Druckschrift 
1 (1481)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

LiberQuartus

De mixtionexliiii.xlv.De loci mutationexlvDe loco quid ſitxlvii.Quid ſit locusAdhuc de eodemxlviiiDe modo eſſendi in locoxlix.De localiū motuum diuerſitateDe alteratōe ẜm qd̓ habeat fieri large vel ꝓpͥeli.lii.Adhuc de eodemDe quinqꝫ que exigūtur in vera alteratione.liii.De augmento ac diminutōneliiii.De mouente motulv in om̄i ſpecie motus inter mouentem motum nichil eſt mediumlvi. motus quies menſurantur temporelvii.Quid ſit tempuslviii.Qualiter tempꝰ ab areſtotile dicat̉ eſſe numerꝰ lix.Qualiter conueniunt ei paſſiones numeri.Qualiter tempꝰ ſit menſura motuslxi.De diuerſis acceptōibꝰ tꝑis ac diffinitōibus lxiiDe ſubſtātia temporis que eſt nunclxiiiUtrum ſit vnū nunc vel pluralxiiii.Qualiter tempꝰ ſit ꝙͣtitas continua ſe?lxv.De partibꝰ temporislxvi.Qualiter in aīa menſuret̉ aut numeret̉ motꝰ tꝑe. lxvii. ſecundum quoſdam tempus non habet eſſe niſi inanima vel in rationelxviii. tꝑis depēdet ab aīa ſed eiꝰ ꝑceptiolxix.Obiectiones in contrariū.lxx.Solutiones earundem obiectionum.lxxi.De prima temporis origine.lxxii.Qualiter tempus dicatur eſſe coequeuū celo angelo prime materielxxiii.De differentia temporis eui eternitatis lxxiiii.De cōuenientia illoꝝ triūlxxv.De ratione numeri eoꝝlxxvi.lxxvii.Quid ſit eſſe in temporeQuot modis ꝯtingat eſſe in temporelxxviii.Cur tempus magis dicatur cauſa corruptōnis ꝙͣ generationis.lxxixUtꝝ tꝑs ſꝑ cauſet̉ a motu vel aliqn̄ ſit ſine motu. lxxx tempꝰ ſit ꝓprie ac ſe paſſio motꝰ celilxxxi.De numero celoꝝ.lxxxii.De quīqꝫ celis eoꝝ effectibꝰ ī rebꝰ īferioribꝰ. lxxxiii.De ſeptem celislxxxiiii.De celo trinitatislxxxv.De continentia eiuſdem celilxxxvi.De celo empireo.lxxxvii. celū empireū vniforme ſit.lxxxviii. etiā immobile ſit.lxxxix.De celo aqueo ſiue criſtallinoDe opinione eoꝝ putāt aqͣs eſſe poſſe ſuꝑ celum. xci.Reſpōſiones eoꝝ ad obiecta in ꝯtrariūxcii.Opiniones ſuper hoc antiquorum doctorum: obiectain contrariumxciii.Probabilior modernoꝝ ſn̄ia de hac materia xciiii.Qualiter ſuꝑ hoc intelligēda ſint antiquoꝝ dicta. xcv. aque ille vident̉ in modū orbis ꝯgregate xcvi.De motu celi aqueixcvii.Qua neceſſitate vl̓ vtilitate ſr̄ firmam̄tū ſint aq̄. xcviii. ibi ſint reꝝ inferioꝝ conſeruationexcix.De quadruplici huiꝰ celi ponendi neceſſitate:Cur doctores aquas illas celos appellauerintci.De celo quod dicitur firmamentūciiDe ſtellis in firmamento infra collocatisciii.Utꝝ aliqd̓ ſpaciū ſit inter ſperas planetaꝝciiii.De celo olimpio.cv.

De oꝑe ſecūde diei Comeſtor C. I.Ecundadie fecit deus fimamentū in medio aquaꝝ .i. qͣndam exterioremmundi ſuꝑficieꝫex aquiſ coagulatis ad inſtar criſtalli ſolidataꝫ etꝑlucidam: intraſe cetera ſenſibilia continenteꝫ. adimagineꝫ teſtein ouo eſt. Et dicitur firmamētū tm̄ ꝓpter ſui ſoliditatē: ſed etiā qꝛ terminꝰ eſt aquarum que ſuꝑ ip̄m ſunt firmꝰ intrāſgreſſibilis. Dicit̉ celū: qꝛ celat .i. tegit oīa viſibilia. vnde ſui ꝯcamēratione grece dicitur vranon .i. palacium. vnde diciturcelū quaſi caſa helios .i. ſolis: qꝛ ſol ſub ip̄o poſitꝰ ip̄milluſtrat. in eo fixa ſunt ſydera. Areſtotiles de celo mundo li. ii. Celū eſt corpꝰ ſpūale: rotundū: motiuūmotu circulari: naturali: ſempiterno. Idē li. i. Celumquidē ẜm tres modos noīatur. Uno modo dicitur qd̓eſt vltimū inceſſus totiꝰ: corpꝰ naturale qd̓ eſt in vltimo inceſſu totiꝰ. Nos aūt noīare cōſueuimꝰ orizontemhuiꝰ mundi: ſuꝑius eiꝰ celū Et dicimꝰ illic ſunt oīaſpūalia fixa: quietā. Alio modo dicit̉ corpꝰ continuuꝫ orizonte inceſſus mundi: vbi ſunt ſol luna q̄damſtelle. Nos aūt dicere conſueuimꝰ: ſol luna fixi ſūtin celo. Tercio modo dicit̉ celū habens corpꝰ ꝯtinuumab vltimo inceſſu totiꝰ. Et nos conſueuimꝰ dicere completum totū celū Iſidorꝰ ethy. li. iii. Celū dicūt ph̓irotundū volubile ardēs: vocatur celū qꝛ tanꝙͣ vascelatū habet imp̄ſſa ſigna ſtellaꝝ: huiꝰ ſpera eſt ſpecietquedā in rotundū formata: cuiꝰ centꝝ eſt terra ex oībꝰpartibꝰ equaliter incluſa Comeſtor. Hanc circūuolutam ꝯcamerationem philoſophꝰ ſummitatē ignis intellexit. Cum enim non habet quo aſcendat circumuoluitur: vt in clibano patet. Ita circa md̓i exteriora igniſvoluitur.II. De natura ipſius firmamenti Ex librode naturis rerum.Eluꝫ igitur ſiue firmamentū eſt ſubtilis igneeſqꝫ nature: rotundū: centro terre equis ſpaciiſvndiqꝫ collectū: vndiqꝫ conuexū. Mediūqꝫvbiqꝫ circuitur: et inenarrabili celeritate circūuagaturhoc celū continet omnē naturā in qua eſt: dūqꝫ flaui coloris eſt: viſus maxime confortatiuū eſt Iohānes damaſcenꝰ li. ii. Firmamēti naturā diuus baſiliꝰ ſubtileꝫait eſſe velut fumū: ex diuina edoctꝰ ſcriptura. Alii vero aquoſum: vt in medio aquaꝝ genitū. Alii ex qͣttuorelementis. Alii vero quintū corpꝰ: aliud p̄ter qͣttuor. Areſtotiles in metheoroꝝ li. i. Orbis eſt elementumquintū .ſ. non ex elementis quattuor: ſed aliud ab eisnaturā: locus ei ꝓpinquus eſt calidus inflamatꝰ: quiaom̄e mobile ex corꝑibus qn̄ mouetur: inflamat qd̓ ei appropinquat. Auerrois. Celū hoc non componitur exmateria forma: ẜm corꝑa generabilia corruptibilia componuntur: qꝛ nulla potentia eſt in eo ad duo contraria: ſed ſolū potentia que eſt eſſe in loco. vnde potiꝰdebꝫ dici: eſt ex ſubiecto forma: ꝙͣ ex materia forma. ſubiectū dicit̉ affixionē ad formā vnā. Materia vero potentiā ad recipiendū formā aliā qd̓ ꝯtingit in materia celi: que ē ſemꝑ ibi actu ſuo. Et ideoſepe dicitur materiā habere: ſic ergo materiā habet habet. Deniqꝫ celū om̄ia corꝑa ſuꝑceleſtia ſunt