LiberQuartus

nunc eſt corruptio tꝑis ẜm naturā ſuā. Sed ſecundū intellectū tm̄. vel ſecundū comꝑatōeꝫ ad motū aliquē terminatū. Similiter ⁊ punctꝰ continuans eſt principiū etfinis. Ideoqꝫ qui vtitur puncto continuāte bis vtitureodē. Sed quandocūqꝫ vtitur eo: vtitur in nunc vndebis vtendo eo .ſ. in ratōe principii ⁊ in ratōe finis: vtit̉eo in duobꝰ nunc. porro inter quelibet duo nūc eſt tp̄s:igitur inter illa duo nunc erit tempꝰ: et in illo erit quiesUnde ph̓s in .iiii. phiſicoꝝ dicit: ꝙ qn̄ mobile vno puncto vt duobus vtitur quieſcere accidit. In hoc ergo eſtdiſſimilitudo: ꝙ punctus in linea continuās bene accipitur vt finis ⁊ principiū: ita ꝙ nichil eſt medium. Sednunc nunꝙͣ poteſt accipi vt finis ⁊ principiū: niſi cadattempꝰ mediū. Deniqꝫ qꝛ tempꝰ nō ꝑmanet ideo nūc acceptum in ratione finis. nō ꝑmanet vt idem accipiaturin ratione principii: īmo cū ſumitur in ratōne principiifuturi: tunc iam deſinit eſſe in p̄terito vel p̄ſenti. porroeſt ſubſtātia quā aliquid habet eſſe: ⁊ hoc modo nūc eſtſubſtātia tꝑis. Nec indiuiſibile eſt de ſubſtātia indiuiſibilis. Et eſt ſubſtātia q̄ eſt id ꝑ qd̓ res eſt. Sicqꝫ benepoteſt aliquid indiuiſibile eſſe ſubſtātia diuiſibilis. Sꝫtn̄ eſſe diuiſibilis erit ab alio. qd̓ eſt fluxꝰ ip̄iꝰ de p̄terito in futuꝝ. Deniqꝫ concedimꝰ ꝙ terminꝰ in ratōne termini nō eſt ſubſtātia terminati. Nec nūc cū dicitur eſſeſubſtātia tꝑis: terminꝰ accipitur.¶ LXIIII.¶ Utrū ſit vnū nunc vel plura.Uia vero nūc terminꝰ eſt tꝑis: vt patet ex verP bis ph̓i ſuꝑiꝰ poſitis. videtur ꝙ plura ſint nūc:qꝛ nō eſt vnꝰ terminꝰ quāti vlteriꝰ diuiſibilis.Et tale quantū eſt tp̄s. Ꝙ etiā nūc ſit terminus tꝑis:patet ex hoc: qꝛ indiuiſibile eſt ī natura tꝑis: ſicut indiuiſibile in natura linee. ſed in natura linee indiuiſibileterminꝰ eſt ip̄iꝰ linee. Itē indiuiſibile eſt in natura linee⁊ eſt indiuiſibile in natura quāti cuiuſcūqꝫ. Sed in natura quāti indiuiſibile terminꝰ eſt illiꝰ ⁊cꝭ. Ceteꝝ ſicutin linea eſt punctꝰ continuās ⁊ terminās. Sic in tꝑe eſtnūc continuās ⁊ terminās in principio ⁊ fine. Ꝙ patꝫex hoc ꝙ motꝰ aliquis terminat̉ ad nūc: ⁊ incipit ī nūcvidetur etiā ibi eſſe nūc continuās. qm̄ aliter tꝑis ꝑteſcontinue eſſe nō poſſent. Et ſic in tꝑe ſūt tria nūc. vnū.ſ. ꝯtinuās: et duo terminātia. Itē in quolibet cōtinuoinfinita ſunt indiuiſibilia continuātia. Nec hoc eſt ſimpliciter infinitū: qꝛ continuās in quāto eſt in potentia.Cū ergo tp̄s ſit continuū indiuiſibilia ꝯtinuātia in ip̄oerūt infinita. Sicqꝫ nō erit vnū nunc ſed multa. Deniqꝫ aliter nichil eſſet dictū: qd̓ in vi. phiſicoꝝ dicitur: ꝙinter quelibet duo nūc: ſint infinita nūc. Quoniā interquelibet duo nūc eſt tp̄s: ſicut inter quelibet duo pūctaeſt linea: niſi eſſent plura nūc. At obiici poteſt ecōuerſoqꝛ nūc eſt indiuiſibile tp̄s in ſucceſſiuo quāto: qd̓ nō ꝑmanet in ꝑtibus. Queratur ergo an nūc qd̓ eſt ante maneat aut corrumpat̉. Si manet non poteſt manere niſigratia tꝑis in quo eſt. Sed tempuſ eſt paſſio motꝰ quinō manet: ergo nec tp̄s manet: nec ex ꝯſequenti manetillud cuiꝰ ſubſtātia nō eſt niſi in tꝑe .ſ. nūc. Si vero corrumpitur: aut in ſe corrumpit̉: aut in cōſequenti qd̓ eſtpoſt ip̄m. At vero nichil corrumpitur in ſe: niſi quod ēin ſe. Si ergo corrumpitur in ſe: ſimul eſt in ſe: ⁊ corrūpitur in ſe ⁊ ita ſimul eſt in ſe: et nō eſt in ſe: qd̓ eſt impoſſibile Biffinitur enī ſimul in comꝑatōe ad vnū nūcvel ad vnū locū: vel ad inſtans ſiue tp̄s. Si aūt corrumpitur in eo qd̓ eſt poſt. tunc oportet ꝙ ſit in eo: qꝛ aliasnō corrumꝑetur in eo. Sic ergo duo nūc ſimul eſſent inſucceſſiuo: qd̓ etiā eſt impoſſibile. Nos itaqꝫ diſtinguimus: ꝙ dupliciter poteſt cōſiderari tp̄s. vno modo ẜmnatura ſuā. alio modo ẜm comꝑatōeꝫ ad nos ⁊ ad motꝰin ip̄o terminatos. Si cōſideretur vltimo modo. ſecūdūhoc plura nunc ſignificabilia ſunt in ip̄o: ſed hoc eſt ſecundū quid eſſe plura .ſ. ẜm nos. Si vero cōſideret̉ pri-

mo modo: ẜm hoc tota ſubſtātia tꝑis eſt vnū nūc ſemꝑmanens ſubſtātia vna ⁊ eadē: ſecundū eſſe tn̄ habet pluralitatē. Et ſi querat̉ qualiter ibi nunc ſecundū eſſe ſūtplura. dicimꝰ qꝛ nō manent: ſed ſucceſſiue corrumpūturin ſe: ac ẜm ſe ip̄a. Nec eſt inconueniens: idē ſimul eſſevel manere in ſe ⁊ corrūpi in ſe: qꝛ nō ſecundū idem eſtvtrūqꝫ ſed ẜm ſubſtantia manet: et ẜm eſſe corrumpit̉Si aūt obiicitur illud incōueniens philoſophi: ꝙ ſecundum hoc ſimul ſunt q̄ hodie ſunt: et q̄ in annum milleſimum expectantur: dicimꝰ ꝙ nō ſequitur. Temporaliaquippe nō ſunt in nūc: ſed in eſſe temporis: et illud eſſe¶ IXv.nō eſt idem.¶ Qualiter tempus ſit quātitas ꝯtinua ꝑ ſeUm aūt ex indiuiſibili fiat diuiſibile. Et nūc.vt dictū ē. ẜm ſubſtātiā ſit indiuiſibile. nō vide¶ur ex ip̄o fieri tp̄s ꝯtinuū ſecundū ſubſtantiāEt ita nō videtur tempꝰ eſſe ꝙͣtitas ꝯtinua. p̄terea pr̄ctus motui ſuppoſitꝰ ꝓpter indiuiſibilitatē ſui: nō pōtmenſurare motū. Similiter ergo ⁊ nūc cū ſit ſuppoſitūmotui: nō poterit menſurare motū ꝓpter indiuiſibilitatem ſui. Et ita nec menſura nec quātitas cōtinua ſecūdum fieri. Cū ergo nunc ſit tꝑis ſubſtantia. nō erit tp̄squātitas continua: p̄terea nichil menſurat maiꝰ ſe: niſipriꝰ menſuret minꝰ ſe vel equale ſibi. At vero tp̄us eſtnumerꝰ ip̄iꝰ nunc: ergo numero ip̄iꝰ menſurat motū: itaqꝫ nunc nō menſurabit maiꝰ ſe: niſi priꝰ menſuret minꝰvel ſibi equale. At vero minꝰ ſe vel eo nichil eſt qd̓ indiuiſibile eſt. Mēſurabit ergo ſibi equale qd̓ eſt impoſſibile: qꝛ nō menſuratur indiuiſibile. Ip̄m aūt nunc nōerit menſura: qꝛ nō ꝙͣtitas: cū ſit indiuiſibile. ideoqꝫ nip̄ius numerꝰ erit menſura: qꝛ numerꝰ indiuiſibiliū nichil menſurat: ergo nō eſt ꝙͣtitas: qꝛ om̄is quātitas alquod menſurat: nos tn̄ dicimꝰ cū philoſopho. ꝙ tempꝰeſt ꝙͣtitas ꝑ ſe: hoc enī probat in libro p̄dicamentoꝝ dicens: ꝙ preſens copulatur ad preteritū ⁊ futuꝝ. Sꝫ ſciendū ꝙ duplex eſt indiuiſibile .ſ. indiuiſibile qd̓ tantuꝫeſt terminus diuiſibilis: et nullo modo diuiſibile ſecundum ſuū eſſe: et ex tali nunꝙͣ efficit̉ diuiſibile: vt eſt pūctus qui terminat lineā. Aliud qd̓ nō eſt tm̄ terminꝰ: ſꝫ⁊ ſubſtantia rei diuiſibilis: habens ⁊ potentiā ad diuiſibilitatē ſecundū ſuū eſſe: et ita nō penitꝰ indiuiſibile:ex tali itaqꝫ bene poteſt fieri indiuiſibile. Nec eſt ſimile de puncto ⁊ nunc: vt iam ſupra dictū eſt. dicimꝰ quoqꝫ ꝙ nunc nō menſurat ſecundū ꝙ eſt indiuiſibile: ſedſecundū ꝙ accipitur ſecundū ſuū eſſe in priori ⁊ poſteriori. Deniqꝫ tempꝰ ꝯſideratū ī ſe eſt ſpec ies quātitatisꝑ ſe: qꝛ ꝑtes eiꝰ ad cōmunem terminū copulantur: cōſiderando vero in comꝑatōe ad cauſas cōtinuitatē habꝫꝑ motū: vt dicit auicēna. Et ſic cōtinuū eſt ꝑ aliud. Secundum hoc loquitur philoſophꝰ in .iiii. phiſicoꝝ dicēſꝙ motus eſt continuus ꝓpter ſpaciū: et tempꝰ proptermotū. ſimiliter ⁊ in. v. methe. dicens: ꝙ quedā dicūturquātitates cōtinue: vt tempꝰ et motꝰ. Qm̄ illa quorumiſta ſunt paſſiones diuidunt̉. Motꝰ etiā eſt quātitas: ⁊tempus ꝓpter motū hec philoſophꝰ. Si ergo queraturcur motꝰ nō dicatur ꝙͣtitas ꝑ ſe: ſicut et tempꝰ: vel etiam potius ꝙͣ tempꝰ: ratio patet ex iā dictis ſuꝑiꝰ. Metus enī in ꝑtibus ſuis nō manet: neqꝫ ſecundū ſubſtantiam: neqꝫ ſecundū eſſe: et ita nō poſſunt copulari ꝑ ſeimmo ſi copulātur hoc eſt gratia ſpacii ſuꝑ quod eſt ipſe motus.LLXVI.¶ De ꝑtibꝰ tꝑis ¶ Areſtotiles vbi s. li. viij.Ichil aūt eſt acciꝑe in tꝑe p̄ter nunc qd̓ eſt mdietas habens ſimul principiū quidē futuri: fimnem vero preteriti. ¶ Idē in quarto phiſicoꝝHinc etiā videtur ꝙ tempꝰ om̄ino nō ſit: huiꝰ enī hocquidē iam preteriit et nō eſt. Illud aūt futuꝝ eſt: et nondum eſt Ex his aūt que nō ſunt compoſitū eſſe impoſſibile videtur. Itē om̄is partibilis ſi quid ſit: neceſſe eſt: