadis ceteriſqꝫ famoſis. ¶ Iſidorꝰ.Acus affalti dicitur mare mortuū: qꝛ nichil gignit vel recipit viuū: nec piſces habet nec aueſaquaticas patit̉. Sed ⁊ quecūqꝫ viuentia mergenda temtaueris: quacunqꝫ arte dimerſa: ſtatim reſiliunt. Et ꝙͣuis vehementer illiſa: ſtatim excutiūtur. Sꝫneqꝫ ventis mouetur: reſiſtentē turbinibus bitumine: qͦom̄is aqua ſtagnat̉. Neqꝫ nauigatōis patiēs eſt: quiaom̄ia vita carentia: in ꝓfundum merguntur. Nec materiam vllā ſuſtinet niſi q̄ bitumine illuſtratur: lucernā accenſam ferunt ſuꝑnatare: extinctā vero dimergi. hoc etmare ſalinarū dicitur: ſiue lacꝰ affalti .i. bituminis. Eteſt in iudea inter hiericho ⁊ zoarā: longitudo eiꝰ vſqꝫad zoaros arabie dirigitur ſtadiis. dcclxxx. Latitudoſtadiis. cl. vſqꝫ ad vicinia zodomoꝝ. Lacus tiberiadisab opido tiberiade vocatꝰ eſt: qd̓ quondā herodes ī honorem tiberii ceſaris condidit. in iudea om̄ibꝰ lacubusſalubrior. ⁊ ad ſanitatē corpoꝝ efficacior Geneſar lacꝰampliſſimꝰ in iudea longitudine. cxl. ſtadiis extenditurlatitudine. xl. diffunditur criſpantibꝰ aquis aurā nonventis: ſed de ſeip̄o ſibi creans. vnde ⁊ geneſar diciturquaſi generans ſibi aurā: deniqꝫ ꝑ diffuſiora ſpacia lacus frequentibꝰ agitatur auris ſpirantibꝰ. vnde ⁊ purior hauſtꝰ eiꝰ: ⁊ ad potandū dulcis ⁊ habilis. Uenacꝰ lacus ytalie in venecia: qui magnitudine ſui tempeſtateſmarinas imitatur. Auernꝰ lacus ſic vocatꝰ eſt: ꝙ aueſibi ſuꝑuolare nō poſſunt. Nā antea ſiluaꝝ denſitate ſicambiebatur: vt exalātes inde ꝑ anguſtias aque ſulphuree grauiſſimꝰ odor ſuꝑuolantes aues halitu ſuo necaret: qd̓ auguſtꝰ ceſar intelligens deiectis ſiluis: ex peſti¶ XIIIIII.lentibꝰ amena loca reddidit.De quorundam lacuum miraculis.Ex libro de naturis rerum.Decie lacꝰ furialis eſt: de quo qui biberit ardore libidis exardeſcit. ¶ Iſidorꝰ li. xiii. In ethyopia lacus eſt quo ꝑfula corꝑa velut oleo niteſcunt. Ex clytorio lacu ytalie qui biberint vini tediumhabent. Clitūnus lacꝰ in vmbria maxīos boues gignitIn indiis ſiden vocatur ſtagnū: in quo nichil innatat:ſed om̄ia mergunt̉. At ꝯtra in alce lacu ꝑ porcidamuꝫom̄ia fluitant: nichil mergitur. Reatinis paludis aqͥsvngulas iumentoꝝ indurari ferunt. Celoniū ſicilie ſtagnum tetro odore afficit ꝓximantes. In trogoditis lacus eſt: qui ter in die fit amarꝰ: ⁊ deinde totiens dulcis¶ Solinꝰ. Stagnū penteſiū ſerpentibꝰ noxiū eſt: homini falutare. In lacu agrigentino oleuꝫ ſuꝑnatat: et hocpingue heret arundinū comis de aſſiduo volūtabro aqͣrum. Capillamentis legitur vnguentū medicū: contra
carmentarios morbos. Apud macrobios lacꝰ eſt: quoꝑfuſa corꝑa velut oliuo niteſcunt. ex hoc lacu potus ſaluberrimus eſt. Sane adeo liquidꝰ eſt: vt nec caducasquidē vehat frondes. Sed ilico folia delapſa in fundūdemittit: laticis tenuitate ¶ Plimꝰ li. ii. In piceno lacuvelmo lignū deiectū: lapideo cortice obducitur. ¶ Ideꝫli. v. Aſphaltides lacꝰ nichil p̄ter bitumē gignit. Nulum corpꝰ aīalium recipit: thauri chameliqꝫ fluitant: ide fama eſt nichil in eo mergi: longitudine excedit centum milia paſſuū. latitudine maxima .xxv. implet minima ſex. ꝓſpicit eū ab oriente arabia nomādū: a meridieacharon. Secunda quondā arx iudee ab hieroſolimis.Eodem latere eſt calidus fons medice ſalubritatis: callirhoe aquaꝝ gloriā ip̄o noīe p̄ferens ¶ Uitrubius vbiſupra. In cappādocia lacꝰ in quē ꝑs arundinis ſi dimiſſa fuerit: ⁊ poſtero die exempta: inuenit̉ lapidea: ꝑs aūtque extra lacū manſerit ꝑmanet in ꝓprietate ſua. ¶ Seneca li. vii. Quoſdā etiā lacꝰ eſſe: qui natandi imꝑitosferant notū eſt. Eſt etiā in ſyria ſtagnū in quo lateresnatant: ⁊ mergi ꝓiecta nō poſſunt. licet grauiora ſint.huiꝰ rei palam eſt cauſa ſicut dicetur. dūmodo ad inferiora tranſitū fecerimꝰ(X.V.De puteis. ¶ IſidorusUteus eſt lacꝰ defoſſus ex quo hauritur aquaa potatione dictꝰ. ¶ Seneca vbi ſupra. CenoIpedes chyus ait in hieme ſub terris calorē cōtineri. Ideo ⁊ ſpecus calidos eſſe: ⁊ tepidiorē puteorumaquaꝫ. Itaqꝫ venas interno calore ſiccari. Sed in alijsterris augentur imbribus flumina Nilus aūt: qꝛ nulloimbre augetur tenuatur: deinde creſcit ꝑ eſtatem qͦ tꝑefrigent interiora terraꝝ: ⁊ redit rigor fontibus. hoc ſiveꝝ eſſet eſtate om̄ia flumina abundarēt: deinde ꝙ ſpecus ⁊ putei hieme calent. ideo eſt: qꝛ extrinſecꝰ aereꝫ rigentem nō recipiunt. Nō enī ad illos remotos ⁊ calefactos ꝑuenit. ¶ Pliniꝰ li. ii. In ripa bethis opidū eſt: cputei creſcente maris eſtū minuntur Augeſcūt decedēte mediis tempoꝝ immobiles. Eadem eſt natura in hiſpali opidi vni puteo: ceteris aūt vulgaris. ¶ Guilhermus de conchis. Aqua puteoꝝ vnde principiū habet:ſi enī a catharactis vt fontes principiū haberet: quādoqꝫ ſicut videtur puteꝰ impleretur: ⁊ aqua deflueret. verum ſi a catharactis principiū habet: non tn̄ implet̉ puteus: contingit enī cātharactā ibi n̄ eſſe finitā. Sꝫ hin⁊ illinc eſt. vnde ⁊ quo tranſit aqua putei: ⁊ non ſurſunebullit. Ceteꝝ ⁊ ſi terra naturaliter ficca ſit: habet tamaccidentaleꝫ humorē: qui ad modū ſudoris homīs guttatim in puteū cadit: indeqꝫ eſt aquā putei. Ꝙ aut excatharactis fit aliqn̄ aqua putei: ex hoc poteſt probari:ꝙ iuxta flumina ſtatim reꝑitur in puteo aqua: ⁊ ꝙ ſepeꝯtingit vno puteo poſt alteꝝ facto: aquam de primo auferri. Ꝙ vero ex ſudore terre fiat qn̄qꝫ: ex hoc probaripoteſt: ꝙ in ſiccis locis aqua putei reꝑitur. ideo aūt inhieme aquā putei eſt calida: in eſtate vero frigida: quiafrigiditate hiemis pͥori ſuꝑficiei terre claudūtur. vndefumꝰ terre exire nō poteſt: qui intꝰ remanens aqua calefacit. in eſtate vero poris ſuꝑficie i terre ex calore aꝑtufumus euaporat: minuiturqꝫ calor. vnde aquā ab intꝰerumpens exit frigida. vel ideo qꝛ omnis qualitas ſūcgaudet ſimili: ſuūqꝫ fugit ꝯtrariū. in hieme vero cū ſuꝑficies terre ſuo modo frigore tangitur: occidentalis calor ad terre viſcera fugiēs ſuū .ſ. ꝯtrarium. abſconditurvnde aqua putei calida efficitur. in eſtate vero cū calbre ſolis ſuꝑficies terre aduritur: ⁊ naturalis frigidita:terre ad interiora refugit: atqꝫ aquā frigidā reddit.¶ XLVI.¶ De natura aque pluuialisSt igitur aqua puteī in eſtate frigidiſſima: ad¶ vero fontiſ qꝛ ꝓpinquior eſt calido aeri minelt