LiberQuintus

vermiāt. ¶ Guilhermꝰ d̓ conchis. Effectꝰ vero fulmiscirca ea que tangit potiꝰ ſunt admirandi: ꝙͣ cauſe inqͥrende. quis enī inuenit cauſam: quomodo fulmen integris ⁊ illeſis loculiſ. aliqn̄ ꝯflat argentū. Manente vagina liquefacit gladiū: circa lignū dolatū: ferꝝ diſtillatꝘ fracto dolio vinū facit ſtare: nec vltra triduū rigorille durat: ⁊ alia multa ¶ Horoſiꝰ de hormeſta mundi.Luciꝰ eliꝰ eques romanꝰ cū vxore ⁊ filiis de roma ī apuliam rediens: tempeſtate correptꝰ: cū filiā cōſternatamvideret. vt citiꝰ ꝓpioribꝰ tectis ſuccederent. relictis vehiculis. correptiſqꝫ equis. filiā virginē equo inſidentēin mediū agmen accepit. puella continuo ictu fulminiſexanimata eſt. Sed om̄ibꝰ ſine ſciſſura aliquā veſtimētis ademptis: ac pectoris pedumqꝫ vinculis diſſolutismonilibꝰ etiā annuliſqꝫ diſcuſſis: ip̄oqꝫ corꝑe illeſo. Niſi ꝙ obſcenū in modū nuda. ⁊ ligua paululuꝫ exertā iacuit. Equuſ quoqꝫ ip̄e qͦ illa vtebat̉: ſtratoriis frenis ⁊cingulis diſſolutis ſparſus ac paſſim ꝓcul exanimis iacuit. ¶ Pliniꝰ vbi ſupra. Marcia princeps romanoruꝫicta gr̄auida: exanimato partu: ip̄a p̄ter aliud incōmodum vllū vixit. vigilās ictꝰ dormitantibꝰ alias contuētibus oculis. dormiens patentibꝰ inuenitur. nullū aīalniſi exanimatū fulgure accendit̉. vulnera fulminatorūfrigidiora ſunt reliquo corꝑe.¶ LXIII.De varijs eiuſdē oꝑationibꝰ ſecundū materias quas inuenit. ¶ Seneca vbi ſupraAuca adhuc adiicia ad vim fulminis enarrandam: que nō eodē modo materiā omneꝫ vexat.valentiora. qꝛ reſiſtūt vehementiꝰ. diſſipat. Cedentia nōnunꝙͣ ſine iniuria tranſit. Cū lapide ferroqꝫ⁊ duriſſimis quibuſcūqꝫ confligit. qꝛ viaꝫ ꝑ illa neceſſeeſt impetu querat. Teneris ac rarioribꝰ ꝑcit: ꝙͣꝙͣ flamiſoportuna videantur: qꝛ trāſitū patente minꝰ obſtaculūinuenit. Itaqꝫ loculis. vt dixi. integris pecunia q̄ intuſerat ꝯflata reꝑitur: qꝛ tenuiſſimus ignis ꝑ occulta foramina tranſit. quidqͥd aūt in cingulo ſolidū ⁊ contumaxinuenit: vincit. interdū etiā in eadem materia multa diuerſa eiuſdē vis fulminis facit: ſicut in arbore: qd̓ aridiſſimum ⁊ rariſſimū eſt vrit. Et qd̓ duriſſimū atqꝫ ſolidiſſimum terebrat ⁊ frangit: ſummos cortices diſſipatinteriores libros rumpit ac ſcindit: folia ꝑtundit et ſtrīgit. vinū gelat. ferꝝ ⁊ es fundit. Illud etiā miꝝ eſt: ꝙvinū fulmine gelatū: cū ad priorē habitū redierit: potūaut exanimat: aut dementē facit. Cur aūt illud accidatquerenti michi id occurrit. Ineſt fulmini peſtifera vis⁊ ex hoc aliquē remanere ſpūm in eo ip̄o humore quemcoegit coagulauitqꝫ: veriſimile eſt. Neqꝫ eniꝫ alligarepotuiſſet: niſi aliqd̓ ei vinculū addituꝫ eſſet. p̄terea quocunqꝫ decidit fulmen: odorē ibi ſulphuris eſſe: certū eſtqui qm̄ grauis eſt: ſepiꝰ hauſtꝰ alienāt ¶ Ex libro d̓ naͣturis reꝝ. Fulmen ſepiꝰ altā ſternit: qꝛ cū ab alto deſcēdit: citiꝰ alta repetit. Nullꝰ aūt fulmine tangit̉: ꝙͣ priuſlumē viderit: aut tonitꝝ audierit. In ſilentio nunꝙͣ fulmen iacitur: fulmen quidē tactū hoīem nō ſemꝑ extinguit. Cetera vero animātia ſemꝑ: hunc honorē homininatura tribuente.LXIIII.¶ De differentia choruſcatōnis ſiue fulguratōis et fulmīs. ¶ Seneca vbi ſupra.Ria ſunt que vna accidunt. fulguratio. fulmētonitrꝰ. Fulguratio oſtendit ignem. ſulminatōemittit. Illa vt ita dicā cōminatio eſt ſine ictuInter om̄ia aut ꝯuenit cuncta hec in nubibꝰ ⁊ ē nubibꝰfieri. Et fulguratōes atqꝫ fulminatōes aut igneas eſſeaut ignea ſpecie. Nunc ad illa tranſeamꝰ in quibus liseſt. Quidā putant ignē eſſe in nubibꝰ: quidā ad tempuſfieri: nec prius eſſe ꝙ mitti. Anaxagoras illū ex ethereſtillare. Areſtotiles nō multo ante colligi: ſed eodē momento quo fit exilire. Quidā vero e noſtris eſtimāt: acrem cū in ignem ⁊ aquā mutabilis ſit: nō aliū de noua

rum flamaꝝ cauſas ꝯtrahere. Ip̄e etenim mouendo ſeaccendit: ⁊ ꝯdenſos compactoſqꝫ nubiū ſinus diſſipat:at neceſſario vaſtū in tam magnoꝝ corpoꝝ diruptioneſonū reddit. Illa vero nubiū difficulter cedētiū pugnaaliquid ꝯfert ad concitandū ignem: ſicut ad ſecandū aliquid ferro manus ꝯfert: ſed ſecare ferri eſt. Quid ergointer fulguratōeꝫ ⁊ fulmen intereſt. Fulguratio ē igniſlate explicitꝰ Fulmen eſt ignis coactꝰ ⁊ in impetū iactꝰNubiū enī inter ſe comp̄ſſaꝝ anguſtie mediū ſpūm eiiciunt ⁊ hoc ip̄o inflamatū ⁊ tormenti modo emittunt.Nā ⁊ baliſte ſcorpioneſqꝫ tela cū ſono expellūt. At qͣrealiqn̄ tonat ⁊ nō fulgurat: qꝛ ſpiritꝰ infirmior in flamānō valuit: ſed in ſonū valuit. Quid eſt ergo ip̄a fulguratio aeris deducentis ſe corruentiſqꝫ iactatio languidum ignem: nec exituꝝ aꝑiens. Quid eſt fulmen acrioris ⁊ denſioris ſpūs curſus. Anaximandrꝰ ait oīa iſtaſic fieri: vt ex ethere aliqua vis in inferiora deſcendat.Sic enī ignis impactꝰ nubibꝰ frigidis ſonat. At cū illas interſcindit: fulget. Et minor vis igniū fulgurationes facit: maior fulmina. Celidoniꝰ ait fulguratōeꝫ ſpeciem inanem eſſe: nō ignem. Heracliꝰ aūt exiſtimat: velut incipientiū igniū conatū primāqꝫ flamā victaꝫ: modo intereuntem: modo reſurgentem. hec antiqui fulgetra dicebāt. Quid aūt exiſtimem: queris. dica fulguratio eſt repentinū late lumen emicans: qd̓ tunc euenit cūaer extenuatis nubibꝰ in ignem vertitur. nec vires quibus longiꝰ ꝓſiliat: inuenit. Aera ſiquidem motus extenuat. extenuatio incendit. Ideo plurima eſtate ſunt fulmina: qꝛ plurimū calidi ē. faciliꝰ aūt attritu caloꝝ igniexiſtit. Eodem aūt modo fit fulgur qd̓ ſplendet. Et fulmen qd̓ accenditur. Sed illi leuior vis alimentiqꝫ mueſt. Et vt breuiter dicam qd̓ ſentio. fulmen eſt fulguincenſum.¶ LXv.Ꝙ vtrūqꝫ illorū eſt ignis¶¶ Ulmē ignis eſt: eque ⁊ fulguratio q̄ nichil aliud eſt ꝙͣ flamā fulmen futura: ſi plus viriū habuiſſet. Nō ergo natura diſtant hec: ſed impetu Illū ignem eſſe calor oſtendit. hic nō eſt niſi ex eo qd̓oſtendit effectꝰ. Magnoꝝ enī incendioꝝ ſepe fulmencauſa fuit. Silue illo ꝯcremate: ⁊ vrbiū ꝑtes etiā q̄ nonꝑcuſſa ſunt. tn̄ adu̓ſta cernunt̉. quedā aūt velut fuliginecolorantur. Quid ꝙ om̄ibus fulguratis odor ſulphureus ineſt. Igitur ⁊ vtrāqꝫ rem ignem eſſe ꝯſtat: ⁊ vtranqꝫ meando inter ſe diſtare. Fulguratio eniꝫ eſt fulmennō vſqꝫ in terrā ꝑlatum. Et rurſus fulmen eſt fulguratio vſqꝫ in terrā ꝑducta. fulguratio eſt igit̉ pene fulmēEt fulmen eſt quiddā plus ꝙ fulguratio. Et ignis quidem fieri ſolet apud nos duobꝰ modis. Uno .ſ. ſi excitatur lapide ꝑcuſſo. Altero vero ſi attritu inuenit̉: ſicutcū duo ligna diutiꝰ inter ſe trita ſunt. Nec om̄is hoc tibi p̄ſtabit materia: ſed eliciendis ignibus ydonea: ſicutlauruſ ⁊ hedere ⁊ alia in hunc vſum paſtoribꝰ nota. poteſt ergo eodem modo fieri: vt nubes ignem quoqꝫ velꝑcuſſe reddent: vel attrite. Cunqꝫ aer in ignem mutabilis: cuꝫ in ventū conuerſus eſt atteratur. veriſimile eſtignem excitari caducū ac cito interituꝝ: qꝛ nō ex ſolidamateria oritur: nec in qua poſſit ꝯſiſtere. trāſitqꝫ ergotantūqꝫ habet more ꝙͣtum itineris ⁊ curſus: qꝛ ſine altmento ꝓiectus eſt. Et ignis quidem natura in verticeꝫſurgit. fulmen aūt vi quadā ⁊ neceſſitate quā excutiturcadit. Id enī his ignibꝰ accidit: qd̓ arboribꝰ. quaꝝ cecumina trahi poſſunt: ſed cū ꝑmiſeris: in locū ſuuꝫ exilient. Sic ergo ⁊ igni ſi ꝑmittas ire quo velit. celum. i. l.uiſſimi cuiuſqꝫ ſedem repetit. vbicunqꝫ aūt eſt aliquidqd̓ eū feriat: ⁊ ab impetu ſuo auertat. id nō natura ſuaſed eiꝰ ſeruitꝰ fit. ¶ Areſtotiles vbi ſupra. Cur autemchoruſcatio deſcendit inferiꝰ. cū ignis natura ſit aſcenſio: qꝛ in ea ꝑs eſt vaporis groſſi terreni qui facit ea deſcendere ꝓpter ꝯtrarietatem ſuā. videt̉ aūt choruſcatid