Druckschrift 
1 (1481)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

LiberTercius

incorruptꝰ Idem de ciuitate dei li. xi. Sed tantumvalet in naturis rarionalibꝰ qd̓dam veluti pondꝰ volūtatis amoris. vt ordīe nature. angeli hoībꝰ. tn̄ legeiuſticie boni hoīes malis angelis p̄ferantur. C.De ſcientia eorū Auguſtinꝰ de ciuitate deiĘmones qꝛ vocabulū grecū eſt: a ſcientia noīaIti dicunt̉. Eſt em̄ in eis ſcientia ſine charitate: ideo tam inflati ſunt .i. ſuꝑbi: vt honores diuinos ſibi velint exhiberi. Petrꝰ lombardꝰ. Licꝫ angeli mali ſint maliciā obſtinati. viuaci tn̄ ſenſu penitꝰ ſunt priuati. vt dicit yſidorꝰ triplici acumine ſcientie demones vigent .ſ. ſubtilitate nature. experiētiatempoꝝ. reuelatōe ſuꝑnoꝝ ſpirituū. Actor. Subtilitatem nature adhuc habent a prima creatione de quaſuꝑius dictū eſt: .ſ. ante caſum habebāt eſſentie ſimplicitatem: rationis ꝑſpicacitatem. Hieronimꝰ ſuꝑpſal. xvi. De abſconditis inquit tuis adimpletꝰ eſt venter eoꝝ. venter dicitur caſtꝰ intellectꝰ. venter ergo angelorum .i. intellectꝰ eoꝝ repletus fuit de miſteriis deianteꝙͣ cecidiſſent Auguſtinꝰ de ciuitate dei li. ix. Demones non ſicut angeli ſancti eternas tempoꝝ cauſas quaſi cardinales in dei ſapientia ꝯtemplant̉. Sꝫ quorundam ſignoꝝ nobis occultoꝝ maiori exꝑiētia ꝙͣ noſ multo plura futura ꝓſpiciunt. diſpoſitōnes etiā ſuasaliqn̄ ꝓnunciant. Beniqꝫ ſepe iſti: nunꝙͣ illi falluntur.Aliud eſt tꝑalibꝰ tꝑalia ꝯiectare: eiſqꝫ tꝑalem mutabilem modū ſue voluntatis facultatis inſerere qd̓ demonibꝰ certa ratione ꝑmiſſum eſt. Aliud in eternis deilegibꝰ in eiꝰ ſapientia viuunt. mutatōes tempoꝝ p̄uidere. deiqꝫ voluntatē tam certiſſima ꝙͣ potentiſſimaeſt oīm .ſ. ſpūs eiꝰ ꝑtici patōe cognoſcere qd̓ ſanctis angelis recta diſcretōe donatū eſt. Bernardꝰ clareuallenſis. Itaqꝫ ſicut ſupra dictū eſt. Seraphin duabuſalis velant caput. duabꝰ pedes dn̄i. vt nec alta dei necꝓfunda eiꝰ malignꝰ valeat ꝯtemplari: mediuꝫ aliqͥd eidem relinquitur ad videndū: ſed vtiqꝫ ad inuidendum Origenes ſuꝑ iob li. i. Circūiui inquit terraꝫ ꝑambulaui eaꝫ: mala hec gloriā tua. Terrā circūis ad celum reuerteris. Circūis aūt terrenis greſſibꝰ: ſꝫſpūalibꝰ ſeductionibꝰ. Terrā circūis velut ſpūs volās ea dicunt̉ voce cuncta audiens. Et oꝑibꝰ fiunt videns. Ea vero in corde tractantur neſciēs. Si em̄ cogitationes hoīm dyabolus ſciret: nichil boni faceremitteret. Sed omnia bona mox vt cogitatione cepta eſ AII.eit deſtrueret. Qualiter pronunciant futura.I aūt venti aeris regiones ac ſubito ꝑflant actranſeūt: nonne magis aeris ſpūs. mundū ꝑuolant: ſubito vbiqꝫ p̄ſentes ſunt. hinc em̄ et diuinationes fiūt: cuncta in om̄i loco mundi huiusfiunt videntes: dicūtur audientes: miniſtris nequicie ſue reuelant. Et ex his fiunt: etiā alia futura ꝓbare docēt Iohānes damaſcenꝰ li. ii. Futura demones nouerūt: p̄dicunt tn̄ qn̄qꝫ ea fiunt longe videntesquādoqꝫ vero ꝯiicientes vnde multū mentientes: quibus oportet credere ſi multotiens vera dixerint:nouerūt aūt ſcripturās. Auguſtinꝰ de diuinationedemonū. Prenunciāt demones plerūqꝫ ea ip̄i futuraſciūt: aliquādo aūt ea naturalibus ſignis: vt aerispeſtatem hmōi futura p̄noſcunt. Aliquādo hominuꝫdiſpoſitōes ſolū ꝓlatas: ſed etiā cogitatōe ꝑceptas ſigna quedā exprimūtur in corpore: tota facilitatediſcunt atqꝫ hinc etiaꝫ futura p̄dicunt: veꝝ in ſuis p̄dictionibꝰ plerūqꝫ fallunt et falluntur. Falluntur quidē diſpoſitiones ſuas ꝓnunciant: et improuiſo aliquidiubetur: qd̓ eoꝝ cōſilia cuncta ꝑturbet. falluntur cauſis naturalibꝰ ſicut medici et naute et agricole: ſed longe acutius acrimoniā ſenſus aliqua pnoſcunt: etiaſuꝑna diſpoſitōe repente mutantur. III.

De poteſtate eorū. Gregoriꝰ in moralibus xviii.Mnis quidē voluntas dyaboli iniuſta eſt: tn̄ꝑmittente deo oīs poteſtas iuſta. vnde ip̄e dicitur ſpūs domini malꝰ: malꝰ ꝓpter nequiſſimāvoluntatē: et domini acceptā iuſtiſſimam poteſtatem Idem in dya. li. iii. Abſqꝫ om̄ipotentis dei ꝯceſſionenullā habet poteſtatē cōtra hoīem malignꝰ ſpūs etiāin porcos intrare potuit niſi ꝑmiſſus. Hieronimꝰſuꝑ pſal. xxxiiii. Itaqꝫ de quibuſdaꝫ in pſalmo diciturfiat angelꝰ domini p̄ſequens eos .i. ſpūs malꝰ. dominiquidē eſt: qꝛ dominꝰ illū creauit: et ip̄m habet in ſua poteſtate: malꝰ aūt natura ſed ſua adinuentōe Ideꝫſuꝑ ezechielē li. ix. Alibi quoqꝫ ꝓphetam loquit̉ deꝰdicēs. Tradam terrā in manus peſſimoꝝ qui videliceteos torqueāt. Neqꝫ em̄ boni ſꝫ mali angeli tormentisp̄poſiti ſunt. Iohānes damaſcenꝰ li. ii. habēt demones virtute aduerſus aliquē: niſi a deo diſpenſanteconcedatur: ſicut in iob et in porcis: ꝑmiſſione vero deifacta: et fortitudinē habent: et tranſmutantur et trāſfigurantur in quācunqꝫ volunt figurā ẜm imaginē .i.taſiam. Auguſtinꝰ de diuinatōe demonū. Accipiūtaūt ſepe poteſtatē et morbos immittere: et aerē viciando morbidū reddere: et peruerſis mala facta ſuadere.Idē de trinitate li. iii. Ex ineffabili aūt dei potētatufit: vt qd̓ poſſent mali angeli ſi ꝑmitterentur. Ideopoſſunt qꝛ ꝑmittuntur. Neqꝫ em̄ occurrit alia ratōcur potuerūt facere cyniphes: qui ranas ſerpēteſqꝫfecerūt: niſi qꝛ maior aderat ꝓhibentis dei dominatio ſpūmſanctū: qd̓ etiā magi cōfeſſi ſunt dicentes: digitus dei eſt hic. AIIII. Qualiter per eos exercentur artes magice. Petrus lombardus.Emonū aūt ſcientia ac virtute: exercentur etiāartes magice: quibꝰ tamē tam ſcientia ꝙͣ poteſtas a deo data eſt vel ad fallenduꝫ fallaces: ſicut in egiptios: et etiā in ip̄os magos data eſt. vt eorūdem ſpirituū oꝑatōe viderentur admirādi a quibꝰ fuerant damnādi. vel ad admonendū fideles: ne tale quidfacere magno deſiderent: vel ad exercendā vel ꝓbandam iuſtoꝝ patientiā. Nec putandū eſt demonibꝰ hācreꝝ viſibiliū materiā ad nutu ſeruire: ſed deo potius aquo hec poteſtas datur. Nec ſane creatores dicēdi ſūtqꝛ illos magi ranas ſerpēteſqꝫ fecerūt. em̄ ipſisilli crearūt: ſed deꝰ qui occulta reꝝ ſemina viſibilibushuiꝰ mundi elementis originaliter indidit. Ex quibuset ꝓgrediendi primordia: et incrementa debita: diſtinctiones formaꝝ quaſi ab originalibꝰ regulis ſumunt.Bemones aūt ſb̓tilitate ſui ſenſuſ: ip̄a ſemina nob̓ occultiora uouerūt: et ea cōgruas elementoꝝ temꝑationes latenter ſpargūt. Atqꝫ ita et gignendarum rerumet accellerandoꝝ incrementoꝝ occaſiones p̄bent. QV.De falſis tranſmutationibus. Auguſtinꝰ a deo gratias.Emones nōnulla faciunt angelis ſanctis ſimilia: et veritate ſed ſpecie. Ex libro de aīa ſpiritu. Dicit humana opinio: quadā arte poteſtate demonū: homines cōuerti poſſunt in luposet iumenta et portare queqꝫ neceſſaria: poſtqꝫ peractaoꝑa iteꝝ ad ſe redire: nec beſtialem in eis mentem fieriſed rationalem humanāqꝫ ſeruari: hoc ſic intelligendūeſt: demones quidē naturas creant: ſed aliquid tale facere poſſunt: vt videātur eſſe qd̓ non ſunt Auguſtinus de ciuitate dei li. xviii. De ludificatōibus demonum quid dicemus: niſi de medio babilonis eſſe fugiēdum. Quāto quippe in hec ima maiorē poteſtatem demonum videmus: tanto tenaciꝰ mediatori inherenduꝫ: quem de imis ad ſumma conſcendimꝰ. eſſemꝰ