LiberTercius
diuerſitate demonum. Demones duabꝰ rebꝰ ꝙͣtum adaereū corpꝰ attinet. p̄diti ſunt .ſ. acrimonia ſenſus ⁊ celeritate motus. Quibus etiā exꝑientia reꝝ: ſpacio vitelongioris acceſſit: ꝑ has efficientias quas aerei corꝑisnatura ſortita eſt: nō ſolū multa futura p̄dicunt: ſꝫ etiāmira faciūt ¶ Actor. Hec ⁊ hmōi de corꝑibꝰ demonūcreditur auguſtinꝰ dixiſſe. Nō ita ſentiēdo vel affirmādo: ſed magis opinādo vel alioꝝ opiniones recitandomaxime ph̓oꝝ: qd̓ ex ip̄is verbis diiudicare volūt quibus ait: demones dicunt̉ aerea aīalia nō ait ſunt. vnde⁊ in libro de ciuitate dei. ix. ita dicit. platonici dixerūtoīm aīalium in quibꝰ eſt aīa rationalis triꝑtitam eē diuiſionē. deoſqꝫ excellentiſſimū locū tenere .ſ. in celo. homines infimum .ſ. in terra. demones .ſ. in aere. Et ſicuteis diuerſa eſt dignitas locoꝝ: ita etiaꝫ naturaꝝ. deosaūt vocant angelos. Quibus etiā ip̄e plato in thymeodeū introducit loquentē ſic. Dii deoꝝ ⁊cꝭ. Appulleiꝰde deo ſocratis. Demones ſunt genere aīalia. ingeniorationalia. animo paſſiua. corꝑe aerea. temꝑe eterna.¶ Actor. Cōmunis aūt eſt opinio demones nō eſſe aīalia aerea: ſed ſpūs immundos incorporeos. ⁊ ẜm naturam ſuā aſpectibꝰ noſtris inuiſibiles. qui tn̄ de hoc aere in quo habitāt: corꝑa aſſumūt cū hoībus apparent.Richardꝰ d̓ trinitate li. iiii. Nōne ex euāgelio innotuit: ꝙ dn̄s ex vno hoīe legioneꝫ demonū eiecit. Si demones corꝑa habēt: vbi queſo ī eo fuere. In ſpū: an incorꝑe. Cōſtat qꝛ om̄e corpꝰ longitudinē latitudinē et ꝓfundū habet. ⁊ eo ip̄o ſine locali capacitate ſubſiſtere n̄poteſt: qualē quidē ſpūs om̄ino nō habet: ergo non inſpiritu: ſed in corꝑe fuerūt. Sed qūo: vel in qua ꝑte hominis. Nā ⁊ ſi dixeris ſubtilia corꝑa habere. Cuius q̄ſo exiguitatis ea putas eſſe. ſi credis vel ſolā hoīs pelleꝫ corꝑi detractā tot corꝑa poſſe ꝯp̄hēdere. CXXVI¶ De incuborū vexatione exempluꝫ de fantaſtica muliere. ¶ Auguſtinus de ciuitate deixv. libro.Reberrima fama eſt: multiqꝫ exꝑti ſunt: vl̓ abillis qui exꝑtos ſe audiſſe confirmāt: ſiluanosfaunos quos vulgo incubos vocāt: imꝓbosſepe mulieribꝰ extitiſſe: ⁊ eaꝝ appetiſſe ac ꝑegiſſe cōcubitū. Et quoſdā demones quos duſios galli nuncupātaſſidue hanc immundiciā ⁊ temtare ⁊ efficere. ¶ Ganfridꝰ antiſiodorꝰ. Quidā decanꝰ ſacerdotum cū ſororeducis burgūdie regi ſicilie rogerio deſpōſata: aliꝙͣdiuregnū eſt inhabitās: ibi certiſſime comꝑit: qd̓ naͣrrabatiuuenis quidā ſtrenuꝰ ⁊ natādi ꝑitus: circa crepuſculūnoctis lucente luna in mari balneās: mulierē poſt ſe natantem ꝑ crines app̄hendit: tanꝙͣ vnū ex ſociis qui eūvellet mergere: eā alloquēs nullū verbū extorquere potuit. oꝑtamqꝫ pallio ī domū eā duxit: ⁊ tandē in vxorēſolenniter accepit. Increpatꝰ aliqn̄ a quodā ſocio: ꝙ fātaſma accepiſſet. expaueſcens eripuit gladiū: minatuseſt in cōſpectu eiuſdē mulieris: filiū quē ex ea ſuſceꝑatinterfectuꝝ: niſi illa loqueretur ⁊ dicerꝫ vnde eſſet. Ueinquit tibi miſero: vtilē ꝑdis vxorē dū me cogis effariTecū forē: ⁊ tibi bene foret: ſi iniunctū michi ſilentiū tenere ꝑmiſiſſes. Nunc aūt me deinceps non videbis: etmox euanuit. Puer creuit ⁊ marinū balneū frequentare cepit. Tandē vna dieꝝ fantaſtica illa mulier corammultis eundē pueꝝ in eiſdē fluctibꝰ occurrentē rapuit:quem ſi verꝰ puer fuiſſet mare ad litus expellere debulſiſſet¶ CXXVII.Alia exempla ad idē ¶ Helinandus. iiij. libroN colonienſi dyoceſi famoſum ⁊ immane palaciū reniflumini ſuꝑeminet: qd̓ iuuamen nuncupat̉: vbi pluribꝰolim congregatis principibꝰ: ex improuiſu aduenit nauicula: quā collo alligata cignꝰ trahebat argētea cathena: exinde miles nouꝰ ⁊ incognitꝰ oībꝰ exilit: ⁊ cignusuauem reduxit. Miles poſtea nobilem vxorem duxit: ⁊
liberos ꝓcreauit. Tandem in eodem palacio reſidens:cignū inſpiciens aduentanteꝫ cū eadem nauicula et cathena: ſtatim in nauem ſe recepit: ⁊ vlteriꝰ nō compuitꝓgenies eiꝰ vſqꝫ hodie ꝑſeuerat In ligonenſi quoqꝫ ꝓuincia: quidā nobilis in ſiluaꝝ abditis repꝑit mulierēſpecioſam p̄cioſis veſtibꝰ amictā: quā adamauit et duxit. Illa plurimū balneis delectabat̉: in quibꝰ viſa ē aliquando a quadā puella in ſerpentis ſe ſpecie volūtareIncuſata viro ⁊ dep̄henſa in balneo: nūqͣ deinceps cōparitura diſparuit: ⁊ adhuc durat eiꝰ ꝓgenieſ. In vitaquoqꝫ ſancti bernardi legit̉: ꝙ in ciuitate varinenthēſidemon incubꝰ muliere quadā abuſus eſt ſeptem anniscubante etiā ea iuxta viꝝ ſuū: quē beatꝰ bernardꝰ corāom̄i populo candelis ardentibꝰ excōmunicās: ab ea fugauit. In eadem ꝓuincia .ſ. in minore britānia: creberrime legūtur tꝑe arturi regis ⁊ ſocioꝝ eiꝰ hmōi caſuſ accidiſſe. ¶ Actor. His ⁊ hmōi exemplis videt̉ ꝙ demones poſſunt ⁊ cōire cū mulieribꝰ: ⁊ generare. Nā ⁊ merlinus fert̉ a demone incubo genitꝰ fuiſſe ¶ CXXVIII.¶ Sententia prudentiū de eodē ¶ Idem.Ed nunc dicūt magiſtri demones nō poſſe generare: licet poſſint ⁊ nouerint ſemina cōmiſcere. ad generatōeꝫ hoīs exigūtur nō ſolū ſemīaſed etiā oꝑationes vtriuſqꝫ .ſ. maris ⁊ femine. vn̄ ſi demon ſemen viri ꝓiiceret in matricem mulieris nunꝙͣ ꝑhoc tn̄ fieret hoīs generatio. Itaqꝫ ꝑ cōmixtionē ſemnum quā faciūt demones illa ſola animalia fieri poſſūtque fiunt ꝑ putrefactionem: vt rane. muſce. ⁊ quidā ſerpentes. Ea vero q̄ fiunt ꝑ generatōeꝫ nō poſſunt ꝑ rationem p̄dictam. Dicūt ergo falſum fuiſſe: ꝙ merlinusdictꝰ ſit a demone ꝓgenitꝰ: ſed forte mater eiꝰ paſſa eſtilluſioneꝫ in ſomnis a dyabolo: ita ꝙ videbat̉ ſibi viroſuccūbere: vel aliquid tale. Et in ip̄a illuſione putabatſe tunc ꝯcepiſſe: licet nō ꝯcepit. dicebat eī ſe de ſpirituin hoīs ſpecie illū ꝯcepiſſe. vt legit̉ in cronicis p̄dictis.ergo etiā in cōſimilibꝰ caſibꝰ: vbi videtur in concubitudemonū hoīes natos fuiſſe: poſſumꝰ dicere nō fuiſſe veros hoīes: ſed fantaſticoſ. vel nō fuiſſe ex tali cōcubitugenitos: ſed fallaciter aliunde ſuppoſitos: ſiue ab hoīeſiue a demone. Sed nec ip̄e demonū ꝯcubitus videtureſſe verꝰ ⁊ naturalis: ſꝫ magis fantaſticꝰ. Nec in eo credo demones aliquā delectatōeꝫ habere: niſi in hoc ſoloꝙ faciūt mulieres peccare. ¶ Caſſianꝰ vbi ſupra. Nullo ergo modo credendū eſt ſpūales naturas cū feminiſcarnaliter cōire poſſe. Nam ſi hoc aliquādo poſſet fieriquomodo nunc vel nunꝙͣ vel raro videremꝰ aliquos exeoꝝ ꝯcubitu de mulieribꝰ abſqꝫ virili ſemine naſci cūp̄ſertim cōſtat eas libidinū ſordibꝰ admodū delectari:qͥs ꝓculdubio ꝑ ſemet ip̄as potiꝰ ꝙͣ hoībꝰ ꝯſcie exerceremallēt: ſi illud vllo mō poſſet effici. ¶ ¶ XXIX.¶ Ꝙ demones om̄i motū liberi arbitrij peccant ¶ Gregoriꝰ in moralibꝰ. xviij.Mnis voluntas dyaboli iniuſta eſt. Et tamenꝑmittente deo oīs poteſtas iuſta ¶ Gloſa ſuꝑepl̓am ſecundā ad coꝝ. Que aūt cōuentio xp̄iad belial .i. ad dyabolū apoſtotā. Ille em̄ oīa male agiXp̄s aūt om̄ia bene ¶ Actor. Regulariter ergo dicit̉:ꝙ demones cū actōe ſua ⁊ omni motū ꝓcedentē ex libero arbitrio pure peccant mortaliter. Nō eī poſſunt peccare venialiter: qꝛ nō habent ſenſualitatem ſicut nosvt .ſ. primo comedat mulier .ſ. ſenſualitas: ⁊ poſtea vir.id eſt. ratio. ſed ſtatim in eis cōſummat̉ peccatū: qꝛ nunꝙͣ mouentur niſi motu rationis. Ideo autē dixi ex libero arbitrio. qꝛ quoſdā habent motꝰ rationales: quibusdiligūt ſe ⁊ deū: ſed hi irreuocabiles ſunt et naturales:qꝛ nō ſubiacent libero arbitrio. Nā velit nolit: quilibetdemon diligit ſe ⁊ deū. Et ideo in hiſ motibꝰ nō eſt meritum: neqꝫ demeritū: qꝛ pure naturales ſunt: volūtatiaut ratōnali q̄ eſt libera: habent odio deū. Et vellēt eū