LiberQuartus

equaliter adeſt omnibus ſecundis: ſed ſecunda nō eqͣliter aſſunt ſibi. Ꝙ aūt empireū ſit vniforme: probaripoteſt ꝑ hoc: ꝙ ſicut vnū eſt ante multa ſic vniforme ante multiforme. Cū ergo in genere circulariū corpoꝝ ſitaliqd̓ primū: nō poteſt primū eſſe multiforme. Ceteruꝫom̄e multiforme aliquā habet in partibꝰ diuerſitatemEt habens ꝑtes habet quandā compoſitōeꝫ. Econtraquidquid habet vniformitatē in partibꝰ habet ydentitatem: ⁊ quandā ſimplicitatē: porro idem erit ergo ſimplex: ⁊ vniforme ſicut eſt idē diuerſuꝫ ⁊ compoſitū. Celum ergo empireū qd̓ ante om̄e ſimplex eſt ⁊ vniformieeſt: hoc etiā patet ꝑ hoc ꝙ dicunt ſancti celū illud igneum eſſe: nō ꝓpter ardorē: ſꝫ ꝓpter ſplendorē. Dicit quoqꝫ damaſcenꝰ. In generatōe totiꝰ mundi celi facturamſuſcipimꝰ: qd̓ ſine ſtellis ſeptiforme aiūt. qͥ foris ſūt ſapientes: ea q̄ ſunt moyſi documenta: ſua facientes.¶ Ꝙ etiam immobile ſit.LXXXIX.Uia dicit ph̓s om̄e corpꝰ naturalē motū habere: videtur empireū cū ſit corpꝰ eſſe naturalitermobile. Quin etiā nō ſolū videtur eſſe ſecūdūlocū mobile: ſed ⁊ mutabile Nā ſuꝑ illud verbū pſalmide celis: ip̄i peribūt: tu aūt ꝑmanes. dicit gloſa ꝙ celū īquo ſunt angeli creati mutabitur: ⁊ ſiquidē ẜm qualitatem mutabitur multo fortiꝰ ẜm ſitū vt videtur. Deniqꝫſi elementa ſoluent̉: ⁊ ſol ⁊ luna. qꝛ motu ſuo nobis ſeruiunt. innouatōe ſui p̄miabuntur. videtur ꝙ ⁊ celū em̄pireum pari ratione ad p̄mium ſuū in nouā qualitateꝫmutabitur. Multo magis ergo ẜm ſitū motū vel mobile eſſe videbitur. At ecōtra nullū vniforme omnino circulare ratōeꝫ habet inceptōis ſui motꝰ in ꝑte vna potius ꝙͣ in alia. Cū ergo vbiqꝫ nō poſſit inciꝑe: nuſꝙͣ incipiet. et ſic erit immobile. Itaqꝫ patet cū celū empireuꝫom̄ino ſit vniforme ⁊ īmobile. p̄terea nobiliꝰ eſt qd̓ participat bonitatē ſine motu. Cū ergo primuꝫ corpꝰ nobiliſſimū ſit: bonitatē quā poteſt habere ſine motu: participabit. Beniqꝫ locꝰ ꝓportionabitur ẜm ꝯgruentiā locatis. Locata vero celi empirei ſunt in quiete contēplationis ac beatitudinis Ip̄m quoqꝫ celū eſt in quiete: acſic immobile. Ꝙ ⁊ nos ꝯcedimus cū ceteris doctoribꝰꝘ enī ph̓s dicit: om̄e corpꝰ naturalē motū habere: loquitur de corꝑibꝰ ordinatis ad generatōeꝫ ⁊ corruptōnem ꝑ motū ſuū: porro empireū ſupra huiuſmodi ordinem eſt eleuatū. Et ordinat̉ ad ſtatū contemplatiuū: iōqꝫ nō habet motū. Si aūt de innouatōe ip̄iꝰ querit̉: bene poteſt cōcedi ꝙ angeloꝝ miniſterio cōpleto in maiorem lucē innouabitur. Sed motꝰ localis ad mutationēque eſt ex alteratōe nō ſequitur. porro philoſophi noncognouerunt empireū: qꝛ ſcrutati ſunt ⁊ locuti de ſuꝑioribꝰ ẜm ſenſum: vel ẜm conſequentiā ratōis tantū. Etquidē ẜm ſenſuꝫ apparent tantū octo ſpere: nona veroꝓbatur ẜm ratōis ꝯſequentiā. porro decima q̄ īmobiliſponitur: nec ſenſu nec forti ratōe manifeſtatur. Ideoqꝫnō poſuerunt eā philoſophi.¶ Xdi.¶ De celo aqueo ſiue criſtallino.E aquis vero que ſunt ſuꝑ firmamentū loquēſauguſtinꝰ ſuꝑ geneſim ita dicit. hͦ exigit aquarum pondꝰ: ꝙ ſuꝑ terrā fluant. vl̓ in aere vaporaliter ferantur. Et nō vt ſint ſupra firmamentū. Ergocum celū aqueū ponatur d̓ materia aque nō erit ſuprafirmamentū. Si forte aliquis diceret: ꝙ aque ſunt ibimiraculoſe ex quibꝰ eſt celū aqueū. Obuiat ibidē ei auguſtinꝰ dicens. Nec quiſꝙͣ dicat hoc omnipotentia deifieri: qualiter enī deuſ fecit naturas queritur: nunquidvt de eis miraculū potentie ſue oꝑaretur. Ergo nō eſtrecedendū ad miraculū: ſed ẜm naturā creaturaꝝ cauſa eſt aſſignāda. Si forte dicatur ꝙ aque fluxibiles deſcendunt ad ima. Sed ꝯgelate ad modū criſtalli ſūt ſupra firmamentū. Ecōtra ſic obiicitur. Criſtallus. vt di

cit philoſophꝰ in poſterioribꝰ. eſt cōgelatio aque remota penitꝰ omni caliditate. penitꝰ aūt remouetur caliditas. qn̄ interiꝰ nō poterit diſſoluere: nec exteriꝰ ingrediꝓpter ꝯſtrictionē poroꝝ. Si ergo talis eſt natura celiaquei. Oportet ꝙ aliquo corꝑe infrigidāte ip̄m congelatum ſit. Et qd̓ vel vbi queſo tale eſt: cū celū nō recipiat ꝑegrinas imp̄ſſiones. Si forte dicetur: ꝙ hic non ſumatur aqua ꝓ elemento frigido ⁊ humido: ſꝫ eo modoqūo accipitur cū dicitur: ſpūs dn̄i ferebatur ſuꝑ aquasvbi .ſ. aqua dicitur fluitans ⁊ cōfuſa materia: equaliterhabens frigidū ⁊ calidū. humidū ⁊ ſiccū. tenebroſum ⁊luminoſum. At vero ſi hoc eſſet. ſicut dixit moyſes: diuiſit aquas ab aquis. eadē ratōne dicere poſſet. vt videtur. diuiſit ignē ab igne: ⁊ aerem ab aere. Si vero dicatur ꝙ aqua ibi eſt ẜm effectū ſuū: de quo dicit philoſophus: ꝙ ip̄a eſt elementū conglutinatū ⁊ coniunctū. Ecōtra poteſt obiici ꝙ aqua nō conglutinatur niſi ꝑ actūhumidi. At vero in actu humidi ſemꝑ fluit ad ſiccumſolidum: qꝛ non eſt terminabilis termino ꝓprio: ſed termino ſiccī ſecundū actū illū: ⁊ ſecundū hoc ad terrā deſcenderet. Si ꝓpter hoc dicat aliquis ꝙ aque non ſuntſuꝑ firmamentū. hoc eſt aꝑte cōtra diuinū eloquiuꝫ: cuius. vt dicit auguſtinꝰ. maior eſt autoritas: ꝙͣ omīs humani ingenii ꝑſpicacitas. Ceteꝝ in minori mundo quieſt homo: humidū ⁊ frigidū in ſummo ſuꝑ fontē caloriſeſt poſitum: qꝛ ſupra cor poſitū eſt cerebꝝ. Similiter ergo ⁊ in maiori mundo cōuenit: vt aquaᵇ que frigida eſt⁊ humida ſupͣ ſolē. qͥ fons caloris eſt. poſita ſit. ¶ XIII.¶ De opinione illorū qui putant aquas eſſenō poſſe ſuꝑ celum ¶ Auguſtinꝰ ſuꝑ geneſiꝫUi vero negant aquas ſuꝑ celū ſidereuꝫ poſſemanere. Nō tantū locis ſed etiā qualitatibꝰ diſtinguunt elementa: ꝓ quibꝰ ſortiātur loca prpria. Indeqꝫ colligunt. ꝙ ſi etiā aqua ſuꝑ celū eſſet: pōdere ſuo caderet. vnde quidā ſic aquas eſſe ſuꝑ celos affirmant. vt aerē hoc celū vel firmamentū accipiāt. Eoꝙ interuallū eiꝰ diuidit inter quoſdā vapores aquaruꝫ⁊ aquas que in terris ſunt. ¶ Guilhermꝰ de conchis.Qui enī dixit aquas ſuꝑ celū vl̓ firmamentū eſſe: aeracelum ⁊ firmamentū vocauit. vel qd̓ veriꝰ eſt inferioreꝫꝑtem aeris: ſuꝑ quā ſunt aque vaporaliter in nubibusſuſpenſe. Nec obſtat ꝙ beda dicit aquas ibi cōgelataseſſe: que nobis apparent ad modū pellis extenſe. Namin eis quidē que ꝑtinent ad catholicā fidem: vel ad morum inſtitutionem. non eſt phas bede: vel alicui ceterorum ſanctoꝝ patꝝ cōtradicere: ſed in eis p̄ſertim q̄ adphiloſophia vel phiſicā ꝑtinent ſi forte in aliquo errētlicet diuerſum affirmare. veruntn̄ quotiens minor maiori contradicit. rationabiliter oportet eſſe veꝝ qd̓ nititur inducere. Omnis ergo aqua naturaliter eſt ponderoſa. cōgelata vero qꝛ plus ad terre naturā accedit poderoſior exiſtit. Cū itaqꝫ motꝰ ꝓpriꝰ pondeꝝ ſit ad certrum. Si aque cōgelate ſuꝑ ethera eſſent: naturali grauitate ad ima deſcenderent. Sed dicet aliquis. videmꝰgrauia ꝑ fornicem arcꝰ ſurſum teneri: ⁊ ibi manere: necvnꝙͣ deſcendere. vnde et aque ille cōgelate qꝛ in modifornicis ſuſpenſe ſunt: deſcendere nō poſſunt. Cui egſic reſpondeo: Arcus fornicis. niſi baſes que alicui ſolido innitantur habeat. neceſſe eſt ꝙ ſtatim corruat. Iſteergo tuꝰ arcꝰ quē cōfingis: alicui ſolido baſiꝫ figit. Cuergo nichil ſolidum ſit p̄ter terraꝫ: oportet vt talēs baſes inhereant terre: qd̓ excedit ioci ſcurrilis vilitatemAt inquis: videmꝰ ignem: ea que grauia et ſolida ſuntimpetu ſuo eleuare ac ſuſtinere. Cū ergo ignis ex omniparte ſuppoſitꝰ ſit aquis iſtis: impetu ſuo illas ſuſtinetvere inquā in vicium culpe ducit fuga ſi caret arte. Saque iſte. vt fingis. ſuſtinentur ab igne. Aut aliqͥd corporeum eſt inter ipſas ⁊ igneꝫ. aut nichil. Si aūt aliqͦdītereſt. aut elementū. aut ex elementis factū. Elementū