Druckschrift 
1 (1481)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Liber ITercius

inquit terrā. Mala eſt hec gloriatō tua Terrā circūis ad celū reuerteris. Circūis aūt terrenis greſſibus: ſed ſpūalibꝰ ſeductionibꝰ. Terrā circūis tanꝙͣ ſpiritus volās. Et ea dicūtur voce: cuncta audiens:oꝑibus fiunt videns. Ea quoqꝫ in corde tractant̉ neſciens. Si em̄ cogitationes hoīm dyabolꝰ ſciret: nichilboni facere ꝑmitteret. Sed oīa bona mox vt cogitatōecepta eſſent deſtrueret. Caſſianꝰ vbi ſupra. autēſpūs immundi cogitatōes noſtras aliqn̄ ſentiūt: hoc exindiciis ſenſibilibꝰ forinſecꝰ colligūt. Ip̄as quoqꝫ cogitationes quas ingerūt vtꝝ ſuſcepte ſint vel quēadmodum ſuſcepte ſint: ip̄iꝰ anime naturā .i. illuminteriorē anime motū in medullis ip̄iꝰ: vt ita dixeriꝫ latitantem. Sed ex motibꝰ indiciis corꝑis dep̄hendūt.vtputa caſtrimargiā ſuggeſſerint. ſi viderint ad feneſtrā monachū: vel ad ſolē vel ad coquinam curioſiusaſpectantē: vel ſi audierūt de cibo loquentē: cognoſcunt deſideriū gule fuiſſe ſuſceptū. Si fornicatōem ingeſſerint: viderint carne cōmotū petulanter aſpicere. aut loqui. aut tangere intelligūt in penetrabilibꝰ aīelibidinis iaculū fuiſſe defixū: ſimiliter in alijs viciis.Qd̓ etiā a viris prudentibꝰ aliqn̄ dep̄henditur. Sicutlatrones in domibꝰ quas furtim aggredi cupiūt occultas ſolent explorare diuitias quas ſparſas harenaꝝminutias ad eaꝝ circūitum dep̄hendūt. Cogitationesaūt de internis aīe ſenſibꝰ nondū ꝓdierunt adire velcognoſcere om̄ino poſſunt.CXXI.Cur omittant̉ a nobis videri Idē ibidē.Anta vero ſpirituū denſitate aer eſt ꝯſtipatuqui eſt circa terraꝫ. In quo non quieti ocioſiqꝫverſantur: vt ſatis vtiliter eos noſtris aſpectibus ꝓuidentiā diuina ſubtraxerit: aut em̄ terrore ꝯcurſus eoꝝ: aut horrore vultuū. in quo ſe volūtate ſualibitū fuerit tranſformāt: intolerabili formidine hoīesꝯſternarentur. Aut certe nequiores quotidie eoꝝ exēplis fierent: fieretqꝫ inter hoīes quedā ꝑnicioſa et demones familiaritas exicialis ꝯiunctio: qualis eſſe ſolet inter ip̄os maleficos. Si em̄ flagicia inter eosmittuntur iugiter cōſpicerēt. Nullo tꝑis puncto a ſceleribꝰ deſinentes eos cernerēt: quos nulla carnalis laſſitudo: nulla occupatō rei familiaris aut ſolicitudo victꝰquotidiani ſicut nos unꝙͣ ceſſare cōpellit. Om̄s aūt impugnationes quibꝰ hoīes impetūt: etiā ꝯtra ſe inuicemindefeſſo conamīe aſſidue exercēt: illaꝝ victoria gaudent: aut diminutōe cruciātur.CXXII. Qualiter energuminos et cultores ſuosvexent Idem.Uida energumini ſic a demonibꝰ vexantur: vtea gerūt vel loquūtur nequaꝙͣ intelligāt: quidam vero norūt poſtea recordātur: qd̓ euenit aliqua anime diminutōeꝫ. Neqꝫ talis malignſpūs infuſionē: vt aīe ſubſtātiā penetrās: velut ei vnꝰtus qd̓āmodo indutꝰ ea ſermones ac verba os patientis emittat: hoc em̄ nullo modo ab eis fieri poſſe credendum eſt. Sed cōtingit hoc corꝑis debilitatē. cumſcꝫ in illis membris in quibꝰ vigor aīe cōtinetur: immūdus ſpūs inſidiēs: eiſqꝫ importabile pondꝰ imponensobſcuritate teterrima: intellectuales eiꝰ ſenſus obruitatqꝫ intercipit. Qd̓ nūqͣ etiaꝫ vini febriſqꝫ vicio: ſeunimii frigoris alijſqꝫ valitudinibꝰ extrinſecꝰ ſuꝑueniētibus accidit. Sola em̄ trinitas ita eſt intellectualis nature penetratrix: vt ſolū ꝯplecti ambire ſed etiāillabi ei poſſit eiqꝫ infundi. Actor. Energumini ꝓpͥedicunt̉ quoſ demones vexant̉ interiꝰ: vt poſſint oꝑationes virtutū naturaliū exercere: ratōe liberi arbitriiTales em̄ dicunt̉ obſeſſi: ſed energumini. ꝓpter interiorem oꝑatōeꝫ dyaboli. energīa dicit̉ vis q̄daꝫpoteſtatiua laborioſa: impellente dyabolo in homineinteriꝰ facta. Quoꝝ aūt corꝑa dyabolꝰ intrat: ſꝫ ex

terius manens vexat: impediens qn̄qꝫ ne videāt vl̓ audiant vel hmōi. tales ꝓprie dicūtur obſeſſi ad modū caſtri. Solent aūt demones cultores ſuos vexare corꝑaliter: vt in vitā beati bartholomei legitur. Et quaſi egritudines corꝑis dolores immittere: vt eis ſacrificaſſent: ip̄i ab eoꝝ vexatōne ceſſantes: viderentur eos ꝓpiciando ſanauiſſe: vt ſic eoſ magis in errore ydolatriefirmatos diutiꝰ detineātQ I1CQualiter ſimulacris aſſideant¶Gloſa ſuper abacuc ſecundo.Piritꝰ immundꝰ aſſidere ſimulacris poteſt: ſedintrinſecus eſſe poteſt Actor. Subintelligendū eſt modū viuificatis: ſicut aīa in corꝑe poteſt quidē demon intrare ſimulacꝝ lapideū: inde reſpōſa dare: ſed ei adherere ita vt illud viuificꝫ ſenſificet: vt vnā potentiā eo faciat: ſicut animacorꝑe. Et hec expoſitio ꝓphetalis bene cōſonat textuiqui dicit oīs ſpūs eſt in viſceribꝰ eiꝰ: poſſet etiaꝫ demon includi in aliquo vaſe: ſicut includebantur incantationes ſalomonis. Sed nichilominꝰ poſſet videre eaque eſſent extra vas: qꝛ agit nec videt diſtantiā ſiue mediū ſit ſpūs: ſed immediate. Dicitur tamēaīam hoīs in ergaſtulo corꝑis incluſam: videre porꝓpter vmbrā ip̄iꝰ corꝑis: qd̓ tantis tenebris aīaꝫ inuoluit. vt nec ip̄a clare videat: nec ab alijs ſpiritibꝰ videripoſſit. niſi a deo ab angeliſ. qui etiā hoc habent gratiam a natura. vnde humanuꝫ corpꝰ comꝑatur lapidi oleotropio quē qui ſecū habet ab alijs hoībꝰ videri poteſt: ſic aīa corpꝰ humanū gerens poteſt videri ab alijs ſpiritibꝰ. potiꝰ videre poteſt ea ſūt dyaboli .ſ. imaginatōes quaſ illi anteponit: ſicut ille qui eſtin loco tenebroſo videre poteſt qui eſt in lumine velextra tenebras: nec ecōtra. aūt poteſt dyabolus videre eſt in corꝑe: impedit corꝑis diſtātia ſꝫvmbra. ſi eſſet incluſa in dolio vel in alio vaſe poſſꝫ videre: ſicut etiā ablata vmbra videt eam. qn̄ exutaeſt corpore. CXXIIII. Qualiter homines etiā bonos vexent eteis obediant Caſſianꝰ vbi ſupra.On ſunt aūt deſpiciendi: qui diuerſis tentatōnibus a demonibꝰ vexant̉. In quibꝰ duo debemus credere. Et .ſ. ſine dei ꝑmiſſione nullusab eis om̄ino temtetur. Et oīa nobis a piiſſimo pr̄e medico: noſtris utilitatibꝰ irrogant̉. plerūqꝫleuiſſimis etiā delictis: ſancti hoīes ꝑfecti corꝑalitervexandi tradūtur ſathane: ut ſi quid in eis purgandūeſt ante mortē purget̉. Sicut abbaſ moyſes vir ſanctiſſimus aliqn̄ diſputās cōtra abbatē machariū quadamopinione p̄uentus. vnū ſermonē macharii paulo duriꝰrep̄hendit. Et cōfeſtim diro demoni traditus eſt: uthumana ſtercora ori ſuo ingereret. Cōtinuoqꝫ orantemachario dicto: citiꝰ curatus eſt. Sic ꝓpheta in libroregū leoni traditꝰ eſt ad deuorandū: ꝓpter inobediētieculpā: quā tn̄ de induſtria neqꝫ de vicio ꝓprie volūtatis cōtraxit: ſed ab alio ꝓpheta fuerat circuuentus.Sciendū eſt aūt maligni ſpūs duobꝰ modis obediūthoībus. aut enī ſanctitati fideliū diuina gratia virtute ſubdunt̉ inuiti. aut ſacrificiis impioꝝ ſeu carmībꝰbuſdā deliniti: velut familiaribꝰ adulātur. CXXV.Utrū corpora demones habeant. Auguſtinus ſuꝑ geneſim. iij. libroHiloſophi dixerūt demones eſſe aīalia aerea.qꝛ corpoꝝ aereoꝝ natura vigēt. Et proptereamorte diſſoluūtur: qꝛ p̄ualet in eis elemētū:qd̓ ad faciendū aptius eſt ꝙͣ ad patiendum: qui ſi antetranſgreſſionē celeſtia corpora gerebāt. Non miꝝ ſi expena conuerſi ſunt in aereā qualitatē: ut poſſint a ſuperiori elemento. id ē. ab igne pati. Idem in libro de