Druckschrift 
1 (1481)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

LiberTercius

diuerſitate demonum. Demones duabꝰ rebꝰ ꝙͣtum adaereū corpꝰ attinet. p̄diti ſunt .ſ. acrimonia ſenſus celeritate motus. Quibus etiā exꝑientia reꝝ: ſpacio vitelongioris acceſſit: has efficientias quas aerei corꝑisnatura ſortita eſt: ſolū multa futura p̄dicunt: ſꝫ etiāmira faciūt Actor. Hec hmōi de corꝑibꝰ demonūcreditur auguſtinꝰ dixiſſe. ita ſentiēdo vel affirmādo: ſed magis opinādo vel alioꝝ opiniones recitandomaxime ph̓oꝝ: qd̓ ex ip̄is verbis diiudicare volūt quibus ait: demones dicunt̉ aerea aīalia ait ſunt. vnde in libro de ciuitate dei. ix. ita dicit. platonici dixerūtoīm aīalium in quibꝰ eſt aīa rationalis triꝑtitam diuiſionē. deoſqꝫ excellentiſſimū locū tenere .ſ. in celo. homines infimum .ſ. in terra. demones .ſ. in aere. Et ſicuteis diuerſa eſt dignitas locoꝝ: ita etiaꝫ naturaꝝ. deosaūt vocant angelos. Quibus etiā ip̄e plato in thymeodeū introducit loquentē ſic. Dii deoꝝ ⁊cꝭ. Appulleiꝰde deo ſocratis. Demones ſunt genere aīalia. ingeniorationalia. animo paſſiua. corꝑe aerea. temꝑe eterna. Actor. Cōmunis aūt eſt opinio demones eſſe aīalia aerea: ſed ſpūs immundos incorporeos. ẜm naturam ſuā aſpectibꝰ noſtris inuiſibiles. qui tn̄ de hoc aere in quo habitāt: corꝑa aſſumūt hoībus apparent.Richardꝰ trinitate li. iiii. Nōne ex euāgelio innotuit: dn̄s ex vno hoīe legioneꝫ demonū eiecit. Si demones corꝑa habēt: vbi queſo ī eo fuere. In ſpū: an incorꝑe. Cōſtat qꝛ om̄e corpꝰ longitudinē latitudinē etfundū habet. eo ip̄o ſine locali capacitate ſubſiſterepoteſt: qualē quidē ſpūs om̄ino habet: ergo non inſpiritu: ſed in corꝑe fuerūt. Sed qūo: vel in qua ꝑte hominis. ſi dixeris ſubtilia corꝑa habere. Cuiusſo exiguitatis ea putas eſſe. ſi credis vel ſolā hoīs pelleꝫ corꝑi detractā tot corꝑa poſſe ꝯp̄hēdere. CXXVI De incuborū vexatione exempluꝫ de fantaſtica muliere. Auguſtinus de ciuitate deixv. libro.Reberrima fama eſt: multiqꝫ exꝑti ſunt: vl̓ abillis qui exꝑtos ſe audiſſe confirmāt: ſiluanosfaunos quos vulgo incubos vocāt: imꝓbosſepe mulieribꝰ extitiſſe: eaꝝ appetiſſe ac ꝑegiſſe cōcubitū. Et quoſdā demones quos duſios galli nuncupātaſſidue hanc immundiciā temtare efficere. Ganfridꝰ antiſiodorꝰ. Quidā decanꝰ ſacerdotum ſororeducis burgūdie regi ſicilie rogerio deſpōſata: aliꝙͣdiuregnū eſt inhabitās: ibi certiſſime comꝑit: qd̓ naͣrrabatiuuenis quidā ſtrenuꝰ natādi ꝑitus: circa crepuſculūnoctis lucente luna in mari balneās: mulierē poſt ſe natantem crines app̄hendit: tanꝙͣ vnū ex ſociis quivellet mergere: alloquēs nullū verbū extorquere potuit. oꝑtamqꝫ pallio ī domū duxit: tandē in vxorēſolenniter accepit. Increpatꝰ aliqn̄ a quodā ſocio:taſma accepiſſet. expaueſcens eripuit gladiū: minatuseſt in cōſpectu eiuſdē mulieris: filiū quē ex ea ſuſceꝑatinterfectuꝝ: niſi illa loqueretur dicerꝫ vnde eſſet. Ueinquit tibi miſero: vtilē ꝑdis vxorē me cogis effariTecū forē: tibi bene foret: ſi iniunctū michi ſilentiū tenere ꝑmiſiſſes. Nunc aūt me deinceps non videbis: etmox euanuit. Puer creuit marinū balneū frequentare cepit. Tandē vna dieꝝ fantaſtica illa mulier corammultis eundē pueꝝ in eiſdē fluctibꝰ occurrentē rapuit:quem ſi verꝰ puer fuiſſet mare ad litus expellere debulſiſſet CXXVII.Alia exempla ad idē Helinandus. iiij. libroN colonienſi dyoceſi famoſum immane palaciū reniflumini ſuꝑeminet: qd̓ iuuamen nuncupat̉: vbi pluribꝰolim congregatis principibꝰ: ex improuiſu aduenit nauicula: quā collo alligata cignꝰ trahebat argētea cathena: exinde miles nouꝰ incognitꝰ oībꝰ exilit: cignusuauem reduxit. Miles poſtea nobilem vxorem duxit:

liberos ꝓcreauit. Tandem in eodem palacio reſidens:cignū inſpiciens aduentanteꝫ eadem nauicula et cathena: ſtatim in nauem ſe recepit: vlteriꝰ compuitꝓgenies eiꝰ vſqꝫ hodie ꝑſeuerat In ligonenſi quoqꝫuincia: quidā nobilis in ſiluaꝝ abditis repꝑit mulierēſpecioſam p̄cioſis veſtibꝰ amictā: quā adamauit et duxit. Illa plurimū balneis delectabat̉: in quibꝰ viſa ē aliquando a quadā puella in ſerpentis ſe ſpecie volūtareIncuſata viro dep̄henſa in balneo: nūqͣ deincepsparitura diſparuit: adhuc durat eiꝰ ꝓgenieſ. In vitaquoqꝫ ſancti bernardi legit̉: in ciuitate varinenthēſidemon incubꝰ muliere quadā abuſus eſt ſeptem anniscubante etiā ea iuxta viꝝ ſuū: quē beatꝰ bernardꝰ corāom̄i populo candelis ardentibꝰ excōmunicās: ab ea fugauit. In eadem ꝓuincia .ſ. in minore britānia: creberrime legūtur tꝑe arturi regis ſocioꝝ eiꝰ hmōi caſuſ accidiſſe. Actor. His hmōi exemplis videt̉ demones poſſunt cōire mulieribꝰ: generare. merlinus fert̉ a demone incubo genitꝰ fuiſſe CXXVIII. Sententia prudentiū de eodē Idem.Ed nunc dicūt magiſtri demones poſſe generare: licet poſſint nouerint ſemina cōmiſcere. ad generatōeꝫ hoīs exigūtur ſolū ſemīaſed etiā oꝑationes vtriuſqꝫ .ſ. maris femine. vn̄ ſi demon ſemen viri ꝓiiceret in matricem mulieris nunꝙͣhoc tn̄ fieret hoīs generatio. Itaqꝫ cōmixtionē ſemnum quā faciūt demones illa ſola animalia fieri poſſūtque fiunt putrefactionem: vt rane. muſce. quidā ſerpentes. Ea vero fiunt generatōeꝫ poſſunt rationem p̄dictam. Dicūt ergo falſum fuiſſe: merlinusdictꝰ ſit a demone ꝓgenitꝰ: ſed forte mater eiꝰ paſſa eſtilluſioneꝫ in ſomnis a dyabolo: ita videbat̉ ſibi viroſuccūbere: vel aliquid tale. Et in ip̄a illuſione putabatſe tunc ꝯcepiſſe: licet ꝯcepit. dicebat ſe de ſpirituin hoīs ſpecie illū ꝯcepiſſe. vt legit̉ in cronicis p̄dictis.ergo etiā in cōſimilibꝰ caſibꝰ: vbi videtur in concubitudemonū hoīes natos fuiſſe: poſſumꝰ dicere fuiſſe veros hoīes: ſed fantaſticoſ. vel fuiſſe ex tali cōcubitugenitos: ſed fallaciter aliunde ſuppoſitos: ſiue ab hoīeſiue a demone. Sed nec ip̄e demonū ꝯcubitus videtureſſe verꝰ naturalis: ſꝫ magis fantaſticꝰ. Nec in eo credo demones aliquā delectatōeꝫ habere: niſi in hoc ſolo faciūt mulieres peccare. Caſſianꝰ vbi ſupra. Nullo ergo modo credendū eſt ſpūales naturas feminiſcarnaliter cōire poſſe. Nam ſi hoc aliquādo poſſet fieriquomodo nunc vel nunꝙͣ vel raro videremꝰ aliquos exeoꝝ ꝯcubitu de mulieribꝰ abſqꝫ virili ſemine naſcip̄ſertim cōſtat eas libidinū ſordibꝰ admodū delectari:qͥs ꝓculdubio ſemet ip̄as potiꝰ ꝙͣ hoībꝰ ꝯſcie exerceremallēt: ſi illud vllo poſſet effici. XXIX. demones om̄i motū liberi arbitrij peccant Gregoriꝰ in moralibꝰ. xviij.Mnis voluntas dyaboli iniuſta eſt. Et tamenꝑmittente deo oīs poteſtas iuſta Gloſa ſuꝑepl̓am ſecundā ad coꝝ. Que aūt cōuentio xp̄iad belial .i. ad dyabolū apoſtotā. Ille em̄ oīa male agiXp̄s aūt om̄ia bene Actor. Regulariter ergo dicit̉: demones actōe ſua omni motū ꝓcedentē ex libero arbitrio pure peccant mortaliter. poſſunt peccare venialiter: qꝛ habent ſenſualitatem ſicut nosvt .ſ. primo comedat mulier .ſ. ſenſualitas: poſtea vir.id eſt. ratio. ſed ſtatim in eis cōſummat̉ peccatū: qꝛ nunꝙͣ mouentur niſi motu rationis. Ideo autē dixi ex libero arbitrio. qꝛ quoſdā habent motꝰ rationales: quibusdiligūt ſe deū: ſed hi irreuocabiles ſunt et naturales:qꝛ ſubiacent libero arbitrio. velit nolit: quilibetdemon diligit ſe deū. Et ideo in hiſ motibꝰ eſt meritum: neqꝫ demeritū: qꝛ pure naturales ſunt: volūtatiaut ratōnali eſt libera: habent odio deū. Et vellēt