LiberQuintus

quedā euaporatio ꝑtingit ad locū cerebri: ad quā ꝑtingere nō poteſt ſubſtātia cibi. Ideoqꝫ neceſſe eſt vt hocdelectabile ſit ꝑ ſe ip̄m in odore: ⁊ nō in comꝑatōne adcibū. ⁊ hoc eſt p̄cipue in floribꝰ ⁊ aromaticis ſpeciebꝰ.Quia vero humidū vaporatiuū vt eſt vinuꝫ vel mēdoqn̄qꝫ nocet humano cerebro: eo ꝙ vapores ad cerebrūeleuati ꝓpter cerebri frigidā naturā infrigidātur ⁊ corrumpuntur. Indeqꝫ fiunt catarri ac defluentia reumatis. Ideo qn̄qꝫ in potū taliū immiſcentur odorifera vtin vnū ꝯueniāt duoꝝ ſenſuū delectabilia. vnde delectabile ſaporis in potū ad linguā ꝯfert ad alimentū Et delectabile aromaticoꝝ in euaporatione ad cerebꝝ: ꝯfert¶ MX.ad ſanitatem.De aere temperato et intemperato.¶ Conſtantinus in pantegni ꝑte quinta.Er quidem eſt temperatꝰ: qui .ſ. nec calidus eſtnec humidꝰ nec ſiccꝰ nec frigidus. ſicut aer vernus. Quidā aūt intꝑatus: qui .ſ. contrario modo ſe habet. Itē t̓ꝑatus aer eſt mundificatus. ſubtilis.clarus. odore ſuauis. Sole occidente frigeſcens. oriente vero cito caleſcens. Aer has habens qualitates corpoꝝ tꝑat cōplexiones: humores ⁊ ſpūs confortat atqꝫclarificat: ⁊ digeſtiuā virtutē adiuuat. Complexionesetenī corꝑis ſequūtur cōplexioneꝫ aeris. vnde ſi aer clarus eſt lucidꝰ: humores ⁊ ſpūs clari ſunt ⁊ lucidi. ſi vero turbidꝰ: humores ⁊ ſpiritꝰ turbant̉ ⁊ ingroſſantur.Intemperatꝰ aūt eſt aer. vel in qualitatibꝰ: vt calidiorfrigidior humidior ſiccior tꝑato. Aut in tota ſubſtāt iavt peſtilentialis. Qualitates exit quinqꝫ modis .ſ. ꝑ diuerſa anni tꝑa: ẜm ortꝰ ⁊ occaſus ſtellaꝝ: ꝓpter ventoſꝓpter regiones: ꝓpter fumos. ¶ Actor. De his aliaspleniꝰ dicetur: vbi inter artes ceteras de medicina tractabitur. ¶ Auicenna li. i. Aer bone ſubſtātie eſt. Cuinec admiſce̓t̉ ex vaporibꝰ nec ex fumis res extranea: etqui celo diſcooptus eſt: nō inter pietes ⁊ tecta cōſtrictꝰSed cū in aere putrefactio cōmunis acciderit: tūc diſcooꝑtus magis eā recipit: ꝙͣ conſtrictꝰ ⁊ occultatꝰ. Alias aūt diſcooptus melior exiſtit. Et hic quidē bonꝰ aerꝑmanet clarꝰ: niſi cū eo vapores miſceātur lacuū ⁊ ſtagnoꝝ ac ꝓfunditatū aquā continentiū: ⁊ terraꝝ q̄ laxeſunt: ⁊ locoꝝ vbi olera talia qualia ſunt eruca. ⁊ cauleſpriunt̉. ⁊ arbores viſcōſe malarūqꝫ complexionū: et nuces ⁊ ficꝰ: ⁊ odores putridi. Et ꝓpter hoc nō remoueātur ab eo boni venti qui ex alta terra ſufflant vel equali. aer calidꝰ diſſoluit ⁊ laxat: etſi caliditas eiꝰ pauca fuerit vel tꝑata colorē rubificabit: eo ꝙ ſanguinē ad exteriora trahit. Ꝙ ſi fuerit multa colorē citrinū efficit: qꝛreſoluit illud qd̓ attraxit. Ip̄e quoqꝫ multū ſudorē efficit: ⁊ minuit vrinā: digeſtionem debilitat: ⁊ ſitim facit.frigidꝰ aūt aer cōſtringit fortiorēqꝫ digeſtionē reddit.vrinā multā efficit: eo ꝙ humores cōſtringit: ⁊ in ſudorem paꝝ reſoluunt̉. Egeſtionē quoqꝫ minuit: qꝛ muſculis natiū ſe exprimentibꝰ rectū inteſtinū paꝝ obedit: idcirco egeſtio multū moratur: ⁊ eiꝰ aquoſitas in vrinamreſoluitur. Aer humidꝰ cutē lenit ⁊ corpus humectatSiccꝰ vero cutē exiccat: et corpꝰ denigrat. Aer turbatus aīaꝫ triſtificat: ⁊ humores cōmouet. Nō eſt aūt idēaer turbatꝰ ⁊ groſſus. Aer enī groſſus eſt ille: qui ī turbatione ſui ſimilat̉. Turbatꝰ vero qui cū ꝑtibꝰ groſſismiſcetur.CX.De ꝓprietatibus aeris ſeptentrionalis.¶Conſtantinus vbi ſupraEris mutatio ꝓpter regiones eſt quinqꝫ partita .ſ. ex loci altitudine. ex eiuſdē humiditate. exmontiū vicinitate. ex maris ꝓpinquitate. ex natura pulueris terre. locoꝝ aūt cauſe maiores ſunt cēteris immutando aerem. Septētrionalis aer frigidꝰ eſt ⁊ſiccꝰ. Ciuitates ergo ſeptentrionali polo ſuppoſite ſaxonice leutice: frigidiores eſſe comprobātur ac ſicciores.

his aqua clara ⁊ aer clariſſimus: corꝑa ſaniſſima: colorpulcher ⁊ rubicundus: corꝑa mollia et fortiora: pectoralata ſubtiles coxe. qꝛ calor naturalis ad interiora rediētpectoris: pectora dilatat: coxas ſubtiliat. Et qꝛ ad ſuꝑiora refugit inde capita eoꝝ et corꝑa fortiora ſunt: ⁊ vita longa: mores aūt aſꝑi: ꝓpter abundantiaꝫ colere rubee. maſculi maxime patiunt̉ pleureſim ꝑipleumoniamalioſqꝫ morbos calidos. femine nō multū concipiūt qꝛfrigide ſunt. nec tn̄ abortiuos pariunt. Sed cum angiſtia magna parturiūt: ꝓpter eaꝝ ſiccitatem plurime vero ſteriles ſunt. his etiā ineſt lactis paruitas: qm̄ ex frigido coagulatur aqua. ptiſis quoqꝫ ꝓpter laborē partꝰqꝛ vene in pectore creꝑant̉. ventres huius gentis duriſunt. vomitꝰ facilis et ſine anguſtia. Appetitꝰ boni ⁊ cito digerentes. ꝙ ex naturali calore eſt ad interiora fugienti. Stomachꝰ mundificatꝰ potꝰ nō appetitꝰ: quennimia comeſtio tollit. Meridianoꝝ qualitates his cōtrarie et oppoſite ſunt: qꝛ ſunt ẜm calidū et humidū ethoc male recuꝑatum. multarūqꝫ putredinū: ſicut eſt aqͣſalſa et putrida currens ꝑ terre ſuꝑficiem. homīes ſiccicolor niger. capita humida et flegmatica. flegma veronimiū de capitibꝰ deſcendit in ſtomachū. vnde appetitꝰdigeſtioqꝫ deficiunt: ex nimia frigiditate eoꝝ Calorēnaturalis diſſoluitur dū exit ad exteriora. vn̄ deficiumcorꝑa: qꝛ mollia ſunt et flegmatica. Ex ꝑuo potu faciliinebriatur. Capitibꝰ cito deficientibꝰ: color eoꝝ mutabilis. mores quieti et manſueti. vita pua. In corporiſnaſcuntur puſtule vel apoſtemata ad ſananduꝫ ſibi diſficilia ꝓpter humectatōes nimias ad putredines citaſplurime vero infirmitates in maſculis dyſinterie: diatria. febres ep̄iales diuturne. cātexie hūide. emorroide.Mulieres ſanguinis fluxū fatigantur et frequēter olortiunt. Senes ꝑaliſi laborāt. pueri epilentici ⁊ aueloſifiunt. In iuuenibus aūt maxime raro infirmitates naſcuntur: qꝛ ventres eoꝝ facile ſoluunt̉. vn̄ humores humidi purgantur¶ CXI.De ꝓprietatibꝰ aeris oriētalis et occidētalisRientaliū regionū aer clarus eſt: paꝝ ficcꝰ inter calidū ⁊ frigidū tꝑatus: ſicut eſt veris complexio. Illic habetur aqua clara. mollis. ſaporeſuauis. ſiue ſit celeſtis .i. pluuialis. ſiue terreſtris. Clarificatur enī ſole: quippe cū ſplendor eiꝰ tꝑatus ſit. Neceſt ſalſa: cū ibi ſol nō diu maneat. Neqꝫ cruda: qꝛ n̄ abea ſe elongat. Ibi colores hominū lucidi cū rubore ⁊ albedine mixte: carnes multe. voceſ clariſſime. corꝑa ſanaet fortia. morbi pauci. Mores nō ignobiles. herbe multe. Arbores magne multū generātur: qꝛ ꝓpter qualitatum tꝑamentum multe et ꝑfecte ſunt actiones earum.habitatores huiꝰ poli nō ſunt ſuꝑbi neqꝫ iracundi. Sꝫhumiles et manſueti. Ira enī et ſuꝑbia naſcūtur ex calore intꝑato et multo. Occidentales regiones acre nōtꝑatum habent: ſed calidū et humidū groſſum et claruHaꝝ aquā mutabilis eſt ⁊ turbida: qꝛ ſplendor ſolis n̄lucet eis in primis ꝑtibꝰ diei: vt eoꝝ aquas vel aere digerat. vnde hoīes ibidē multas patiunt̉ infirmitates.⁊ color eoꝝ mutabilis ē virtuteſqꝫ cito deficiūt. Quiain eſtate principio diei frigeſcūt: et in veſꝑe caleſcunt.aer ergo eoꝝ ineqͣlis eſt: ſicut autumnalis. voces mūtEt oībus anni tꝑibus infirmitates patiuntur. Regiones aūt cuilibet iſtaꝝ vicinantes tꝑate vel intꝑate ſūt¶ AXII.ẜm eas quibꝰ affines ſunt.De diuerſis aeris et locorū ſitu vel vicitate.Ttitudo locoꝝ aerem habet claꝝ et mundificatum: qꝛ venti ſeptentrionales ab altis locis naſcentes: ad altiora loca cito penetrant. Aquaigitur eoꝝ clara ſubtilis ⁊ dulcis eſt. homīes pulcri cōloris. fortes et ſani. corꝑa eoꝝ magna. humiles ſuntmanſueti. Nec labores ſunt eis multi. Aer regionuꝫ qͥſunt in vallibꝰ ſiue foſſis hiemalibꝰ pluuiis infundirus