LiberQuartus
nō eſſe ſi fieri poſſet. Un̄ dicit pſalmiſta. Suꝑbia eorūqui te oderūt aſcen. ſemꝑ. habent etiā odio omnē creaturam preter ſe. Et quilibet demon de alio ſimplicitervellet eū non eſſe: ſicut ⁊ alias creaturas. Et tn̄ qd̓āmodo vult eā eſſe .ſ. vt noceat. Ex hoc em̄ ꝙ nocēt applaudant ſibi inuicē ⁊ ꝯgaudēt: ſed quilibet odit omnē creaturam inqͣtum eſt creatura: ſicut ⁊ creatoreꝫ. et hoc excepto naturali amore. Nā nullo modo poteſt ī eo adeocorrūpi naturalis affectio: vt odiat ſe: qꝛ hoc ip̄a natura nō patitur: qꝛ de neceſſitate ſibi eſt amica: ⁊ appetitcōmodum ſuū. Et ob hoc etiā diligit illū a quo eſt om̄ebonū. Iuxta illud auguſtini. Geꝰ quē amat om̄e quodamare poteſt: ſiue ſciens: ſiue neſciens. Ꝙ aūt diciturqui diligit iniquitatē: odit animā ſuā. ſic intelligenduꝫeſt: ita agit: ac odiſſet ſe. Sic ergo dyabolꝰ odit quidemſe per effectum .ſ. ſe corrumpendo ꝑ peccatū. tn̄ diligitſe ꝑ affectum.CXXX.Utrū peccent credendo vel ſperādo ¶ IdemEd nunquid peccant credendo deū eſſe. Dicitem̄ iacobꝰ: demones credūt: ⁊ contremiſcunt.Nunquid peccant ſperādo: dicit em̄ in iob. Ecce ſpes eiꝰ fruſtrabit̉ eū. Nunquid etiā peccauerūt cōfitendo xp̄m: et ad eiꝰ imꝑium de obſeſſis corꝑibꝰ exeūdo. Ad hoc poteſt dici: ꝙ licet fides eiꝰ bona ſit .i. habitus fidei bonꝰ ⁊ naturalis. Nichil em̄ aliud eſt: ꝙͣ naturalis ſcientia vel cognitio: qua cognoſcit deū ꝑ ſpeculūip̄e tn̄ motus fidei .i. ip̄m credere de deo ſiue cogitare:quotienſcunqꝫ ꝓcedit ex libero arbitrio eſt peccatū: qꝛdeprauat̉ malo fine: vel malo actu comitāte. Nūqͣ enīcredit actu vel cogitat de eo: niſi remurmurādo vel inuidendo: īmo ad hoc ex ꝓpria malicia cogūtur: vt inuideant: ſicut aliquis cogitaret de emulo ſuo vt ei inuideret actu: vel eū blaſphemaret. Ꝙ aūt ip̄m credere velcōfiteri extorquetur ab eis ꝑ penas: ſicut a pharaone:qui cū dixiſſet: neſcio deū ⁊cꝭ. Poſtea flagellatꝰ ꝯfeſſuseſt deū dicens: Bominꝰ iuſtꝰ ⁊cꝭ. tunc nō eſt peccatumqꝛ nō pure ꝓcedit ex libertate arbitrii: ſed ex coactionetimoris. Igitur neqꝫ cōfeſſio illa demonū: atqꝫ exitusde corꝑibus obſeſſoꝝ fuit peccatū: qꝛ vtrūqꝫ ꝑ violentiam timoris extortū eſt: licet etiā hoc faciēdo peccarētin hoc ꝙ remurmurādo ⁊ inuiti faciebāt. Ceteꝝ nō eſtcredendū ꝙ dyabolꝰ ſperet eternā beatitudineꝫ: nec velit eam habere ſimpliciter ⁊ ꝓprie. Nā cū beatitudo ſitoīm optabiliū plenitudo ẜm auguſtinū: neqꝫ vult habere virtutes: neqꝫ frui deo: vel aliquā habere ꝑticipationem cū ip̄o: que tn̄ ſunt ſumme optabilia: hoc tn̄ dico d̓voluntate liberi arbitrii: ſed voluntate naturali: quā diligit ſe: vult ſibi omne bonuꝫ. Ideo aūt dicit̉ ſpes eiusfruſtrabitur eū: qꝛ ſperat dilationē penaꝝ ſuaꝝ maiorēꝙͣ futura ſit.¶ CXXXI.Cur non habeant peccati ſui remediū¶ Petrus lombardus ita proſequituryabolus: qꝛ ſine alicuiꝰ tentatione peccauit: ꝑaliū vt reſurgeret: iuuari nō debuit: nec per ſepotuit. Et ideo peccatū eiꝰ irremediabile extitit: homo vero qꝛ aliquā cadendi occaſionē habuit: licꝫmodicam: ꝑ gratiā dei iuuari potuit ad veniaꝫ. Et peccatum eius ſicut ꝑ aliū habuit initiū: ita nō incōgrue ꝑaliū habuit remediū ¶ Auguſtinꝰ in encheridion. Placuit etiā vniuerſitatiſ auctori ⁊ moderatori: vt qm̄ nontota multitudo angeloꝝ deū deſerēdo perierat: ea queꝑierat in ꝑpetua ꝑditione remaneret. Que aūt cuꝫ deoilla deſerente p̄ſtiterat: de ſua certiſſime cognita felicitate gauderet. At vero creatura rationalis que in hominibus erat: qm̄ peccatis atqꝫ ſuppliciis tota ꝑieratex ꝑte meruit reparari: vt angelice ſocietati ſuppleret̉qd̓ ruina illa minuerat: hoc em̄ ꝓmiſſum eſt ſanctis ꝙerunt equales angelis dei ¶ Iohānes damaſcenꝰ li. ii.
Angelus nō eſt ſuſceptibilis penitentie incorporeus:homo vero ꝓpter corporiſ infirmitatē penitentia fungitur: qd̓ ergo hoībus eſt mors: hoc āgelis eſt caſus: poſtcaſuꝫ em̄ nō eſt penitētia: quēadmodū neqꝫ poſt mortē¶ Gregoriꝰ ī moralibꝰ li. xxxiii. Quoniā ergo leuiathāde diuinā vita ſibi falſa ꝓmiſſione blanditur: vt eiꝰ reatus irremiſſibilis oſtendat̉. Recte ad beatū iob diciturEcce ſpes eiꝰ fruſtrabitur eū. Qd̓qꝫ paulopoſt ſubiungitur: non parcā ei verbis potentibꝰ ⁊ ad dep̄candumcōpoſitis de ip̄o quoqꝫ dyabolo intelligendū eſt: qͥ veniam culpaꝝ ſuaꝝ nunꝙͣ petiturꝰ eſt. ¶ Idē in li. xxxiiii.Idcirco aūt peccans eſt ſine venia damnatꝰ: quia magnus ſine comꝑatōe fuerat creatus. De quo idcirco tamira a dn̄o referūtur: vt ꝯſideret homo quid electus interra mereatur: ſi angelꝰ angelis in celo p̄latus ꝓſternitur. Unde ꝑ ꝓphetā ait dominus. inebriatus eſt in celo gladius meus.¶ Continentia libri quarti.Uartus liber agit de oꝑeſecūde diei. id eſt. de firmamēto ac de celo multipliciHabet aūt liber iſte. cv. capitula: vt ſequi videris.Eoꝑatione ſecunde diei¶ De natura ip̄ius firmamentiii.De diuerſis opinionibus circa naturā eiꝰ. iii.De inuiſibilitate ipſius.iiii.De figura eiuſdē.vi.De eodem.De ambitu eius et continentia.vii.De dextra celi ac ſiniſtraviii.Utrum omnium celi orbium ſit eadem dextraix.De rationibus auenalpetre aſtrologi ad idemQualiter in celo ⁊ in ceteris diſtinguitur dextrum ⁊ ſiniſtrumQualiter in celo ſunt ante ⁊ retroxii.Qualiter etiā ſurſum ⁊ deorſuꝫ ſunt in eoxiii.De ordine p̄dictaꝝ ſex differentiarum in celoxiiii.De partibus celum diſtinguentibusxv.De zonis vel circulis in eo contentisxvi.De circulis in maiori ſpera imaginandisxvii.De eodemxviii.De duobus circulis viſibilibusxix.De alijs nouem circulis inuiſibilibus xx.De duplici orizontexxiDe motu celixxii.De triplici motore celi ſecundū philoſophosxxiii.Ꝙ celū iuxta ph̓os habet aīam ſeſe mouentē xxiiii.Rationes ad oppoſitumxxv.Qualiter ſana fide poſſet dici celū habere aīam xxvi.Qualiter in hoc ſancti cū ph̓is concordantxxvii.Reſponſiones ad obiecta in contrariuꝫxxviii.De cōparatōe pͥmi motoris ad motores īferiores. xxixꝘ celi motꝰ ſit naturalis ⁊ nō ꝓceſſiuusxxx.Ꝙ celū motu ſuo non laſſaturxxxi.Cuius proprie ſit motus illexxxii.Ꝙ celi motus apparet ex ſtellaꝝ mōtibusxxxiii.De effectu motꝰ celi ac ſtellaꝝ ī inferioribꝰxxxiiii.De fine motus celixxxv.Utꝝ ꝯſequat̉ finē ſuū ꝑ vnā circulationem.xxxvi.Ꝙ celi motꝰ cauſa ſit oīm motuū naturaliūxxxviiDe motu in generexxxviii.De differentia motus ⁊ mutationisxxxix.xl.De ſpeciebꝰ mutationis ⁊ motusDe ꝯtrarietate motꝰ ad quietē: ⁊ motuū ad inuicē. xli.De generatione ⁊ corruptionexlii.De eodem.xliii.