LiberQuintus

ande eſt ꝙ nunꝙͣ integrum orbem in hac imagine videmus. Reſpondeo ſol longe eſt nubibꝰ altior: ſuꝑioremꝑtem nubis tangens. in illa imagineꝫ ſuā imprimit. vn̄de ꝙͣto ſol eſt ortui vel occaſui ꝓpinquior: tanto arcusapparet maior.LXXIX.Quibꝰ tꝑibus appareat et quibus non¶ Areſtotiles in li. metheororū. iij.Acus videtur qn̄ aer mundꝰ eſt ⁊ viſus ſimiliter. Nō videtur aūt: aut ꝓpter turbulentiā acris: aut ꝓpter debilitatē viſus: aut ꝓpter debilitatem coloris: aut paucitatē amplexionis corꝑis ī aere Tenſio ſiquidē et ſplendor nō videntur in aere ⁊ aqͣniſi qn̄ ſunt quieti: videtur quideꝫ yris ꝑ diem ex radioſolis: ⁊ ꝑ noctē ex radio lune. Nec videtur niſi in pleniluuio cū ortu lune ⁊ occaſu. Nō videtur aūt in nocte in.l. annis niſi bis. ¶ Seneca vbi ſupra. Philoſophꝰ aitpoſt equinoctiū autumnale qualibet hora diei arcū fieri. Eſtate vero nō fieri niſi aut incipiente: aut inclinatoiam die. Cuiꝰ rei cauſa manifeſta eſt. Primū quideꝫ qꝛmedia ꝑte diei ſol calidiſſimꝰ nubes efficit. nec pōt imaginem ſuā ab his reciꝑe: quas ſcindit ac matutino tꝑevel vergens in occaſum minꝰ viriū habet. Ideoqꝫ a nubibus ſuſtineri ac reꝑcuti poteſt. Deinde vero quia cūarcū facere nō ſoleat: niſi aduerſuſ his nubibꝰ in quibꝰfacit cū breuiores ſūt dies quibꝰ ſemꝑ obliquꝰ eſt. Itaqꝫ qualibet diei ꝑte: habet aliquas nubes quas ex aduerſo ferire poſſit. At temporibꝰ eſtatis ſuꝑ verticē noſtrum fertur. Ideoqꝫ medio die excellentiſſimꝰ rectiorelinea terras aſpicit: vt nullis ex obliquo nubibꝰ occurrere poſſit. ¶ Pliniꝰ vbi ſupra. Certe arcꝰ niſi ſole aduerſo nō fiūt. nec vnꝙͣ niſi dimidii circuli forma. nec noctu ꝙͣuis philoſophꝰ hoc ꝓbat aliqn̄ viſum qd̓ tn̄ fatet̉idem nō niſi. xxx. luna fieri poſſe. Fiūt aūt hi maximeab equinoctio autumnali: die decreſcente. Quo rurſuscreſcente ab equinoctio verno nō exiſtunt. nec circa ſolſtitium longiſſimis diebꝰ. bruma vero .i. breuiſſimis diebus frequenter. Eſtate ꝑ meridiē non cernuntur. poſtautumni equinoctiū quacunqꝫ hora. Nec vūꝙͣ pluresſimul ꝙͣ duo.¶ LXXX.De ſignificationibus iridis.¶ Seneca vbi ſupraRcus aūt a meridie ortꝰ magnaꝝ vim aquaꝝvehit: que a valentiſſimo ſole vinci nō poſſunt.Si circa occaſum refulſerit rorabit et leuiterluet. Si ab ortu vel circa ſurrexerit ſerenū promittit.Helinandꝰ in cronica ſua li. iiii. Ꝙ licet naturaliterfiat. ꝓ ſigno federis tn̄ inter deū ⁊ hoīes poſt diluuiuꝫpoſitū eſt. vnde apparet ꝙ ante diluuiū nec pluuia fuerat nec nubes aquoſa. ¶ Ex libro de naturis reꝝ. Quoniam aūt deꝰ olim mundo diluuiū induxit nō tantū exaquis que ſub firmamento erāt: qꝛ nec cathacliſmū facere ſuffeciſſent. Sed etiā maxime ex his q̄ ſunt ſuprafirmamentū. Unde ſcriptū eſt Et cataracte celi aperteſunt. hinc factū eſt vt arcū poſtmodū in nubibꝰ ponerꝫne vltra diluuiū ſuꝑ terrā induceret. Ac ſi dicerꝫ aqueſuꝑceleſtes induxerūt mundo diluuiū. ſed nunc arcummeū ponā in nubibꝰ: qui fit ex aqueis terre humoribuſvt ⁊ ſi pluuiaꝝ aque in aere pendeant. hoc ſigno apparente homines nō timeāt: quoniā aque quas in nubibꝰvident de terra ſunt: nec tm̄ cumulū facere poterunt. v.mundo diluuiū inducāt. hec eſt ratio naturalis cur deꝰpoſuit arcū in nubibꝰ ob ſignū federis ¶ Philoſophꝰ.Nunꝙͣ poſſunt eſſe plures niſi due yrides. vna ꝑ oppoſitum ſolis. alia lune ſicut videre ꝯtingit in eſtate horiſveſpertinis. Sole ergo exiſtente in occidente: apparetyris in oriente. Et tunc luna exiſtente in auſtro. alterayris apparet in aquilonē. Et yris hmōi ſignificat incēdium ꝓpe ventuꝝ. Eſt enī ex ſpiritu calido ebulliēte ꝑporos humidi terreſtris. Eſt aūt incendiū futuꝝ ꝑ ſp

ritum calidū ⁊ excedentē in calore equalitatē ⁊ ꝙͣtitatēſicut accidit in diluuio qd̓ p̄ceſſit calor multiplicatuſ infundo maris ⁊ in fiſſura terre: nō potens libere exire vl̓exalare ꝑ terraꝫ. ſicut modo patet ꝙ ibi multiplicabat̉⁊ coagulabatur: que tandē ad tantā ꝑueniens virtutē:vt haberet poteſtatē exalandi ex abyſſo .i. ex profundomaris ⁊ terre: exalanit ſecū deferens multū humidū iuſurſum: ꝓpter qd̓ facte ſunt pluuie. xl. dies ¶ ComeſtorArcꝰ ſignū eſt duoꝝ iudicioꝝ: p̄teriti ꝑ aquā: ne timeatur. Et futuri ꝑ ignē vt expectet̉. Inde eſt ꝙ duos habet colores: ceruleū qui aqueus eſt. ⁊ eſt exterior: qꝛ p̄teriit. Et rubeū: qui igneꝰ eſt. ⁊ eſt interior: qꝛ futurꝰ eſt.Et tradūt ſancti: ꝙ quadraginta aunis ante iudiciū nōvidebitur arcꝰ. Et hoc oſtendet naturaliter deſiccationem aeris iam inceptam.¶ LXXXI.De coronis in aere expreſſis¶ Seneca vbi ſupra.Emorie ꝓditum eſt: die quo auguſtꝰ a poloniareuerſus vrbem intrauit: circa ſolem viſum coloris varii circulū: qualis in arcū eſſe ſolet. hūcgreci halo vocant: nos coronā. Et qūo fieri dicatur exponam. Cū in piſcinā lapis mittitur: videmꝰ in multosorbes aquā deſcendere: fieriqꝫ primū anguſtiſſimuꝫ orbem: deinde latiorē: poſtmoduꝫ vero alios maiores: donec euaneſcat impetꝰ: ⁊ in planiciē aquaꝝ motaꝝ reſoluatur. Tale quiddā fieri cogitemꝰ etiā in aere. Cū enīſpiſſior factꝰ eſt: plagā ſentire poteſt. lux itaqꝫ ſolis autlune vel cuiuſcunqꝫ ſideris incutiens illū in circulos cōgit recedere. Nā humor ⁊ aer ⁊ om̄e qd̓ ex ictu formamaccipit: in taleꝫ habitū impellitur: qualis eſt eiuſ qd̓ impellit. Quia ergo lumen rotundū eſt. Et aer in hūc modum lumine ꝑcuſſus exilit. Nō aūt exiſtimemꝰ coronaſhas in vicinia ſideꝝ fieri: longe enī ab his ⁊ ꝓpe terrāfit talis effigies. Quoniā tn̄ viſus noſter imbecillitateſolita deceptꝰ: circa ip̄m ſidꝰ poſitū putat. Illic nanqꝫnichil tale fieri poteſt. vbi tenuis eſt ether: quia formecraſſis denſiſqꝫ corꝑibꝰ imprimi ſolent. In ſubtilibꝰ autem nō habent vbi ꝯſiſtant aut hereāt. Suꝑiora ergocoronas nō habent: qꝛ ne ventos quidē. his etiā adiicenunꝙͣ coronā colligi: niſi ſtabili ⁊ pigro vento. Naꝫ etlapillus in piſcinā aūt lacū ⁊ in ligatā aquā miſſus circulos facit innumerabiles. At hoc idem in flumine nōfaciet: qꝛ figurā omnē aqua fugiens diſturbat. Ideꝫ ergo in aere euenit: vt ille qui manet figurari poſſit At ille qui rapitur ⁊ currit. nō dat ſui poteſtatem: ⁊ omnemictum: venientemqꝫ forma ex eo turbat. he vero coronecū equaliter delapſe ſunt: ⁊ in ſemet euanuerūt: ſignificatur aeris tranquillitas. Cū ad vnā ꝑtem rupte ceſſerint illinc ventꝰ eſt. vnde ⁊ nautici inde ventū expectātqn̄ contextꝰ corone perit. Si a ſeptentrione diſcēdit: aqͥlo erit. Si ab occidente fauoniꝰ. Si vero pluribꝰ locisrupte ſint: tempeſtas fit. Et noctibꝰ quidem p̄cipue circe lunā ⁊ ceteras ſtellas he corone notant̉: interdiu vero raro: qꝛ ſolis fortiꝰ lumen eſt. Et aer etiā coagitatuſab illo calefactuſqꝫ ſubtilior ⁊ ſolutior eſt. lune aut inertior vis eſt. Ideoqꝫ faciliꝰ circūpoſito aere ſuſtinet̉. Cetera quoqꝫ ſidera infirma ſunt: nec aera perrumpere viſua poſſunt illoꝝ itaqꝫ imago ſuſcipitur et in materiaſolidiore minuſqꝫ cedente ſeruatur. Debet enī aer eſſenō tam ſpiſſus: vt lumen ad ſe immiſſum excludat atqꝫſūmoueat. Nec tam tenuis ac ſolutꝰ: vt nullā veniētibꝰradiis morā p̄beat. Et hoc noctibꝰ temꝑatioribꝰ cōtingit. Cū ſidera circūiectū aera: a luce leui n̄ pugnaciternec aſpere feriunt. ſpiſſioremqꝫ ꝙͣ eſſe ſolet interdum in¶ LXXXII.ficiunt.¶ De virgis.Unc de virgis dicendū eſt: quas nō minus piIctas variaſqꝫ ꝙͣ pluuialis aque ſigna ſolemus