LiberQuartus

facit de cauda ſua ſemicirculū. Et eſt idem cū orizontenaturali. Sed in hoc diſtat: qꝛ orizon naturalis ſtabiliſeſt. Iſte aūt voluitur cū firmamento. Itē intelligamuspedem circini circūuolui: ꝑ punctū vertiginale: ꝑ poluꝫarcticū: ꝑ oppoſitū vertiginali: ⁊ ꝑ polū antarticū redire ad punctu vertiginale. Sic deſcribitur circulꝰ qui dicitur colurus meridionalis: qꝛ .ſ. qn̄ ſol ad eū ꝑuenerit:tunc habemꝰ meridiē in qualibet die. ¶ XVIII.De eodemReterea quilibet circulꝰ in ſpera imaginatusintelligatur diuidi in .ccclx. ꝑtes equales: quarum quelibet dicitur gradꝰ. Intelligamꝰ etiaꝫadhuc duo puncta: que dicūtur ſolſticia. vnū eſtiuale: etaliud hyemale. vnū diſtans a polo artico. lxvi. gradibꝰAlid̓ ab antartico totidē gradibꝰ oppoſitū primo. poſthoc intelligamꝰ pedē circini circūuolui ꝑ punctum occidentale: ꝑ ſolſticiale eſtiuale: ꝑ orientale: ⁊ ꝑ ſolſticialehyemale redire ad occidētale. Sic deſcribitur circulusqui dicitur linea ecliptica ab eclipſi: qꝛ nuſꝙͣ habet fieri eclipſis ſolis et lune: niſi qn̄ ſunt in ecliptica. Intelligamus iteꝝ vnū punctuꝫ: qd̓ diſtet a loco artico. xxiiii.gradibus ⁊ aliud ſub antartico. xxiiii. ſub terra primofirmiter oppoſitū. Itaqꝫ ꝙ hucuſqꝫ ſtabile erat: intelligamus ſemel circuuolui: et ꝑ quattuor iſta puncta duoſcꝫ ſolſticia ⁊ polꝰ zodiaci deſcribantur: et quattuor circuli: qui paralelli dicūtur. Equinoctiali primꝰ ex parteſeptētrionali ⁊ dicitur paralellus articꝰ bore alis ſeptentrionalis. Articꝰ a polo artico ſibi vicino. Borealis aborea: qꝛ ab illa ꝑte flat. ſeptentrionalis a ſtellis ſeptentrionalibꝰ. Reliquꝰ dicitur tropicꝰ eſtiualis. Tropicuſa tropos qd̓ eſt cōuerſio: qꝛ ſol ad illū ꝑueniens: ampliꝰad nos nō appropinquat: ſed reuertitur. Eſtiualis aūtqꝛ talis cōuerſio fit in eſtate qn̄ ſol eſt in cancro Terciꝰdicitur tropicus hyemalis. tropicꝰ .ſ. qꝛ ſol ad illū ꝑueniens: ampliꝰ a nobis nō elongatur: ſed incipit apꝓpirquare. hęemalis aūt: qꝛ talis cōuerſio fit in hyeme: qn̄ſol .ſ. eſt in capricorno. vltimꝰ aūt a parte meridiei dicitur antarticꝰ meridionalis auſtralis. Antarticus quaſiꝯtra articū. Meridionalis a meridie: qui eſt ab illa ꝑteAuſtralis ab auſtro: qꝛ ab illa ꝑte flat. Hi quattuor circuli diſtinguūt zonas ab inuicem que quinqꝫ ſunt: dueextreme diſtemꝑate a frigiditate. Media in caliditatedue vero tꝑate: quaꝝ vna eſt inter meridionalē frigidā⁊ torridā: in qua nos ſumꝰ. In alia vero alij ponūt locūrefrigerii. alii antipedes. alij paradiſū deliciaꝝ. Circulo vero qui eclipticꝰ dicit̉: intelligamus. xv. firmamentigradꝰ ex vtraqꝫ ꝑte: et ſic fit circulus qui zodiacus dicitur a zodia grece̓: qd̓ eſt animal latine: qꝛ forme aīaliumin eo videntur eſſe. prima eiꝰ pars dicitur aries. ſecunda thaurꝰ: ⁊ ſic de alijs. de quibꝰ dicetur inferiꝰ in tractatu de celi luminaribꝰ¶ IxxDe duobus circulis viſibilibꝰ.¶ Guilhermus de conchisIxerūt aūt ph̓i vndecim eſſe circulos: quorumduo ſunt viſibiles. alij inuiſibiles. Primꝰ igit̉de viſibilibꝰ eſt zodiacꝰ: hic a capricorno ꝑ arietem ad cancꝝ aſcendēs: de cancro ꝑ librā ad capricornum deſcendit. deſcendere ⁊ aſcendere iuxta noſtꝝ ſitūintellige. huiꝰ longitudo in xii. equas ꝑtes ꝑ fluxū aq̄vt refert macrobiꝰ. ab egiptiis eſt diuiſa: que ſigna dicuntur: qꝛ .ſ. eis ſignamꝰ: in qua ꝑte celi ſit ſol ⁊ alij planete. Que quoniā nominibꝰ aīalium intitulata ſunt: vtaries thaurꝰ ⁊c̓. Circulꝰ qui ea ꝯtinet zodiacꝰ dicitur: azodia grece qd̓ eſt animal latine. Si cauſas nominuꝫ illorum queris ſignoꝝ hylpericū lege. hec aūt. xii. ſignaiuxta qualitates elementoꝝ aſtrologi quidā in quattuor diuiſerūt: aſſerentes arietem. leonem. et ſagittariumeſſe calidos ⁊ ſiccos. Thauꝝ virginē ⁊ capricornū fri-

gidos ⁊ ſiccos: Geminos ⁊ libraꝫ ⁊ aquariū calidos ethumidos. Cancrum ⁊ ſcorpionem ⁊ piſces frigidos ethumidos. Quedā etiā maſculini ſexꝰ: quedā femini ſexus eſſe dixerūt: que oīa quaſi falſa ⁊ nugatoria p̄terire duximus. Alter de viſibilibꝰ a grecis galaxias .i. lacteus circulus nuncupatur. Galacͣ em̄ grece lac dicituret xios circulꝰ. Iſte iuxta ſeptētrionem a ꝑte oriētis incipit. Inde aliqn̄ ad cancꝝ aſcendēs: ꝑ medium torridead capricoruū deſcendit: ex quo ꝑ inferiꝰ emiſperiuꝫ adprincipiū ſuū reuertitur. Nominatur autē lacteꝰ ꝓpternotabilē ſui ſplendorē¶ XX.De alijs nouē circulis inuiſibilibus.Quem alij circuli ſunt inuiſibiles. Nil em̄ alid̓ſunt ꝙͣ linee intelligibiles: hoꝝ quinqꝫ ſunt paralelli: maximꝰ quoꝝ eſt equinoctialis: hic perarietem ⁊ librā ꝑ mediū torride vadēs: celū in duo emiſperia diuidit. dictꝰ equinoctialis: qꝛ qn̄ ſol illū vel aſcēdendo vel deſcendendo tangit: equalis eſt dies et nox.Alter de paralellis dicitur tropicꝰ eſtiuꝰ: hic eſt in coniunctione noſtre habitabilis ⁊ frigide zone. Quartꝰ eſttropicꝰ hyemalis. hic in ꝯiunctōe alteriꝰ temꝑate ⁊ torride exiſtit. Quintꝰ dicitur antarticꝰ qui eſt in ꝯiunctōne alteriꝰ tꝑate et frigide. Cōmune nomen iſtoꝝ eſt paralellus: qd̓ interp̄tatur eque ſtans. Omnes enī circuliiſti equū habent in hoc tenorē: ꝙ ab oriente ꝑ occidēteꝫreuertuntur ad orientem: vel dicuntur eque ſtantes: qꝛſi bini et bini medio comꝑantur: eque ab illo diſtāt: etip̄e ab eis. Quantū em̄ diſtat a medio equinoctiali tropicus eſtiuꝰ tm̄ ⁊ tropicꝰ hyemalis. Quantū diſtat abeodem medio articꝰ: intantū ⁊ antarticus. Medius etmaximus dicitur equinoctialis ⁊ equidialis: qꝛ. vt diximus. quādo ſol tangit illū: equat dies ⁊ noctes. Secundo qui illū ꝓximo loco circūſtant: tropici .i. ꝯuerſiui ſūtqꝛ qn̄ ſol ad alteꝝ aſcendit: cōuertitur ⁊ deſcendit. quādo ad alterum deſcendit: conuertitur et aſcendit: ꝓpinquus vero noſtri habitabili dicitur eſtiuus: qꝛ quandoſol tangit illū facit eſtatem. Alter dicitur hyemaliſ: qm̄ſol in eo exiſtens: facit nobis hyemē. Ultimuſ vero quinoſtrā habitabilem ⁊ frigidā diuidit: a ſigno qd̓ arctoſnuncupatur: arcticus vocatur. Oppoſitus illi dicit̉ antarticus: quaſi antiarcticus .i. cōtrarius artico. anti enīcontrariū dicit̉. Preter hos ſunt duo inuiſibiles circūli: qui dicūtur coluri: quaſi colonuri .i. membꝝ bouiſ ſilueſtris. colon enī membꝝ: vros bos ſilueſtris dicitur.Huius enī membra ⁊ maxime cauda ſunt imꝑfecta vnde circuli iſti ꝓpter ſui imꝑfectionē vocant̉ coluri. Nōqꝛ in ſe ſunt imꝑfecti: ſed ꝙͣtum ad nos: qꝛ ꝑs alteriuspoli quā interſecant: nunꝙͣ a nobis videtur: hoꝝ enimprincipiū in medio ſeptētrionis eſt: ſed inde ad cancruꝫaſcendens: ⁊ ad capricornū deſcendens: ꝑ inferius emiſperium ad ſuū reuertitur principiū. Alter ex eodeꝫ loco ꝑ orientē ⁊ auſtralē polū et occidentē ad principiuꝫſuum reuertitur: ſicqꝫ in ſummo ſeptētrionis ſe interſecant: celūqꝫ in quattuor quadrātes diuidūt primꝰ iſtoꝝdicitur anabibazon .i. ſurſum ſcandens: qꝛ ad ſuꝑioraaſcendit. Alter dicitur cathabibazon .i. iacens: qꝛ lateraliter circa terrā iacet. Ceteꝝ duo qui ad p̄dictuꝫ ſpectant numeꝝ: ſunt meridianꝰ ⁊ orizon. Meridianꝰ vero circulꝰ eſt linea intelligibilis: illā ꝑtem celi deſignāsin qua ſol exiſtens equaliter diſtat ab ortu et occaſu: vnde qꝛ ſol ibi exiſtens facit meridiē: meridianꝰ vocaturOrizon vero linea eſt intelligibilis. vbi celuꝫ videt̉ terre coniungi: dictus orizon quaſi limitans. Hi duo vltimi nō ſcribuntur in ſpera: qꝛ ꝑ diuerſitatē habitantiuꝫ¶ XXI.vel circūſpicientiū variantur.¶ De duplici orizonteRizon dicitur quaſi finitor viſus. Sūt autem¶ Vduo circuli qui orizonta dicūtur. vnꝰ naturaliſ