LiberQuintus

ſiluas arabū paſtu capraꝝ infringi atqꝫ ita ſuccū villiſinhereſcere. veꝝ aūt ladanū cypri ī inſula eſſe: vt obiterqueqꝫ genera odoꝝ dicant̉: ꝙͣuis nō terraꝝ ordine. Similiter et hoc ibi fieri tradunt: et eſſe ceſyphum hircorum barbis genibuſqꝫ villoſis inherēs. Sed edere flore deroſo paſtibꝰ matutinis cū eſt rorulenta cyproſ: deinde nebula ſole diſcuſſa in puluerem madentibꝰ villisadhereſcere atqꝫ ita ladanū depecti. Sunt qui herbaꝫin cypro ex qua id fiat: ladam appellent Etenī illi ladanum vocant huiꝰ pingui inſidere. itaqꝫ attractis funiculis: herbā eā ꝯuolui atqꝫ ita offas fieri. Ergo ī vtraqꝫ gente bina genera terrenū ⁊ facticiū. id qd̓ terrenuꝫeſt friabile: facticiū lentū. Necnō ⁊ fruticē eſſe dicuntin carmania ⁊ ſuꝑ egiptū. ꝑ ptholomeoſ trāſlatis plantis. Aut vt alij generari: et id in his vt thuris arborecolligiqꝫ vt gummi inciſo cortice: ⁊ caprinis pellibꝰ excipi. Precia ſunt laudatiſſimo in libras aſſes. xl. Adulteratur mirti baccis ⁊ alijs aīalium ſordibus. Sinceriodor debet eſſe ferꝰ ⁊ qd̓āmodo ſolitudinē redolēs. Ipſum vſu aridū ſtatim tactu molleſcere: accenſum fulgure odore iocundo gratuitū. Mirrata dep̄hendunt̉ crepitantqꝫ in igne. Preterea ſincero calculi potiꝰ ē rupibus inherent ꝙͣ puluis. ¶ Actor. Hec de generatōibꝰroris ad p̄ſens ſufficiant. Nā de melle pleniꝰ dicet̉ inferius vbi agetur de apibꝰ ⁊ etiā de margaritis vbi d̓ lapidibꝰ vel de conchis marinis ¶ LXXXVIII.¶ De pruina. ¶ Plinius li. ij.Ruina fit ex rore gelido. Rores aūt neqꝫ gelu neqꝫ ardoribus neqꝫ ventis. nec niſi ſerenanocte gelando liquore minui: ſolutaqꝫ glacie n̄eiuſdē inueniri modū. ¶ Iſidorꝰ vbi ſupra. Pruina eſtmatutini tꝑis frigꝰ ſic dicta: qꝛ vrit ſicut ignis: pir enīignis ⁊ ſimilis eſt vis caloris ⁊ frigoris: vtraqꝫ eteniꝫſaxa rumpunt. ¶ Ph̓s vbi ſupra. Pruina eſt vapor cōgelatus: anteꝙͣ reſoluat̉ in aquā .ſ. groſſam Pruina nōfit in ſup̄mis montibꝰ ꝓpter caliditatē vehementē quein eis eſt: quā reſoluit̉ vapor anteꝙͣ illuc adueniat. Etiteꝝ ꝓpter vicinitatē aeris inflamnati ¶ Ex libro de naturis reꝝ. Pruina ⁊ nix. vt habitū eſt ſupra. nō diuerſificantur niſi multitudine tm̄ ⁊ paucitate: ſicut ⁊ ros etpluuia. Itaqꝫ generatio niuis ⁊ pruine eſt ex frigore.qꝛ nix fit ex nubibꝰ frigore ꝯgelatis vt ſupra dictū eſt.Et pruina fit ex vapore ꝯgelato in aere: ⁊ hmōi ſignificatio eſt: mollicies niuis: ⁊ duricies pruine. qꝛ mollicieſniuis. vt dictū eſt. fit ex ꝑte caliditatis admixte vaporibus qui faciunt nubes: ꝓhibentis ꝑtes illiꝰ vaporis inſpiſſari ac vehementer aggregari. duricieſ vero pruinefit ex frigore loci ⁊ tꝑis: in quibꝰ nō eſt ex caliditate ꝑsqua ꝓhibeat̉ aggregari vapor: qꝛ ꝑtes frigoris parteſip̄ius vaporis aggregāt ⁊ eas ꝯtrahūt. ¶ LXXXIX.¶ De gelū et glacie. ¶ Iſidorꝰ vbi ſupra.Elu aūt dicitur ꝙ eo ſtringatur tellus. Ge. em̄terra dicitur. Tūc aūt maiori gelu ſtringit̉ ter¶ ra cū fuerit nox ſerena. Glacies a gelū ⁊ aquaquaſi gelacies .i. gelata aqua ¶ Ex libro de vaporibusOm̄i aūt gelato accidit fiſſura in ꝑcuſſione: ſicut videmus in glacie. Cū eniꝫ ꝑcutitur glacies: frangitur. Etnec in longū nec in latū diffunditur. vnde ⁊ argentū cūſit humidū ⁊ ꝯgelatū vt poſſit fabricari in longū: ei cuprum miſcetur: vt fiat viſcoſum ⁊ ductile. ſicut infra dicetur ¶ Ex libro de naturis reꝝ. Glacies eſt coagulatōfrigidi ⁊ humidi ex ſuꝑabundātia frigiditatis: Ex glacie nichil generatur que tn̄ criſtallina mentitur ſpeciēac terre ſoliditatē. Fit aūt citiꝰ glacies ex aqua galida:ꝙͣ ex frigida: ꝓpter ꝓprietatē qualitatum ꝯtrariaꝝ. Etqꝛ ꝑ calorem rarefacta a compactōe remotior: frigiditati nō reſiſtit. Et qꝛ vapor multꝰ in ea expirauit. vnde⁊ mare nunꝙͣ coagelat̉: qꝛ ſemꝑ vaporoſum ⁊ groſſum⁊ compactū inuenitur. Ip̄mqꝫ congelatū minꝰ eſt non

congelato: eo ꝙ in cōgelato comprimuntur ꝑtes ꝑ exalationē caloris. Nā videmꝰ cū ⁊ de aqua fit criſtallus:ꝙ aqua quidē eſt ꝑua: ⁊ etiā criſtallꝰ fit magis paruusNō tn̄ aqua trāſit in criſtallū ꝑ partiū ſuaꝝ comp̄ſſionem: vt aliqui volunt. Sed ꝑ ſolius caloris exp̄ſſionemNā calor qui primo faciebat in aqua fluiditatē ꝑ p̄ſentiā ſui: ⁊ poſtea facit duriciā ꝑ ſui abſentiā Extrahituraūt caliditas aque ꝑ caliditatē aeris ip̄am circūſtantiſſicut ⁊ caliditas vini qn̄ debet fieri acetū: ꝑ calorē ſoliſvel ignis vel aeris ¶ Gregoriꝰ in moralibꝰ li. xxix. Teꝫra quidē qn̄ compluitur iactata in ea ſemina feraciꝰ ligantur. Sed rurſum ſi illā pluuia immoderaciꝰ irrigatin culmo pinguedinē frumenti virtutemqꝫ inuitat. Sivero iactatū ſemen poſt pluuia gelu p̄mitur: quo forascitiꝰ apparere compellitur: eo intus fecundiꝰ radicaturet quo diutiꝰ vetatur ꝓgredi: eo abundantiꝰ cogit̉ multiplicari. Quia cū ab ortu immaturo reſtringitur: in cōceptionis ſui tarditate laxatur: ⁊ ad fructū vberius impletur. ¶ Actor. Gelu aūt terrā quidē indurat: ⁊ ſtringit herbas: ⁊ arbores vrit: lapides findit: ſemen in terra comprimit ⁊ retardat. Sed inde vberiꝰ fructificarefacit: niſi forte nimiū ſit: vt ſemē extinguat. ¶XAI.¶ De nebula. ¶ Areſtotiles vbi ſupra.Ebula eſt reliquie nubiū reſolutaꝝ aquā plute .i. roride. vnde nebula ſerenitatē ſignat ¶ ExIimagine mundi. Nebula fit dū humide exalationes vaporaliter trahuntur: ⁊ radiis ſolis ad terraꝫ repelluntur. ¶ Iſidorꝰ. Nebula dicitur a nubendo .i. opiendo terrā ſiue ꝙ ſurſum volans nubes faciat. Exalātenī valles humide nebulas: ⁊ fiunt nubes. Inde nubilum. inde niues. Nebule aūt ima petunt: cū ſerenū eſt.ſumma cū nubilū ¶ Pliniꝰ vbi ſupra. Nebula nec eſtate: nec maximo frigore exiſtit. ¶ Actor. Nebula terraꝫtegens late ſpargitur: aerem obſcurat: terrā fecundat.frigida eſt: ⁊ ſolis ardorem mitigat: aſcendens pluuiaꝫnunciat: deſcendens ſerenitateꝫ ¶ Ex libro de naturisreꝝ. Nebula aſcendens pluuiā nunciat: deſcendens vero ſerenū: Roremqꝫ ſalutifeꝝ terre fructibꝰ affuturuꝫſi ſuꝑ aquas ⁊ infima queqꝫ terraꝝ ꝑſeuerantiꝰ manetꝓpter vicinitatem humiditatis. Eo ꝙ ex humido ꝯtractum ſimiliter cōtinuetur In locis aūt in alto ſitis propter aerem ſubtiliorem citius diſſoluitur. vnde ⁊ hmōiloca ſalubriter antiqui libentiꝰ habitabāt. ꝓpter cōmodum aūt aque moderni econtra locis demiſſis ⁊ circaaquas edificant ⁊ cōmorantur: qd̓ multis eſt cauſa languoris ⁊ immature mortis. Nebula qn̄qꝫ denſa multūeſt fetida: qm̄ humores corrupti de terra ſubleuātur adaera. ⁊ hec pectus ledit: reumaqꝫ peſſimū in capite creat: qd̓ ſi ad pectꝰ deſcenderit: apoſtema ſepius generatNebula quoqꝫ circa maiū ⁊ eſtiuale ſolſticiū: ac poſt ſeptembreꝫ peſſima eſt. Ex vapore rorido: qui nobis propinquior eſt vapore ſicco fit nubes: et qn̄qꝫ nebula videtur in illo. Nebula iudiciū viſus impedit. Auernuseſt lacus in ytalia nebulaꝝ ꝓcurator: multeqꝫ parēs caliginiſ: ⁊ dicitur auernꝰ quaſi ſine vere. Ideo trāſſumit¶ XoI.ad nominandū infernum.¶ De exalatione vel euaporatione multipharia. ¶ Actor.X imp̄ſſionibꝰ quoqꝫ aeris huiꝰ ſunt exalatioſiue vapor et fumꝰ Ideoqꝫ de his etiā hic patca ſubiiciemus Eſt aūt exalatio vel euaporateleuatio vel ſublimatio ſubtilis rei a corꝑe groſſo in altum tendentis. huiꝰ cauſa p̄cipua eſt calor ignis vel ſolis: qꝛ cauſa eſt reſolutionis. ¶ Ex libro de vaporibusIgnis itaqꝫ cū ſit corpꝰ attractiuū nō eſt euaporatiuseo ꝙ omne euaporans euaporat ſubtilius ſe. nichil auiin corꝑibus eſt ſubtiliꝰ igni. Aer quoqꝫ non eſt euaporans: eo ꝙ omne euaporans euaporat in fumū ſe ſubiliorem ⁊ ignitū. Qd̓ qꝛ nequaꝙͣ accidit aeri: vtiqꝫ nō