LiberQuintus

interdiū quoqꝫ diſcurrūt: ſed abſcondit illas diurni luminis claritas. Si qn̄ tn̄ tanta vis emicuerit: vt etiamaduerſus diem vendicare ſibi fulgorē ſuū valeāt: apparent ¶ De imagine mundi. Ꝙ ergo in nocte videnturcadere ſtelle: nō ſunt tn̄ ſtelle: ſꝫ igniculi afflatu ventoꝝab ethere in aereꝫ tracti. Et mox in madido aere extincti ¶ Ex libro de naturis reꝝ. Stelle qn̄qꝫ cadere vidētur in aere: ſed minime cadunt. Cū enī ignee ſint nature: ꝓpriuſqꝫ locꝰ eaꝝ in ethere nūꝙͣ ad terrā deſcendūtCeteꝝ ſi ex eis vna caderet: totaꝫ terrā vel ꝑtem illiusmaximā occuparet. Na licet ex remotione videant̉ ꝑuein ſe tn̄ ſunt maxime. Sepe aūt eſt in aere ſuꝑiori: licetnō in inferiori ventꝰ ⁊ cōmotio: ex qua commotus aerignitur: vt ꝑ aera ſplendens diſcurrit. Qui cū iuxta ſtellam aliquā tranſierit: ſplendore ſuo viſum nobis illiusſtelle aufert: ⁊ ꝙ ipſa obtecta illo cadente hec cecidiſſecredatur. Si aūt querit̉ cur eadē ſtella poſtea nō apparet. Reſpondemꝰ ꝙ fumꝰ ꝓcedens de extinctōe ignis īaerem humidū cadentis: eā obtexit nobis. vel dicimuseandem a nobis poſtea videri. eſſe tn̄ hanc illā quā primo vidimus neſcimꝰ. Cū enī vt p̄diximꝰ aer ignitꝰ diſcurrit: aer ſpiſſior ⁊ inde tardior ſubſeqͥtur: que internos ⁊ illā interpoſitꝰ viſum illiꝰ nobis ſubtrahit. priuſaūt quaqꝫ tranſeat ⁊ illa ſtella: apparet. firmamentū tn̄qd̓ ad occaſum tendit: iā eā ad vlteriorā detulit. Cū igitur appareat alia eſſe putatur: quia in alio loco ꝙͣ ante¶ LXXIII.videtur.De ceteris igneis impreſſionibꝰ aeris.Seneca vbi ſupra.Empus eſt ⁊ alios ignes ꝑcurrere: quoꝝ diuer¶ Vrdores. ⁊ hi qn̄qꝫ fixi ⁊ herētes. qn̄qꝫ volubiſe ſunt figure. aliqn̄ enī ſtella emicat. aliqn̄ fiūtles. hoꝝ plura genera ſunt. Quidā dicunt̉ vchei cū velut corona cingente introrſus igneis celi receſſus eſt ſimilis in orbem effoſſe ſpeciei. Sunt ephitie ⁊ vaſtus ⁊rotundꝰ ignis dolio ſimilis. vel fertur vel ī vno loco flagrat. Sunt etiā chaſmata cuꝫ aliqd̓ ſpaciū celi deſidet⁊ flamā velut in abdito dehiſcens oſtentat. Colores etiam hoꝝ ſunt plurimi Quidā enī ſunt ruboris acerrimiQuidā vero flame leuis. Quidam etiaꝫ caudide lucisQuidā micantes. Et quidā fului. Uidemꝰ ergo quaſiſtellaꝝ a tergo longos albeſcere tractꝰ. velut enī ſtelleexiliunt ⁊ tranſuolat: videnturqꝫ longū ignē porrigereob immenſā claritatē: alias celeritatē. Cū aciēs noſtratranſitū eoꝝ non diſcernat. Sed quacūqꝫ cucurrerintid totū igneū credat Itaqꝫ velut contineatur igne totūiter ſignat: qꝛ viſus noſtri tarditas nō ſubſequitur momenta currentis. Sed videt ſimul ⁊ vnde ꝓſilierit: et qͦꝑuenerit. qd̓ etiā in fulmine fit. longuſ enī nobis videt̉ignis eiꝰ: qꝛ cito ſpaciū ſurſum tranſtulit: ⁊ oculis nr̄isvniuerſuꝫ ꝑ qd̓ deiectꝰ eſt occurrit. At ille nō eſt extēticorꝑis ꝑ omnē viā qua venit. Neqꝫ enī taꝫ longa ⁊ extenta in impetum valent. Quomodo ergo ꝓſiliunt: attritu aeris ignis incenſus vento p̄ceps impellitur: n̄ tn̄ſemꝑ vento vel attritu fit: ſed nonnunꝙͣ ⁊ aliqua aerisoportunitate naſcitur. Multa eniꝫ in ſublimi ſunt calida ⁊ ficca terrena inter q̄ oritur: ⁊ pabulum ſuum ſubſequens defluit. ideoqꝫ velociter rapitur. De his aūt nemo dubitat quin habeāt flamā quā oſtendunt: certāqꝫeſt illis ſubſtātia. Nō ſicut arcui ⁊ corone imago fallax⁊ vana. In magna tempeſtate ſolent apparere qͣſi ſtellevelo inſidentes. Gelippo ſiracuſas petenti viſa eſt ſtella ſuꝑ ip̄am lanceā conſtitiſſe In romanoꝝ caſtris viſaſunt pila ardere ignibꝰ .ſ. in illa dilapſis: qui ſepe fulminum more ſolent ferire arbuſta: ſed ſi minore vi vtūturdefluunt ⁊ incidunt nec feriunt nec vulnerāt: alij aūt inter nubes eliduntur: alij ſereno. ſi aer ad exprimendosignes aptꝰ fuerit Nā ſereno quoqꝫ celo tonat aliqn̄: eadem cauſa qua nubilo aere inter ſe colliſo. Qui ſi etiaꝫ

lucidior eſt atqꝫ ſiccior: ire tn̄ ⁊ facere corꝑa quedam ſimilia nubibꝰ pōt: q̄ ꝑcuſſa reddāt ſonū. ¶ LXXIIII.De iride et eiꝰ coloribꝰ ¶ Ex imagine mundiRcus in aere quadricolor ex ſole ⁊ nubibꝰ formatur. dū radiꝰ ſolis caue nubi immiſſus r̄pulſa acie in ſolem refringitur ac de celo igneū: deaqua purpureū: de aere iacinctinū: de terra colorē gramineum trahit. ¶ Iſidorꝰ li. xiii. Arcꝰ celeſtis dicitura ſimilitudine curuati arcꝰ. dicitur aūt ꝓprie yris quaſi aeris: eo ꝙ ꝑ aera ad terrā deſcendat. hic a ſole r̄ſplēdet. dū caue nubes ex aduerſo radiū ſolis accipiunt: etarcus ſpeciem fingunt. Cui varios colores illa dat reſꝘ aqua tenuis aer lucidꝰ eſt nubes caligantes. Iſtairradiata varios creant colores. ¶ Philoſophuſ in metheoroꝝ li. iii. Cauſa eſſe arcꝰ eſt ex radio ſolis redeunte ad vaporē contrariū nubibꝰ: ſicut radiꝰ refulgens inaqua. relucet in pariete rediens ad ip̄m. habet tres colores ordinatos: vel quattuor ad plurimū Quoꝝ interior alijs duobꝰ debilior eſt: nec poſſunt pictores facereſimiles. p̄cipueqꝫ colorē compoſitū inter intrinſecuꝫ etextrinſecū. Color aūt yris ex hoc eſt: ꝙ celū qn̄ pluit reſoluitur ſuꝑfluitas coartata in nubibꝰ: ⁊ fit ex eo rotatio ꝑua: anteꝙͣ ibi fiat pluuia magna. Cū ergo relucetſol oppoſitꝰ illi rotationi ⁊ nubibus: reſplendet imagoilliꝰ in vtriſqꝫ tanꝙͣ in ſpeculo: ſicqꝫ recipiunt colores īeis reſplendentes ex ſole: ⁊ fit arcꝰ in celo variꝰ. ¶ Plinius li. ii. Manifeſtū eſt radiū ſolis immiſſum caue nubi: repulſa acie in ſolē refringi: colorūqꝫ varietates mixtura nubiū igniū: aeriſqꝫ fieri in arcu: certe ip̄e ſole aduerſo nō fiunt ¶ Albumaſar. yris nomen nature indidit obſcuritas. yris enī apud grecos idem eſt qd̓ arcusdemonis. Demon aūt idem ſonat qd̓ angelꝰ. dicit̉ autēyris idem qd̓ arcꝰ angelice conſideratōis: tanꝙͣ ad eiꝰnoticiā humanꝰ nō aſcendat intellectꝰ. ¶ Ex li. de naturis reꝝ. yris eſt limbꝰ nubis ꝯcaue: que eſt quaſi ſpeculum ſolis: ſicut enī terra ſperica eſt: ita ⁊ vapor eiusſpericus. Si ergo nubes cōcaua generetur oppoſita ſoli: limbꝰ eiꝰ diuerſi coloris erit: ꝓpter adiunctōeꝫ multiuigri. fit ergo arcꝰ celeſtis ex nubibꝰ ⁊ radiis ſolis. Calore nanqꝫ ſolis humores aqueos attrahente de terra⁊ mari: concreſcunt in nubes: eiſqꝫ ſuꝑius aſcendētibꝰintercurrunt radii ſolis: quibꝰ mediis illuſtrantibuſ nubes: fit arcus celeſtis ex coloribꝰ diuerſis: ceruleo .ſ. quiex aqua ꝯtrahitur: ⁊ rubeo qͥ ex radiis ſolis igneis generatur. Ceteri vero colores ſicut viridis ac purpureꝰẜm ꝙ magis ⁊ minꝰ ad illos duos prīcipales accedūt¶ LXXV.ſimilitudinem trahunt.Qualiter exprimitur in eo ſolis imagohiloſophus.Ris eſt ſpeculū ſolis. Naꝫ qꝛ terra ſperica eſtvapor aſcendens ex ea ſpericꝰ eſt. Qui ſi eleuetur ſpiritu mediocri .i. non habente magis exvna ꝑte ꝙ ex alia: tunc ex coagulatōe vaporis illius inſurſum oppoſita ſoli cōtingit apparere arcuale. Nihilenī aliud eſt yridē apparere: niſi nubem concauam ⁊ arcualem ſurſum apparere ꝑ reflexionē ſolis illi oppoſitiEt ꝙ in medio yridis apparet viror: hoc eſt ꝙ magisapparet ſplendor in ventre nubis cōcaue: ꝙͣ in extremitate. Ꝙ aūt apparet albedo ſupra: hoc eſt ex ſubtilitate nubis aquoſe: in quā albedo apparet. ſicut videre cōtingit in vrina: que apparet radioſa ⁊ alba: qn̄ ſubtiliseſt ⁊ humida. Sic quidem ⁊ aſpicit aliquis ad nubeꝫ ⁊ſub ſole videt eā albā abſqꝫ alio colore. Qui ſi aſpiciateā in aqua videt colorem arcui ſimileꝫ: qd̓ ideo fit: quiaviſus nō penetrat in comp̄henſione veritatis coloreseiꝰ ꝓpter debilitatem ſuā ad hoc dū appropinquat ſoliCū aūt aſpicit ad eā in aqua penetrat ip̄am viſus ī cōp̄henſione coloris ⁊ eiꝰ veritatis. ¶ Seneca vbi ſupra.Arcꝰ nichil aliud eſt ꝙͣ imago ſolis roſcida caua nube