LiberQuintus

ſpirituū animaliū. Ideoqꝫ multū durat ligamentū ſenſuum. Itaqꝫ ſomnꝰ longꝰ efficitur: eo ꝙ humidū in cerebro coagulatū: diutiꝰ durat in meatibꝰ ſpirituū: ſicutin ep̄ylenticis ꝯtingit. vnde ph̓s dicit: ꝙ ſomnꝰ in epylenſia eſt ꝑticularis: humidū aūt huiꝰ multū neruos relaxat: ⁊ paraliſim inducit. Nā ſi vinū calidū in ſe ⁊ ſiccum eſt. vapor ſimiliter reſolutꝰ ex eo calidꝰ ⁊ ſiccꝰ eſt.vnde ille quidē vapor non relaxat neruos: ꝙͣdiu habetſpūm calidū ⁊ ſiccū deferentē illū in ſenſum. Sꝫ poſtꝙͣdeſtitutꝰ eſt ab illo ſpiritu calido coagulat̉ in humiduꝫcorpulentū. p̄terea ſicut pluuia multa in terrā deſcendēte: terra fluida reddit̉: ſic ex ml̓to tali humido a cerebroin ſtomachū deſcendente: materia in ſtomacho repertalique fiens: ventris fluxus efficitur. Et ꝙͣto vapor eſt egroſſiori materia: maioriſqꝫ corpulentie ⁊ coagulatur īcerebro: tanto tardiꝰ purgabitur ꝑ oꝑationem natureꝓpter qd̓ ⁊ diutiꝰ durat humiditas que fit ex cereuiſiaꝙ que ex vino: magis que ex vino rubeo groſſo ⁊ ſubſtātioſo: ꝙͣ que ex ſubtili albo. Deniqꝫ humido illo meatꝰſpirituū oppilante: nō valentes iidem ſpūs aīales exalare ⁊ extra fluere: decurrunt ad extremitates manuuꝫac pēdū: ꝓpter qd̓ accidit in hoībus ebreis frequētibuſꝙ habent capita frigida: manꝰ aūt ⁊ pedes habent calidos ⁊ tremētes. Ebrietas quippe nichil aliud eſt ꝙͣ fumus reſolutꝰ ē vino meatus oppilans: ꝑ quos fit repulſus ſpirituū animaliū a cerebro: ⁊ iteꝝ deſcenſuſ a cere¶ XcIV.bro ad ſtomachum.¶ De illa que fit in arboribusUemadmodū vero duplex eſt exalatio a terra.ſ. vaporis terrei ⁊ vnctuoſi. ⁊ vaporis humidiſic ꝑ euiuſlibet arboris ſtipiteꝫ ⁊ cortices aſcēdit duplex vapor .ſ. vnctuoſus: ⁊ humidꝰ. Qui qn̄ multiplicati ſunt in arboris ventre: volenteſ exalare faciūtfiſſurā in arbore. Et vnꝰ quidē exalat tranſeundo ī materiā folii .ſ. humidꝰ. Et alter in materiā fructꝰ .ſ. vnctuoſus. Et ideo dicitur ꝙ fructꝰ magis vnctuoſi ſūt ꝙͣ folia in arboribꝰ. vnde ⁊ volentes habere rōſas in die natiuitatis dn̄i. ligant in principio maii roſariū ſuꝑioremomnē ſui poꝝ a principio ſtipitis vſqꝫ ad vltimitatemrami obſtringendo: poſtea vero vnctuoſum ⁊ humiduꝫa terra veniens vſqꝫ ad ventrē ſtipitis ⁊ ramoꝝ multiplicatur in ſubſtantia: ibiqꝫ calor quieſcit: qꝛ exalare nequit. Et tunc ruſtici ꝑ ſeptimanas tres aut ꝑ menſemante natiuitatis dn̄i: ſoluunt a ligamentis ramos ⁊ ſtipitem: tunc de vigore informatiue virtutis exit vaporille multiplicatꝰ in formā veraꝝ rōſaꝝ. porro ſicut ī homine famelico contingit: ꝙ ſi dentur ei dulcia intm̄ attrahitur de dulcedine a membris: ꝙ in ſubſtātia dulcedinis oppilantur meatꝰ: ꝑ quos nutrimentū diſcurreredebet ad membra: quouſqꝫ fiat deoppilatio eiꝰ qd̓ meatus oppilat. Sic etiā in arboribꝰ aīam vegetabilē guloſam habentibꝰ. Si ab humiditate deſtituātur: ⁊ ſuꝑueniat pluuia vel vapor humidꝰ. contingit illū intantū attrahi in ebullitione vaporis illiꝰ a terrā in longuꝫ ꝑ poros arboris: ꝙ in arboris imo fiat oppilatio groſſi vaporis: ne ampliꝰ aſcendere nutrinientū ad ramos poſſitEt tunc calor qui viget in ſummo ventris arboris vaporem receptū diſꝑgit ⁊ calefacit. Qui cū in loco ī quofuit priꝰ iā ꝯtineri nō poſſit: ꝓpter rarefactōeꝫ q̄ iam inualuit. tunc exit ẜm vigorē informatiue virtutis in ſpōciem folii ⁊ fructus. Digeſtoqꝫ illo humido: qd̓ oppilabat pͥoros arboris in longū: ſi tempꝰ ſit calidū: ⁊ locꝰ cale factus. deficiet humiduꝫ qd̓ in hmōi arbore p̄ſtabatfructibꝰ nutrimentū. tuncqꝫ calore conualeſcente maturabuntur fructꝰ illi: ⁊ cadūt ex defectu nutrimenti. Ettunc iteꝝ ſi abundet pluuia in illa terra: ex abundanteſiccitate in hmōi arboribꝰ attrahitur iteꝝ humor in excedenti abundantia: ex quo ⁊ fructꝰ generabūtur ſimiliter vt p̄dictū eſt. vnde arbores quedā multotiens ferūt

in anno fructū ex hmōi abundantia: ſed hoc nō accidituiſi in calidis regionibꝰ ⁊ in quibꝰ eſt multa caliditasinterpolatim. ⁊ parua pluuia: ſicut in mauroꝝ terra.XAVI.De illa que fit ex putrefactionibus.¶ Auguſtinus de ci. dei li. xix.Orro cadauer animalis mortui ſi nulla ei curcondiendi adhibeatur: que formā eius diſſoluidilabiqꝫ nō ſinat: ſed naturali curſui relinquaỉtam diu quaſi tumultuat̉ deſidentibꝰ exalatōnibꝰ: nr̄oqꝫ ſenſui diſcōuenientibꝰ. id enī eſt qd̓ in putore ſentitdonec elementis mundi ꝯueniat. Et in pacē eoꝝ paulatim particulatimqꝫ diſcedat. ¶ Ex libro de vaporibusQuemadmodū autē accidit in cadauere: ꝙ ex alato humido ſubtili ab ip̄o. animalia generari contingit: ſicutetiā in aqua ſtante calor aeris ip̄m circūſtantis vincēscalorem ip̄ius aque ſtantis humidū ſubtile qd̓ naturalem ip̄ius aque calorē nutriebat. ad ſe attrahit. ⁊ cū humiduꝫ illud ebullit in ſuꝑficie ip̄iꝰ aque cū calore aqueillius ei adherente: generātur herbe minime ſine radicibus. natantes in ſuꝑficie ip̄ius aque. vnde generatiohmōi aīalium in putre factis cadaueribus comꝑat̓ herbis in ſuꝑficie aque putrefacte natantibꝰ. At vero mare putribile nō eſt. Sed nec putrefiunt currentes aqueDicit autem philoſophꝰ ꝙ hoc ideo eſt: qꝛ in motu eſt.Ego aūt dico: ꝙ motꝰ nō facit quin putre fiūt aque Sꝫmotꝰ ip̄e eſt ſignū: ꝙ calidū in eis abundet. ⁊ ꝙͣdiu ſiceſt: tamdiu erunt ſine putredine. Eſt enī putrefactio caloris naturalis ꝑ aerem circūſtanteꝫ corpꝰ exalatio. Etbene motꝰ humidoꝝ eſt in eis ſignū caliditatis: qꝛ qn̄nō mouentur: in ſtando ꝯgelantur: ⁊ hoc ꝑ comp̄ſſionēaeris calidi qui priꝰ erat in eis.¶ XTVII.¶ De exalatione que fit per attractionē.Redicte quidē euaporatōes vel exalationes fiunt ꝑ eleuatōeꝫ vel ſublimatōeꝫ. Et interdumetiā exalant aliqua ꝑ attractōneꝫ: fit aūt attraIctio qn̄qꝫ ꝑ loci vacuitatē: vt apparet in ventoſa ī aquacū accendit̉ ſtupa: rarefacit aera circūſtanteꝫ in ventreventoſe: ⁊ ducit in raritatē eſſentie aeris innaturaleꝫ q̄flamā extinguitur qn̄ ventoſa corꝑi cōiungitur. Et aerde ſui natura redit ad eſſentiā ac dep̄ſſionem in ventreventoſe: ⁊ tunc occupat locū minorē ꝙͣ priꝰ. Et ne locuſſit vacuus: qui priꝰ occupabat̉ aere rarefacto: ſanguisexit de corꝑe ad repletōeꝫ illius. Item ſi apponat̉ fialaplena aquā ſuꝑ vinū in alia fiala cōtra ſolem. Ita ꝙ ſuꝑficies vini ⁊ ſuꝑficies aque iuncte ſint ẜm ꝯtinuatō.Si fiala habeat collū gracile ſubitoqꝫ vertat̉: tūc vinūnō aſcendit in fialā aque: ſed ſolū inficit aquā fiale ẜmcolorem ⁊ ſaporem. Illa tn̄ aquā in ſubſtātia eſt aqua.Et hoc eſt ꝙ diuites decipit cū deſiderāt vinū in febribus acutis: qꝛ ſatis fit eis cū hoc ꝓ vino datur eis. Itēalio modo contingit attractō: cū .ſ. attrahens deſtitutūeſt ab eo qd̓ attrahit: ⁊ debet ip̄m habere naturaliter.verbi gratia. Cū ſcirpꝰ ſiccꝰ ⁊ groſſus deſtitutus eſt aſuo naturali humido. ⁊ ꝯiūgitur mixto ex aqua ⁊ vineattrahet ad ſe humiduꝫ aquoſum naturaliter a quo dſtitutus erat. ⁊ relinquetur vinū puꝝ. hic etiā modꝰ cōtingit in oui albumine cū eiꝰ aquoſum remanet abſenteviſcoſitate. Nā in hyeme cū auferuntur a ficū corticesa lacte viſcoſo deſtitute: ⁊ ponunt̉ in ouoꝝ albumine n̄attrahūt niſi albumē viſcoſuꝫ: ⁊ ideo remanet albumēaquoſum ſiue aliquā viſcoſitate. Eſt etiā alia attractiocū aliquid attrahit ad ſe ſuū ſimile: ſicut cū herbe ſalleattrahunt ad ſe ſalſedinem terre: itaqꝫ poſtea remanepulciſ terra. Eſt ⁊ attractio alia que viget in caliditate⁊ ſiccitate. qn̄ .ſ. calidum ⁊ ſiccū circūſtans aliquod corpus habens humiditatem ydoneā ad nutriendum illtcalorē: attrahit ad ſe humidum qd̓ erat in illo corꝑe. Sienī humido illi adhereat calor extrahetur in ſuperficie