LiberQuintus

Cōminuit etiā qn̄qꝫ ꝓpter eandē cauſam gladiū in vagina: eadē vagina manente illeſa. Si aūt queritur ẜmquid aer ſit in auditu mediū. dicit ph̓us: ꝙ inqͣtum vacuum. qd̓ tn̄ falſum eſt: qꝛ nichil eſt in natura vacuum.Nā itaqꝫ dicimꝰ aerē eſſe mediū: ẜm ꝙ ip̄e eſt abſonꝰ..i. nullū habens ſonū: ⁊ hoc vocat philoſophꝰ vacuumUicit̉ enī vacuū vno modo locꝰ nō habens corpꝰ: ⁊ ẜmhoc nichil eſt vacuū actu. Alio modo materia n̄ habēsformā aliquā: et ſic iterū nō eſt actu vacuū: ſed potētiatantū. Tercio modo quietꝰ aer nō habens ſonū: ⁊ hocꝓprie vocant abſonuꝫ. Aer ſiquidē ex raritate ⁊ humido ſpirituali .i. nō groſſo ⁊ corꝑali: habet ꝙ facile diuiſihilis ſit ẜm naturā. Si vero p̄uenitur diuiſibilitas ẜmuaturā motu alicuiꝰ ꝑcutientis: tunc frangitur efficit̉qꝫ motꝰ fractiuꝰ aeris: ꝑs vero fracta. vt dicit algazelin pellendo ſuꝑ alterā inundat: ⁊ ẜm huiuſ frangibilitatis naturā aer eſt mediū ⁊ materia.¶ XxI.¶ Iterum de eodemIcit aūt areſtotiles ꝙ piſces qui ſub aqua ſūt:ec ſonum: nec vocē facere poſſunt: eo ꝙ aeremnō attingunt. Et ſi dicantur vocare .i. vocē facere vel emittere in acello. hoc eſt in tali fluuio. hoc nōfit uiſi branchis vel pinnulis: vel qꝛ ſonū faciūt. caudisattingentes ſuꝑficiem aeris. Ecce ibi videtur innuereꝙ aer nō ſit in aqua. Qd̓ ſi ꝯcedatur multa ſunt in contrarium exꝑimenta. Nā ⁊ idē philoſophꝰ in li. de aīalibus ponit exꝑimentum tale: ꝙ .ſ. piſcatores qn̄ ꝑcutiūtaſſeres ⁊ tympana ſuꝑ aquā: et qn̄qꝫ cū ſilentio vaduntue piſces audiāt. hec om̄ia piſces auditum habere deſignant. Similiter etiā in nobis exꝑimentū eſt: qꝛ ſi qͥscaput ſub aquis ponat. audiet ſonos magnos qui ſuꝑaquā fiūt. Cunqꝫ non poſſint ad aurē ꝑuenire niſi peraquā: oportet ꝙ aqua ſit mediū in auditu. veꝝ nō eſt tāle mediū qd̓ immutetur a ſono: qꝛ nichil immutatur abeo uiſi qd̓ eſt materia eiꝰ aliquo modo. Materia veroſoni nichil eſt niſi qd̓ ꝑcuſſuꝫ diu ꝑmanet: ſicut in ſecundo d̓ anima dicit philoſophꝰ. At vero aqua nō ita permanet: ſed ꝑmanentiā ſoni ꝓhibet: vt ibidē dicit areſtotiles. Nō eſt ergo aqua mediū ⁊ materia. Sed mediūvt ꝑ quid diuiſum: et non alteratū ſecundū ſpeciē ſoni:trāſitqꝫ ꝑ eā aer impulſus in quo eſt ſonꝰ vt in materiaEt qm̄ hmōi diuiſioni r̄ſiſtit: obſcurat ſonos ⁊ impeditEſt enī corpꝰ ſpiſſum. ideoqꝫ minꝰ ſeruabile ſoni ꝙ aerimpedienſqꝫ motū eiꝰ fractiuū.¶ XXII.De tribꝰ aeris ꝑtibus ſiue regionibusAuguſtinꝰ ſuꝑ gen̄.N ſuꝑiore quidē ꝑte que ꝓpter purā trāquillitatem: celo cui comitatur vel ꝯlimitatur cōmuni paci cōiungitur: aer tam tenuis eſſe dicitur:vt neqꝫ nūbibꝰ obumbretur: nec aues ſuſtineat: nec homines qͥ aſcenderunt craſſiore ſpiritu alat: ſicut aer iſteAer tamē iſte: et in naturā humidā tꝑe diluuii conuerſus creditur. Aereos enī celos diluuio ꝑiiſſe in canonica ſancti petri legitur: qd̓ intelligendū nō eſt: niſi eos īaquaꝝ naturā pinguioris aeris qualitate cōuerſos.¶ Seneca vbi ſupra. Sūma itaqꝫ ꝑs eiꝰ calidiſſima etſicciſſima: ⁊ ob hoc etiā tenuiſſima: ꝓpter viciniā igniūeternoꝝ: et illos tot motꝰ ſideꝝ aſſiduūqꝫ celi circūactūhec autē ꝑs ima ⁊ terris vicina denſa eſt ⁊ caliginoſa:qꝛ terrenas exalatōes receptat. Media aūt ꝑs ſūmis⁊ imis comꝑata: ꝙͣtum ad ſiccitatē ⁊ tenuitate eſt temperatior. Ceteꝝ vtraqꝫ ꝑte frigidior. Suꝑiora nanqꝫvicinoꝝ ſideꝝ calorē ſentiunt: inferiora vero tepent: primum quidē terraꝝ alitu: qui multū calidi ſecum affertDeinde qꝛ ſolis rādii replicāt̉: ⁊ quouſqꝫ redire poſſintid duplicato calore benigniꝰ fouent. Deinde etiam illeſpiritꝰ: qui om̄ibus animalibꝰ ⁊ arbuſtis ac ſatis calidꝰeſt: ineſt. Nichil enim ſine calore viueret. Adiice nunc

ignes nō tm̄ manu factos ⁊ creatos: ſed opertos terrisquoꝝ aliqui erumpunt: et obſcuro conditoqꝫ ſemꝑ flagrant. Sed et tot eiꝰ ꝑtes reꝝ ſteriles. habent aliqͥd teporis: qm̄ quidē ſterile frigus eſt: calor aūt gignit. Media ꝑs aeris ab his ſubmota: in frigore ſuo manet. nāXXIII.tura enī aeris gelida eſt.¶ De incōſtantia inferioris ꝑtis eius.Ui cū ſic diuiſus ſit: circa terras maxime varius ⁊ inconſtās eſt. Ibi enī plurimū audet ⁊ patitur: exagitat et exagitatur. Nec eodeꝫ modototꝰ afficitur: ſed aliter alibi. Cauſas aūt illi mutatōniet inconſtātie alias terra p̄bet: alias ſideꝝ curſus: ex qͦbus ſoli plurimū imputes. Illū etenī annꝰ ſequitur: adilliꝰ fluxū hęemes eſtateſqꝫ vertunt̉. Lune vero ꝓximūeſt ius: ſicut cetere quoqꝫ ſtelle nō minus terrena: ꝙͣ incumbentē terris ſpūꝫ afficiūt. Et curſu ſuo occurſuſqꝫcōtrario. modo frigora. modo imbres. aliaſqꝫ terris iniurias turbine mouent. ¶ Priſcianꝰ ad coſdroe regemꝑſaꝝ. Duplicē etenī inflamatōeꝫ ſol eſt faciēs. humidā.ſ. et fumeā. vnde imbres ac venti ac terra generanturloca quibꝰ appropinquat ſuꝑgredienſ vaporē facit. longius aūt abſiſtens frigiditatis fit cauſa. et aqua ſuꝑiꝰcōſiſtens: iteꝝ in terram defertur: ꝑ hoc igitur aque magis in hyeme fiunt et noctu ꝙͣ ꝑ diē: qꝛ gelidiores ſuntnoctes Accidit aūt ſepe inflamatōeꝫ ficcā eſſe ſurſū: humidā aūt deorſum. Et iteꝝ ecōtra fieri .ſ. ex quibuſdaꝫſpiritibꝰ cōpulſas eas ꝓpria loca cōmutare. Inde ⁊ vēti a pluuiis compeſcuntur. Et iteꝝ poſt pluuias ventifiunt .ſ. quādo ab ea que in terra eſt caliditate ſubſiſtēſnō extinguitur inflamatio a ſolis caliditate incenſa: q̄ſcilicet deſuꝑ inflamatio corpꝰ venti eſt ⁊ materies. Cūaqua dominata aūt fuerit. fumcā inflamatōeꝫ extīguitet tunc venti acquieſcunt. ¶ Ex imagine mundi. Aerille de quo vitalis ſpiritꝰ haurit̉: quia humidꝰ eſt. in eovolant aues. ſicut natant in aqua piſces. In hoc cōmorantur demones cū tormentis deū p̄ſtolantes. Ex quo⁊ corꝑa ſumunt: dū hoībus apparent. ¶ XXIIII.¶ De varijs eius impreſſionibus. ¶ Guilꝰhermus de conchis.N aere vero quedā aerea. vt venti ⁊ turbines.contingunt. Quedā aquea. vt nubes. pluuie. niues. grandines. arcꝰ celi. Quedā ignea: vt fulmina. fulgura. ſcintillationes. diuerſe forme igniuꝫ. cōmēte. de his ergo ordine diſſeramꝰ. ¶ Auguſtinꝰ ſuꝑgeneſiꝫ. Iſte quidē aer inferior caliginoſus. humida exalatione pingueſcit. qui cōmotus ventos: et vehementius concitatꝰ ignes. et tonitrua. contractꝰ nubila. et cōſpiſſatꝰ pluuia. congelantibꝰ nubilis nineꝫ. et turbulentius congelantibus denſioribꝰ nubilis grandinē: et diſtentꝰ ſerenū facit. occultis impiis dei a ſummis ad infima vniuerſa q̄ creauit adminiſtrantis. Ip̄i itaqꝫ aericircūfuſo iuxtā terras et ob hoc infirme ꝑti deputato:tenues alitꝰ vaporaliter inſerunt̉: et auras intexūt: queetiā nocturnis rigoribꝰ aggrauate. ſereno rore diſtillātSi aūt vehementiꝰ frigus eſt: etiā gelu candidius inalbeſcunt. ¶ Philoſophꝰ in li. i. metheoroꝝ. Cauſa etiāprima mouens terre et aque vapores: vt ex eis eleuātiſfiant imp̄ſſiones aeris eſt motus orbiū .ſ. ſolis et alioꝝSol enī dū apꝓpinquauerit his rebꝰ: et elongatur abeis: cauſa eſt generationis et corruptionis accidentiuꝫin illis .i. reꝝ hmōi que in eis generantur. dū enī caloreius ingreditur terrā: eleuat̉ ex ea vapor humidꝰ ⁊ vapor ſiccꝰ: atqꝫ in diuerſas ſpeciēs ſeꝑatur. ¶ XXV.Iterū de eodem.Ueda eī ſpecies dū aſcendit ad ſupremū aerisreſoluitur ac ſubtiliatur: et appropinquat igniquo inflamatur. Et fit ex ea imp̄ſſio inflamatavt ſupra dictū eſt. hec aut vaporis ſpeciēs vocat̉ eſtijs.