LiberQuintus

hyeme ⁊ eſtate nimboſa ſemꝑ qd̓āmodo hibernat ⁊ autumnat. Ex his que terra gignuntur lauri fruticē nonicit fulmen: nec vnꝙͣ altius quinqꝫ pedibꝰ deſcendit interrā. Ideo pauidi altiores ſpecus tutiſſimos putant.ac tabernacula pellibꝰ beluaꝝ quaſ vitulos marinoſ appellant. Eo ꝙ hoc ſolū animal ē marinis nō ꝑcutiat: ſicut nec aquilā e volucribꝰ: qui ob hoc armiger huiꝰ teli fingitur. ¶ Seneca vbi ſupra. Idcirco aūt ſepe cacumina montiū fulminibꝰ feriunt̉: qꝛ nubibꝰ oppoſita ſūtē celo cadentibꝰ: ꝓpter hoc inde tranſeundū eſt. vbicunqꝫ vero fulmen decidit: ibi odorē ſulphuris eſſe certumeſt. Qui qꝛ natura ignis grauis eſt: ſepiꝰ hauſtꝰ alienatSerenū aūt ſine fulmine eſt. nec habet iſtos mētꝰ diespurꝰ. nec nox quidē niſi obſcura nubibꝰ. Quid ergo nōne qn̄qꝫ ⁊ apparentibꝰ ſtellis ⁊ nocte tranquilla fulgurat. Sed ſcias illic eſſe nubes: vnde ſplendor effert̉: qͣsa nobis videri terraꝝ tumor nō ſinit. fieri etenī poteſt:vt humiles nubes attritu ſuo ignē reddant: qui in ſuperiora exp̄ſſus in ꝑte celi ſincera videtur ac pura: ſed fitin ſordida. ¶ Ex libro de naturis reꝝ. Preterea in oriēte nō fiunt eſtate tonitrua: ſicut apud nos: qꝛ tunc eſtuſibi calidiſſimꝰ eſt atqꝫ ſicciſſimuſ: nec poteſt aliquis humor etiā ſi aſcenderit in nubes cogi. Sed aeris calorediſſipatur. In hyeme vero fiunt ibi. Quoniā et humorſufficiens de terra aſcendit. Et eſt aer calidꝰ quo eleuetur: ſicqꝫ calore ⁊ humore tꝑatuſ eſt aer: vt facillime fumi in nubes excreſcant: fiatqꝫ ꝯcurſus ventoꝝ ac nubium quo tonitrꝰ ac fulmina ꝓueniant. Itaqꝫ nr̄a eſtas īeuropa: poteſt orientis hyemi comꝑari. ¶ LXX.Morale ſenece de terrore fulminis.¶ Seneca vbi ſupra.Alo inquis fulmina nō timere ꝙͣ noſſe: michiqꝫ volo mētū illoꝝ excuti nō in natura indicariSequor inquā quo vocas: om̄ibus quippe rebus cunctiſqꝫ ſermonibꝰ aliquid ſalutare miſcendū eſtEt dū imus ꝑ occulta nature vindicandꝰ eſt a malis ſuis animꝰ: ac ſubinde firmandꝰ. Nō vt effugiamꝰ ictuſreꝝ: vndiqꝫ enī in nos tela iaciuntur. Sed vt fortiter ⁊ꝯſtanter patiamur. Inuicti ſiquidē eſſe poſſumꝰ. Inconcuſſi vero nō poſſumꝰ. verūtamen ꝯtemne mortē: ⁊ oīaque ad mortem ducunt contempta ſunt: ſiue bella: ſiuenaufragia: ſiue morſus feraꝝ: ſeu pondera ruinarum.Nunquid enī ampliꝰ facere poſſunt: ꝙͣ vt corpꝰ ab animo reſoluatur. hoc nulla diligentia deuitat. nulla felicitas donat. nulla potentia euincit. Animꝰ igitur ex ip̄adeſperatione ſumat̉. Ignauiſſima quidē aīalia: que adfugam natura genuit. vbi nō patet exitꝰ: fugā temptātcorꝑe imbelli. Nullꝰ hoſtis ꝑiculoſior eſt: ꝙͣ queꝫ audacem anguſtie faciunt. paria conantur animꝰ magnꝰ acꝑditus. Et nos quidē om̄s ad mortem reſeruamur: necde re: ſed de die querimꝰ. Eodem citiꝰ tardiuſqꝫ veniēdum eſt. Quid ergo nō tibi oīm videtur inſipientiſſimꝰ⁊ tardiſſimꝰ: qui magno ambitu moram mortis rogat.Nōne ꝯtemeres eū: qui inter pituros ꝯſtitutꝰ beneficii loco panderet vltimꝰ ceruicē. Idem facimꝰ: cū tardius mori ꝓ magno eſtimamꝰ. In om̄s enī ꝯſtitutū eſt capitale ſuppliciū. Quid intereſt vtꝝ ad mortē eamꝰ miſſi: an nati O te dementē ⁊ oblitū fragilitatis tue: ſi tūcmortem times: cū tonat: viues: ſi fulmen effugeris. Repetet te gladiꝰ: petet lapis: perdet bilis Nō maximū expiculis tuis: ſed ſpecioſiſſimū fulmen eſt. Male .ſ. actūeſt tecū. ſi ſenſum mortis tue celeritas infinita p̄uenietSed mors tua ſine te ꝓcuratur. paueſcis ad celi fragorem: ad inane nubiū trepidas. Et quotiens aliquid effulſit expiras. Quid ergo honeſtiꝰ putas deiectōe ꝑireꝙͣ fulmine. Eo itaqꝫ fortior aduerſus celi minas ſurge⁊ cū vndiqꝫ mundꝰ exarſerit: cogita te nihil tanta mor¶ LXXI.te perdendū habere.¶ De ignibus in tranſuerſum ꝑ aerē agita

tis. ¶ Areſtotiles vbi ſupra. li. i.Idetur autē in aere qn̄qꝫ quaſi ꝑpendicularisignis dilatatꝰ: ⁊ qn̄qꝫ minor. Cuiꝰ cauſa eſt: qꝛqn̄ ſol inflamat terrā ꝑ motū ſuū ſuꝑ eā. eleuat̉ex ea vapor caloris .ſ. reuerberati: cū vaporibꝰ reſolutiſaſcendit igitur ex ea vapor calidꝰ ⁊ ſiccꝰ qn̄ nō eſt in eaꝑs humiditatis. ⁊ iteꝝ vapor calidꝰ ⁊ humidꝰ: cui ſcilicet multum imprimitur de calore aereo. Et iteꝝ vaporfrigidꝰ ⁊ humidꝰ: qn̄ aqua magis eſt vincens. vapor qͥcalidꝰ ⁊ humidꝰ aſcendit quidē minꝰ ꝙͣ ſiccꝰ. vnde r̄ſoluitur ⁊ fit aer: frigidꝰ aūt ⁊ humidꝰ aſcendit donec perueniat ad locū vbi coagulatur ⁊ ingroſſatur: ſicqꝫ grauatus currit in pluuiā: porro calidꝰ ⁊ ficcꝰ ꝑ vehementiam caloris reuoluti ſuꝑ terrā: aſcendit ⁊ vrit aerem.aſcendens ꝑ caliditatē ⁊ ſiccitatem ſuā vſqꝫ ad vltimūinceſſum aeris ⁊ terminū ignis: ibiqꝫ vehementer inflamatur: ꝓpter ꝯtinuatōeꝫ ſuā cū ignē: ⁊ ꝓpinquitatē exmotu orbiſ. Si igitur huic ꝑti vaporis inflamati longitudo ⁊ latitudo apparet. videtur ignis quaſi ꝑpendicularis vel longꝰ. Si aūt ꝑuus. videtur quaſi candela rotunda: ꝓpter loci ſui longitudinē. ¶ Seneca li. v. Audiquid ſentiā de ignibus. quos aer trāſuerſos agit. Magna vi illos excuti argumentū eſt. ꝙ oblique feruntur.Nā rapida celeritate apparet illos non ire: ſed proiici.Exiſtimo hos ignes eſſe cū aere vehementiꝰ trito in alteram ꝑtem inclinatio eiꝰ facta eſt: ⁊ nō ceſſit ſed interpugnauit. ex qua vexatione naſcuntur trabes ⁊ globi ⁊faces ⁊ ardores. At cū leuiꝰ colliſus eſt. minora lumīaexcutiuntur. crimenqꝫ volantia ſidera ducūt. Nullaqꝫſine hmōi ſpectaculis nox eſt. Eadem itaqꝫ ratōe fiuntiſta: quā fulmina ſed vi minore: quēadmodū nubes mediocriter colliſe fulguratōes faciūt: maiore impetu impulſe fulminā. ph̓s huiꝰ ratōeꝫ reddit: qꝛ varia ⁊ ml̓taterraꝝ orbis expirat. quedā ſicca. quedā humida. quedam calentia. quedā ꝯcipiendis ignibus ydonea. Necmiꝝ ſi tam varia euaporatio eſt. Cū ⁊ in celo quoqꝫ nōvnus appareat color reꝝ. ſed acrior ſit canicule rubor.Martis remiſſior. Iouis vero in lucem paruā nitore ꝑducto. Neceſſe eſt igit̉ in tam magna copia corpuſculorum que terre eiectant: ⁊ in ſuꝑiorem ꝑtem agunt. aliqͣin nubeſ alimentā igniū ꝑuenire: q̄ nō tm̄ colliſa poſſinardere: ſꝫ etiā radis ſolis afflata. Nā ⁊ apud nos queqꝫ ramenta ſulphure aſperſa: ignem ex interuallo trahunt. veriſimile eſt ergo talē materiā inter nubes ꝯgregatam facile ſuccendi. ⁊ maiores: minore ſue ignes exiſtere: ꝓut illis plus: aut minꝰ viriū fuerit. ¶ LXXII¶ De aſub. id eſt. ſtella cadente. ¶ Areſtotiles vbi ſupra.I aūt p̄dicti vaporis inflamate ꝑtes continueſunt ad inuicem: ꝓlongantur .ſ. ẜm ſurſuꝫ ⁊ deorſum: ⁊ fit impreſſio illa q̄ dicitur aſub .i. ſtellacadens: fit aūt aſub ſicut ignis qui retentus in aliquoloco: demū apparet expulſus. Expellitur enī caliditasq̄ eſt in aere ſub illo loco ex frigiditate. Qd̓ .ſ. intelligitde illo qui deſcendit. Fit enī aſub dupliciter .ſ. aſcendel⁊ deſcendens Deſcendēs qͥdem generat̉ ſub nube .ſ. exvapore cuiꝰ caliditas eſt expulſa ex frigore .ſ. ſub nubevbi eſt frigus. vnde fluit ignis expulſus ex eo ad inferiora: qui tn̄ ſurſum aſcendit ẜm naturā. Aſub aūt aſcendens fit a vapore inflamato in alto .ſ. ſupra loca nubiū¶ Seneca vbi ſupra. Illud aūt ſtultiſſimū eſt exiſtimere: aut decidere ſtellas: aut trāſilire: aut aliquid illis auferri vel abrādi. Nā ſi hoc fuiſſet: iaꝫ nunc eſſe deſtitiſent. Nulla enī nox eſt qua nō plurime ire ⁊ in diuerſūvideantur abduci. At vero queqꝫ quo ſolet loco inuenitur: ſuaqꝫ ſingulis ꝯſtat magnitudo. Sequitur ergevt infra illas iſta naſcantur: ⁊ cito intercidant: qꝛ ſinefundamento ⁊ ſede certa ſunt. Quēadmodū aūt de dieſtelle latent: quia fulgore ſolis obumbrantur: ſic faces