LiberSextus
xxDe ipſorum eſtuum variationeDe creatione ventoꝝ ex maris refluxione.xxi.De periculis marisxxii.De diluuiisxxiii.De fontibusxxiiii.Qualiter inueſtigandi ſunt ſalubres fontesxxv.Quibus in locis querendi.xxvixxvii.De natura aque fontalisDe diuerſis generibꝰ fontiumxxviii.Be mutabilitate quorundam fontiumxxix.De miraculis quorundam fontiumxxx.De fluminibusxxxi.De origine fluuioꝝ ⁊ quorundā exiccationexxxii.De his qui augentur in eſtate.xxxiii.De flumine nilixxxiiii.De curſu eiuſdē: ⁊ latitudīe: ⁊ irrigatōe egipti. xxxv.De gangexxxvi.De tygrixxxvii.De eufratexxxviii.De iordane ceteriſqꝫ famoſis fluminibusxxxix.Adhuc de eodemxl.De quorundam fluminum miraculisxli.De lacubus ⁊ lacunalibus aquisxlii.De lacu affalti ⁊ tyberiadis ceteriſqꝫ famoſis xliii.De quorundam lacuum miraculisxliiii.De puteisxlv.De natura aque putealis xlvi.De puteo fodiendoxlvii.De aqueductu faciendoxlviii.De ciſternisxlix.De piſcinis ⁊ balneisDe vſu balnetli.De iuuamentis ⁊ nocumentis balneilii.De diuerſitate aquarum multipliciliii.De diuerſitate aquarum in pondere.liiii.De diuerſitate in colorelv.De diuerſitate in ſaporelvi.De ſaporibus in generelvii.De ſaporum cauſislviii.Utrum generentur a qualitatibus primislix.Utrum ſapor ſit paſſio compoſiti vel ſimplicislx.Determinatio eiuſdem queſtionislxi.De cognitione complexionis ac ſubſtantie cibi vel medicaminis ꝑ ſaporeslxii.De numero ⁊ differentiis ſapoꝝ ẜm auicennaꝫ lxiii.De operationibus vel effectibus eorumlxiiii.Item de eodem ſecundum almaſoremlxv.De comꝑatōe ſapoꝝ ad inuicē ī calore ⁊ ī frigore. lxviAdhuc de eodem.lxviiDe aquis metallinislxviii.De aquis ſulphureislxix.De aquis calidis ⁊ frigidislxx.Adhuc de eodemlxxi.De aquis coctislxxii.De ſimplici potu aquelxxiii.Adhuc de eodemlxxiiii.De aquis ad potandum eligendis lxxv.Iterum de eodemlxxvi.De aquis pernicioſis ⁊ venenoſislxxvii.De his que generantur ex aquis ⁊ primo de vellere aureo.lxxviiiDe ſpongiislxxix.De lapidibus p̄cioſis ex aqua generatislxxx.De natura ⁊ ſpeciebus pumicislxxxi.De natura ⁊ origine falislxxxii.Adhuc de eodemlxxxiii.lxxxiiii.De operatione ſalis in medicinaItem de eodem plinii documentalxxxvDe operatione ipſius in alchimialxxxvi.
De diuerſis ſpeciebus ſalislxxxvii.Adhuc de eodemlxxxviii.lxxxix.De flore ſalisDe nitroDe virtute ipſius in medicinaxci.De bituminexcii.De virtute bituminis in medicinisxciiiDe alumine ⁊ eius origine vel naturaxciiiiDe virtute eius in medicinaxcv.¶ De primo opere diei tercij .i. de aquarumcongregatione. ¶ Cōmeſtor. ¶ C. I.☞ Ercia diecreator aq̄s exiſtentes ſb̓ firmam̄to cōgregauit in locumvnum: que licet plurima loca obtineāt:tn̄ qꝛ continuanturom̄s in viſceribꝰ terre: in locū vnū dicūtur congregate. vūpotuit eſſe: vt aqueque totuꝫ aeris ſpacium .ſ. vaporabileſoccupabant: ſolidate tn̄ modicū obtinerent tocum. Etterra paululū ſubſedit: vt eas tāꝙͣ in matrice ꝯcluderetEt ſic apparuit arida q̄ priꝰ latebat ſub aquis ¶ Alexander. Si aūt querit̉ cur nō dicat ſcriptura: fiant aqua⁊ terra: vel fiat cōgregatio aquaꝝ: ſicut ſuꝑius dixit: fiat lux: ⁊ fiat firmamentū Dicimꝰ ꝙ nō eſt ſimile de aqͣ⁊ terra: vt de firmamento ⁊ luce. Cū enī factio ꝑtineatad ſpeciē. lux aūt ⁊ firmamentū habeāt ſpeciē valde diſtantem a materia informi: recte id ip̄m oſtendit̉ ꝑ verbum fiendi. Aqua vero ⁊ terra licet receperint ſpeciesin tercia die: tn̄ qꝛ maxime accedūt ad materiā informēque priꝰ etiā dicta fuerat noīe terre vel aque. Ideo ſubalto loquendi modo eoꝝ factura cōgrue deſignat̉: dicēdo: congregent̉ aque: vt inde notaret̉: ꝙ priꝰ erāt in cōfuſione: nunc aūt diſtinguātur. Et ſic in vnoquoqꝫ triūdieꝝ vna diſtinctio notaret̉. Unde auguſtinꝰ ſuꝑ geneſim. Acceperūt inquit hec duo ꝓprias iſtas ſpecies nobis notiſſimas atqꝫ tractabiles. Aqua .ſ. mobilē. Terra immobilē Ideoqꝫ de aquis dictū eſt congregent̉. deterra vero: vt appareat arida. Aqua enim eſt labiliterfluxiua. Terra vero ſtabiliter fixa. Ceteꝝ ſi queratur:cur celū habeat diē in quo factū eſt ꝑ ſe: cur nō ſimiliter⁊ terra que eſt aliud extremū ſuū habeat diē per ſe. Etmediū ſimiliter .i. aqua. dicimꝰ ꝙ terra ⁊ aqua plus inuicem ſibi appropinquāt in materia ⁊ forma ꝙͣ celū cūaltero illoꝝ. Eadē enī eſt materia terre ⁊ aque ẜm traſmutationem. Celi vero materia eſt ingenerabilis et incorruptibilis. ita ꝙ non corrumpitur ẜm partē: nec ẜmtotū. Ideoqꝫ vno die ſcriptura ꝯiunxit iſta duo: que inſe inuicē erant ꝯfuſa. Si vero querit̉ cur nō fit mentiode aeris factura exp̄ſſe ſicut aque ⁊ terre. dicimꝰ qꝛ ſcriptura ibi loquit̉ tantūmodo vt carnalibꝰ app̄hendentibus ſenſibilia. Ideoqꝫ loquitur exp̄ſſe de aqua ⁊ terraque ſunt viſibilia. Aer aūt inuiſibilis eſt. Ideoqꝫ de ūlo nō fit mentio: nec in ope diſtinctōis: nec in oꝑe ornatus. Sed totū celi: ⁊ terre: ⁊ aque noībus inſinuat. Naſicut hic nō loquitur de aere: ſed tantūmodo de aquisSic etiā inferiꝰ in oꝑe ornatꝰ nō fit mentio de aere ſubrōne aeris. ſꝫ tm̄ ſub ratōe aquaꝝ. Ibi nāqꝫ dicit aue¶ Tmultiplicentur nō in aere: ſꝫ ſuꝑ terrā.¶ De quattuor elementorū diſpoſitione