Liber IQuartus

aliud ſecundū accidens. Eiꝰ aūt qd̓ ſecundū accidens.Alia contingentia ſunt moueri ꝑ ſe: vt ꝑtes corꝑis ⁊ īnaui clauus. Alia vero nunꝙͣ ſed ſemꝑ ſecundum accidens: vt albedo ⁊ ſcientia. hec enī ſuū trāſmutant locū:qꝛ illud in quo ſunt tranſmutāt. Ip̄mqꝫ continēs qn̄ indiuiſum eſt: ſicut in toto dicitur vt manꝰ in corꝑe. quādoqꝫ vero diuiſis vt in cado aqua. Manꝰ enī cū corꝑemouet̉: et aqua cū cado. Nō aūt videbit̉ eſſe motꝰ niſiſit vacuū. plenū enī impoſſibile eſt reciꝑe: qꝛ duo corꝑanō poſſunt ſimul eſſe. teſtimoniū aūt de cinere faciunt:qui tm̄ aque recipit: ꝙͣtum vacuū. Sed videt̉ dici vasvacuū vno quidē modo nō plenū ſenſibili corꝑe ſecūdūtactum: hmoi vero eſt qd̓ habet grauitatē ⁊ leuitatemEſt aūt denſuꝫ quidē graue: raꝝ aūt leue: vacuū itaqꝫſimpliciter nichil eſt. Nō enī habet differentiā ſurſum.ſ. ⁊ deorſum ẜm qd̓ vacuū. p̄terea ſi vacuū eſt eque cito fertur graue ⁊ leue.¶ XIVI.¶ De loco quid ſit ¶ Idē in libro tercio.One corpꝰ eſt in loco: ⁊ habet aut grauitateꝫ:aut leuitatē: et graue quidē in medio ſecunduꝫnaturā habet ferri: vt terra. Leue ſurſū. ¶ Idēin. iiii. li. Ꝙ aūt locꝰ ſit aliquid in natura patet: qm̄ eaque ſunt: in loco ſunt .ſ. corꝑa. et qꝛ fit ẜm locū mutatioet qꝛ vno corꝑe ingrediente: ⁊ alio egrediente manet locus vnꝰ ⁊ idē. Itē qꝛ habet aliquā potentiā ante determinatam: vt patet in mutatōibꝰ phiſicoꝝ corporum etſimpliciū .ſ. ignis ⁊ terre ⁊ hmōi. nā vnumqd̓qꝫ ferturin locū ꝓprium nō ſibi ꝓhibitū: hoc quidē ſurſuꝫ: illudaūt deorſum. Sunt enī he loci ſpecies .ſ. ſurſum deorſūet relique ſex diſtantiaꝝ. Que quidē n̄ ſolū quo ad nospoſitione differūt: ſed ī natura ſunt determinata. Surſum enī eſt vbi fertur leue. Deorſū aūt vbi graue. Idēoſtendūt etiā corꝑa mathematica: qꝛ cū nō ſint in locoẜm poſitōeꝫ tn̄ ꝙͣtum ad nos .i. ad intellectū noſtꝝ habent deorſuꝫ ⁊ ſiniſtrorſuꝫ. Itē etiā aliqui vacuū aliqͥdeſſe ꝯfirmant: locū enī eſſe ponunt vacuū: vacuū eniꝫ locus erit priuatꝰ corꝑe. Eſſe ergo ⁊ locū p̄ter corpora: ⁊om̄e corpꝰ ſenſibile eſſe in loco: ꝑ hoc aliquis cōcipiat.Habet aūt locꝰ diſtantias tres. longitudiniſ ꝓfunditatis. latitudīs. quibꝰ determīatur ome corpꝰ ¶ XLVII.¶ Quid ſit locus.Mpoſſibile aūt eſt corpꝰ eſſe locū. In eodē eiꝫeſſent duo corꝑa. Sicut aūt om̄e corpꝰ eſt in loco. ſic ⁊ in omni loco corpꝰ. Sed neqꝫ minor neqꝫ maior locꝰ eſt vnicuiqꝫ. Et locꝰ quidē aliꝰ cōmuniseſt in quo oīa corꝑa ſunt ſicut celū. Aliꝰ vero propriuſin quo primo .ſ. corpꝰ eſt. Si aūt locꝰ primū continensvnūquodqꝫ corpoꝝ: terminꝰ quidem eſt: videtur igiturforma ⁊ ſpecies vniuſcuiuſqꝫ locꝰ eſſe quo determīaturmagnitudo: et eiꝰ .ſ. magnitudinis materia. hec eniꝫ .ſ.forma eſt vniuſcuiuſqꝫ terminꝰ. Sic ergo conſiderantibus .ſ. locū in natura determinatis: locus vniuſcuiuſqꝫſpeciēs eſſe videtur. Materia vero videtur eſſe locꝰ ſecundum qd̓ videtur locꝰ eſſe diſtantia magnitudinis .i.dimenſio. Eſt enī equalis magnitudini. Et eſt altera amagnitudine: contenta a ſpecie: ⁊ diffinita .i. determīata. hmōi aūt materia eſt ⁊ infinitū. Cunqꝫ remouenturterminꝰ .i. quantitas: ⁊ paſſiones .i. qualitates. et ſpecies .i. forme ſubſtātiales. nichil relinquitur p̄ter materiam. Unde ⁊ plato locū ⁊ materiā vnū ⁊ idē eſſe dicit inthymeo. At vero ꝙ impoſſibile ſit hoꝝ qd̓libet eſſe locum: facile eſt videre. Species enī ⁊ materia nō ſeꝑantur a re: locū aūt ſeꝑari ꝯtingit. Ampliꝰ qūo ferentur īlocū ſuū: ſi locꝰ eſſet materia vel ſpecies. Impoſſibile eīeſt id cuiꝰ .i. ad qd̓ nō eſt motꝰ: neqꝫ ſurſū neqꝫ deorſuꝫlocū eſſe. p̄terea ſi vere forma aut materia locꝰ eſt: eritlocus in loco. Tranſmutātur eīꝫ ſimul cū re: ⁊ mouēturet ſpecies .ſ. forma. et infinitū .ſ. materia. Multis autē

modis dicitur aliquid eſſe in alio. Uno quideꝫ modo ſicut digitꝰ in manu: et om̄ino ꝑs in toto. Alio v̓o ſicuttotū in ꝑtibus. Alio vero ſicut ſpeciēs in genere. Aliovero ſicut genꝰ in ſpecie vel ꝑs ſpeciei .i. differentia inſpecie ratione .i. diffinitōe. Alio ſicut ſanitas ī calidis⁊ frigidis: ⁊ om̄ino ſpecies in materia. Alio ſicut in rege diſpoſitōes que ſunt grecoꝝ: et om̄ino motū in pͥmomotiuo. Alio vero ſicut ī optimo: et om̄ino in fine: hoceſt cuiꝰ cauſa fit: omnino aūt ⁊ maxime ꝓprius moduseſt ſicut in vaſe: et omnino in loco. Et quoniā totum inꝑtibus eſt: et ecōuerſo dicetur totū in ſeip̄o: qꝛ .ſ. totū etꝑs eiuſdē nature ſunt. Sed illo modo quo vinū eſt ī vaſe: impoſſibile eſt aliquid eſſe in ſeip̄o. Qd̓ aūt oppoſuit zeno: qꝛ ſi locꝰ eſt aliqd̓: in aliquo .ſ. vt in loco erit. facile eſt ſoluere. nichil enī ꝓhibet in aliquo quidē eſſe primo locū: nō tamen in illo ſicut in loco: ſed ſicut ſanitasin calidis eſt vt habitꝰ: calor aūt in corꝑe vt paſſio. quare nō neceſſe eſt in infinitū abire: dignū eſt ergo locumeſſe: et primo quidē ꝯtinere locatū: et nichil rei eſſe: necmaiorem: nec minorē eſſe: nec deficere. vnicuiqꝫ ⁊ ſeꝑabilem eſſe: ſurſuꝫ ⁊ deorſū habere: ⁊ vnūqd̓qꝫ corpꝰ natura ferri ſurſū vl̓ deorſum: ⁊ in locis ꝓpriis manere.XLVIII.Adhuc de eodemT his ergo patet quid ſit locꝰ: forte aūt quattuor ſunt quoꝝ vnū aliquid neceſſe eſt eſſe locūC.aut formā. aut materiā. aut ſpaciuꝫ aliqd̓ inmedio extremoꝝ. aut extrema. Forma quidem videtureſſe ꝓpter id qd̓ ꝯtinet. In eodē enī ſunt extrema continentis ⁊ contenti. Sunt quidā vtraqꝫ termini: ſed noneiuſdē. Nā ſpecies quidē rei .ſ. contente. Locꝰ aūt cōtinentis corꝑis .ſ. a cōtento diuiſus. Materia vero eſſevidetur: qꝛ in alteratōe manente materia fit trāſmutatio. Sic ⁊ in loci mutatōe: manente loco: p̄terea in trāſmutatione elementoꝝ: qd̓ erat aer: hic nunꝙͣ aqua eſt.ſed materia. vt p̄dictum eſt. nec diuiſa eſt a re: nec cōtinet rem: locus aūt vtrūqꝫ. Ex eo aūt ꝙ manente ꝯtinente mouetur ꝯtentū ⁊ diuiſum: vt ex vaſe aqua: videturlocꝰ eſſe ſpaciū mediū receptū inter ꝑtes ſuꝑficiei continentis. Ꝙ aūt vnꝰ ⁊ idem locꝰ intrāſmutatus recipiatdiuerſa corꝑa ẜm ſucceſſionē: nō videtur poſſibile: niſilocus ſit vltimū continens cū ſpacio intercepto ſupͣ qd̓ſuccedūt corꝑa: hoc aūt nō eſt .ſ. ꝙ ſpaciū contentū ītraterminū continentis ſit locꝰ vel aliquid loci. Si enī huius dimenſio imaginata eſſet locꝰ. Infiniti eſſent loci īvno loco. Eritqꝫ loci aliꝰ locꝰ. Et multi loci ſimul erūt:qd̓ .ſ. eſt impoſſibile. Si ergo nichil hoꝝ triū locꝰ eſt: neceſſe eſt eſſe quartū .ſ. terminū corꝑis ꝯtinentis. dico ātꝯtentū corpꝰ qd̓ mouetur ẜm locū.¶ XIIX.De modis eſſendi in loco.Lia quidē ſunt in loco ẜm potentiā. Alia veroẜm actū. Nā ꝑtes cōtinui cū ſit vnū ex eis ẜmpotentiā in loco ſunt. Seꝑate vero ẜm actum.Item quedā in loco ſunt ꝑ ſe: vt omne corpꝰ ẜm locummobile: vel ſecundū augmentū. Alia vero ꝑ accidens:vt aīa ⁊ celū. Nō enī celū alicubi totum eſt: nec in locoquodā: qꝛ nullū corpꝰ ip̄m continet ſub quo moueatur:Sed ꝑtes eiꝰ quedā in loco quodā ſunt: omnes aūt ineo qd̓ circulariter: continet enī alia aliā. vnde circulariter ſolū mouetur qd̓ ſurſum eſt. Omne nanqꝫ .i. vniuerſum non eſt alicubi: nec extra ip̄m aliquid eſt. Et extraomne ⁊ totum nichil eſt. Ideo oīa in celo ſunt: qꝛ celuꝫeſt: quod omne eſt .ſ. ꝙͣtum ad continentiā oīm corpoꝝ.Eſt enī quiddā vltimū ⁊ tangens mobile: terminuſqꝫcorꝑis quieſcentis. Terra nanqꝫ in aqua eſt: et hec ī acre. hec aūt in ethere: ⁊ hec in celo. Celum aūt nō amplius eſt in alio. Nō itaqꝫ locum neceſſe eſt eſſe ſpaciū aliquod corporeū: nec puncti eſſe locuꝫ. Et eſt locꝰ alicubi