LiberSextus

aut qd̓ ex ea exiuit. vl̓ fuerit aqua mobilis ⁊ ſubtilis acmutabilis: vt flumina ⁊ fontes. nō multiplicat̉ ꝯgregatio ventoꝝ in eis: qꝛ reſoluitur ⁊ exſpirat ⁊ ꝑticulatimexit .ſ. vna ꝑs poſt aliā ⁊ diuidit̉ vnda. ⁊ qꝛ nō colligit̉in hac aqua ex vento qd̓ eleuet eam. Cunqꝫ luna fueriteleuata ſuꝑ illā: ⁊ mouerit eā nō erit in ea acceſſio et receſſio: ſed venti ⁊ vnde. hac de cauſa nō apparet in multis maribꝰ: nec in aliquo fluminū acceſſio ⁊ receſſio. Acceſſionis aqua fit calida. Receſſionis frigida. Et hocideo: qꝛ tꝑe acceſſionis exit aqua de profundo maris ⁊ip̄a calida: augetqꝫ calorē eiꝰ motꝰ ⁊ motꝰ lune que mouet eā ꝑ calore. Cū aūt acceſſio ip̄a venit ad loca extraꝓfunditatem maris vt ſūt litora: ⁊ inſule: ⁊ flumina ꝓfundiſſima: ⁊ loca planiora refrigeſcit: ac reuertitur cūeodē frigore ad mare. Itē cū luna fuerit coniuncta ſolierit acceſſionis aqua fortis ⁊ multa ⁊ ꝓlixi tꝑis: qꝛ ſolis ꝯiunctio addit in fortitudine lune: fitqꝫ cōmotio aq̄ab ea in eadē hora. plus illa que fuerat ante ꝯiunctōeꝫip̄ius cū ſole. Similiter quotienſcūqꝫ luna ꝯiuncta fuerit alicui planetaꝝ fortitudinē acceſſionis ſignantiumaugebitur eiꝰ fortitudo: ⁊ ꝯfortabitur motꝰ acceſſionisa fortitudine lune. ſicqꝫ augmentabitur acceſſionis aqͣſed plus cū eadē hora fuerit luna ſoli ꝯiuncta ¶ XXI.De creatione ventorū ex maris refluxiōe¶ Guilhermus de conchis.Um aūt due refluxiones. vt p̄diximꝰ. in occidē̓te ex illo fonte totiꝰ humoris vna ad ſeptētrioem: altera ad auſtꝝ: diuidantur. in tantaꝝ ſeparati onē aquaꝝ aer mouet̉. Et ſi tantus fuerit impulſus: ꝙ vſqꝫ ad nos ꝑuenerit. generat̉ ventꝰ qui zephirꝰvocitatur. Due vero q̄ in oriente diuidūtur: ſuo motuventū generāt qui eurꝰ noīatur. Cū vero occidentalis⁊ orientalis ad ſeptentrionē ſe vergentes in medio ſeꝑtentrionalis ſibi occurrunt: ex reꝑcuſſione mouet̉ aer:fitqꝫ ventꝰ ſeptētrionalis qui boreas dicitur: qui cuꝫ etin frigida zona naſcitur ideoqꝫ ⁊ merito frigidꝰ dicit̉.Siccꝰ vero: qꝛ nubes de angulo terre ad mediū fugat.vnde ⁊ pluuioſus efficitur iuxta torridā zonaꝫ. Un̄ lucanus. Et noſtris reficit ſua rura ſerenꝰ. Cū vero tranſit torridā zonā calefit. vnde ⁊ ſi nobis eſt frigidꝰ ibi tn̄eſt calidus de ꝑ accidens. Similiter cū due reflexionesad auſtꝝ ſe vergentes in medio ſibi occurrunt: generat̉auſter: qui etiā vltra torridā zonā eſt frigidꝰ ⁊ ſiccꝰ vtapud nos boreas. Quippe cū ⁊ in frigida zona oritur.qꝛ tn̄ ꝑ torridā zonā traſit calefactꝰ: ad nos ꝑuenit calidus: fugandoqꝫ ante ſe nubes vſqꝫ ad iſtū angulū terre in quo habitamꝰ: generat nobis pluuiā. Eſtqꝫ nobiſex accidente calidꝰ ⁊ humidꝰ: ⁊ in ſua origine eſt frigdus ⁊ ſiccꝰ. Si aūt in duabꝰ reflexionibꝰ ⁊ ad ſeptentrionem ſe vergentibꝰ: boreāqꝫ generantibꝰ: hoc ꝯtingatꝙ orientalis ex aliquo accidente ſit velocior vltra medium ſeptentrionis occidētali occurrit: naſciturqꝫ ventꝰcollateralis inter boreā ⁊ zephiꝝ. Si vero occidentalisorientali vltra mediū occurrit: fit ventꝰ collateralis inter boreā ⁊ euꝝ. Similiter ſi alie due reflexiones vltramediū modo hinc modo illinc recurrant: duoſ collaterales generant ventoſ. vnū inter euꝝ ⁊ auſtꝝ. alteꝝ interauſtꝝ ⁊ zephiꝝ: ꝑ ſimile iſtoꝝ de alijs intelligitur. Sꝫdicis ſi p̄dictis cauſis venti ꝯtingunt. cū quotidie reſlexiones diuidantur ⁊ ſibi occurrāt: qd̓ teſtantur quotidiani fluctꝰ maris: quare nō quotidie ꝯtingūt venti. Reſpondeo ⁊ ſi quotidie contingūt venti: tn̄ nō tanti ſuntꝙ ad nos vſqꝫ ꝑueniant. Sepe enī nobis non apparet:cū tn̄ ſit ventꝰ in illis regionibꝰ. Et cū nō ſit in inferioribus ꝑtibꝰ aeris: eſt in ſuꝑioribꝰ.XXII.¶ De viculis maris. ¶ Iſidorus vbi ſupra.Stus ad occeanū ꝑtinet. fretū ad vtrūqꝫ mareNā eſtus eſt maris acceſſus vel receſſus .i. inqͥetudo. fretū aūt appellatū ꝙ ibi ſemꝑ mare fer

ueat. Nā fretū eſt anguſtū ⁊ quaſi feruēs mare: ab vudarum feruore nominatū: vt gaditanū vel ſiculū. Naꝫfreta dicta varro ait: quaſi feruida .i. feruentia ⁊ morferuoris habētia. Fretū ſicilie qd̓ ⁊ regiū dicitur: eſt qrtiſſimū: triū miliū ſpacio ſyciliā ab ytalia diuidēs. fabuloſe infame monſtris. cuius hinc inde ſcilla et caribdiaoſtenditur. Scillā accole ſaxū mari imminens appellāſimile celebrate forme ꝓcul videntibꝰ. vnde monſtruoſāſpeciē fabule illi dederunt: quaſi formā hoīs capitibuscaninis ſuccinctā: qꝛ fluctꝰ ibidē colliſi latratꝰ videnturexprimere. Caribdis dicta: eſt eo ꝙ gurgitibꝰ occultisnanes abſorbeat. Eſt enī mare verticōſum: ⁊ inde ibi laniata naufragia ꝓfundo emergunt. Ter autē in die fluctus erigit ⁊ ter abſorbet. Nā accipit aquas vt vomatvomit vt rurſus accipiat. Sirtes ſunt arenoſa in mariloca: a tractu vocata: ꝙ omnia ad ſe trahant. Et appropinquanti vadoſo mari hereant. vada vero ſunt ꝑ quein mari vel in fluminibꝰ hoīes vel aīalia pedibꝰ vadūt.Ex imagine mundi. Eſt aūt vorago in occeano: quetotas aquas ⁊ naues abſorbet ⁊ reuomit. ⁊ hec in exortu lune maiori eſtū fluctꝰ reuoluit ⁊ reuomit. hec auteꝫvorago inde fit eſt in terra abyſſus magna de qua ſcriptum eſt. Rupti ſunt fontes abyſſi magne. iuxta hanſunt cauernoſa loca: et ſpelunce late et patentes: in quibus venti de ſpiramine aquaꝝ concipiūtur: qui ſpiritꝰꝓcelle dicuntur. hi ſpiritꝰ ſpiramine ſuo aquas mariſ ꝑpatentes terraꝝ cauernas: introrſus in abyſſum attrahunt: et eas exundare iteꝝ magno impetu compelluntXXIII.¶ De diluuiis. ¶ Guilhermꝰ de conchis.Um aūt aqua. vt p̄diximꝰ. fonti caloris ſit ſuppoſita: contingit humorē pauliſper creſcere: caremqꝫ ſuꝑare: donec ad id creuerit: ꝙ nullis litoribus retentꝰ: ꝑ terras ſe diffundenſ: terrena ſubmergit: qui cū ex ſiccitate terre conſumptꝰ ſit: contingit calorem pauliſper creſcere: humorēqꝫ ſuꝑare: donec ꝑ terras diffuſus illas adurat. Sed dicis. Cuꝫ ſingulis annis humorem videamꝰ qui in hyeme creuerit: eſtate deſiccari. et calorē eſtatis hyeme extingui. vnde iſta inuidatio vel exuſtio contingit. Reſpondeo ſi ſemꝑ equalter hic .ſ. calor humorem: ille .ſ. humor ip̄m calorem deſtrueret: nullū contingeret diluuiū. Sed qꝛ contingit ꝙeſtas minꝰ eſt calida et ſicca: ideoqꝫ et minus de ſuo cōtrario cōſumit. vnde in ſequenti hyeme ex maiori frigiditate plus aeris ſpiſſatur: et poſt hoc in aquā ſiue pluuiā tranſit. ſicqꝫ fit ꝑ multos annos: donec cathacliſmꝰꝑueniat. Sic ſi ex cōtrario hyemes minuſ ſunt humidet frigide: ꝑ multa tꝑa generatur exſtuio. Aliter etiampoteſt fieri. Certū eſt magnā flumina in viſceribꝰ terrediſcurrere que tꝑe certo et cōſtituto ad ſuꝑficiem terreſimul erumpunt: atqꝫ diluuiū faciunt. Cū vero aque qͥꝑ terre ſuꝑficieꝫ currūt ad interiora ſe tranſferūt. Ieceſt qd̓ reſiſtat calori fitqꝫ aduſtio. Sunt qui dicūt ex cōmuni planetaꝝ eleuatōe ⁊ dep̄ſſione iſta cōtingere. Sꝫaūt om̄s planete eleuentur ſimul plus ſolito a terra remoti minus de humore ꝯſumitur: igitur humor creſcitqui ꝑ terras ſe diuffudit: fitqꝫ diluuiū. Si vnꝰ vl̓ ducvel tres ſine alijs eleuentur. non intantū creſcit humor.Qd̓ enī creſcit ex iſtoꝝ eleuatōe: minuitur alioꝝ dep̄mon. Si vero om̄s ſimul deprimantur ex vicinitate teras adurūt: fitqꝫ aduſtio. Sed ſi duo vel tres deprimetur: hi ex ꝓpinquitate magis caloris faciunt: atit ex ſemotione faciunt minꝰ. Et attende ꝙ eſt et generale diluuium et ꝑticulare. Duo vero generalia ſimul eſſe nōpoſſunt: ſed multa ꝑticularia poſſunt. Ideoqꝫ dicit̉ plato plures receſſiſſe īnundationes: qd̓ etiam auguſtinusteſtatur.¶ XXIIII.¶ De fontibus. ¶ Iſidorus.