LiberTercius
ſubtraxit iuſticia dei qua ordinat̉ in pͥena. Nec ibi deꝰbonū inſequitur qd̓ creauit: ſed malū quod ille cōmiſitnec em̄ totū aufert qd̓ nature dedit Sꝫ aliquid ademit⁊ aliquid reliquit: vt ſit quod doleat qd̓ ademit. Et ipſe dolor teſtimoniū eſt boni adempti: ⁊ boni relicti. niſiem̄ bonū relictū eſſet: bonū amiſſum dolere non poſſet.Sed qm̄ equitas ac ſalꝰ vtrūqꝫ bonū eſt: ⁊ boni amiſſion dolendū eſt: ꝓfecto ꝯuenientiꝰ iniuſtꝰ dolet in ſupplicio ꝙͣ letatus eſt in delicto. Nā qui peccat peior eſtſi letatur in damno equitatis. Qui vero cruciatur ſi nichil acquirat boni: dolet damnū ſalutis. Sicut ergo leticia deſerti boni in peccato: teſtis eſt voluntatis maleita dolor amiſſi boni: ſupplicio teſtis eſt nature bone. qͥem̄ dolet amiſſam nature ſue pacē ex aliquibꝰ reliquiispacis id dolet: quibꝰ fit vt ſibi natura amica ſit ¶ Idēin libro. xi. Sicut ergo deꝰ naturaꝝ bonaꝝ eſt optimꝰcreator. ita voluntatu malaꝝ iuſtiſſimꝰ ordinator. vt cūille male vtantur naturis bonis: ip̄e bene vtat̉ etiā voluntatibꝰ malis. Neqꝫ em̄ vllū angeloꝝ aut hoīm crearet quē p̄ſciret maluꝫ futuꝝ. niſi ꝑiter noſſet quibꝰ eosbonoꝝ vſibꝰ cōmendaret: atqꝫ ita ordinē ſeculoꝝ tāꝙͣpulcerrimū carmen etiā quaſi quibuſdā antidotis honeſtaret: iuxta qd̓ ſcriptū eſt ꝯtra malū bonū eſt: ⁊ ꝯtravitam mors ⁊cꝭ.XAVIII.Qualiter angeli boni diuiſi ſūt a malis tāꝙ lux a tenebris ¶ Auguſtinꝰ de ciuitate deilibro vndecimoNter bonos igitur ⁊ peccatores angelos deū quis dubitet diuiſiſſe vel p̄ſcientia vel oꝑe. Illoſqꝫ bonos merito lucem appellari. Quandoquidē nos adhuc in fideviuentes: ⁊ illoꝝ equalitatē adhuc ſperātes vtiqꝫ nontenentes: iaꝫ lux ab apl̓o dicti ſumꝰ. Fuiſtis em̄ inquitaliqn̄ tenebre: nūc aūt lux in dn̄o. Iſtos vero deſertoretenebras: qui peiores ſunt hoībus etiā infidelibꝰ. Sed⁊ ſi alia lux ⁊ alie tenebre in loco illo geneſeos deſignate ſunt. Nos tn̄ nichilominus illas duas ſocietates argelicas eſſe nouimꝰ. vnā videlicet ſeruientē deo. alterātimentē tipo. vnā cui dicitur: adorate deū om̄es angelieiꝰ. Aliā cuiꝰ princeps dicit. Hec omīa dabo tibi ſi cadens adoraueris me. Unā dei ſancto amore flagrantēAliā ꝓprie celſitudinis immūdo amore fumantem. Etqm̄ ſcriptū eſt deꝰ ſuꝑbis reſiſtit. humilibꝰ aūt dat gratiam. illā in celis celoꝝ habitantē. Iſtā inde deiecta inhoc infimo aereo celo tumultuāteꝫ. illā luminoſa pietate trāquillā. iſtā tenebroſis cupiditatibꝰ turbulentā illādei nutu clementer ſubueniente. iuſte vlciſcentē. Iſtamſuo faſtū dn̄andi ⁊ nocendi libidine eſtuantē. Illam vtꝙͣtum vult ꝯſulat dei bonitati miniſtrā. Iſtaꝫ ne ꝙͣtumvult noceat dei poteſtate frenatā. Illā huic illudentemvt nolens ꝑſecutōibꝰ ſuis ꝓſit. Hanc illi inuidentē cūꝑegrinos ſuos colligit. Deniqꝫ ⁊ ſi in principio geneſeos cōmemorantur oꝑa dei corꝑalia: habent certe nōnullā ſimilitudinē ad hec ſpūalia. ſecundū ꝙ dicit apl̓sOm̄es vos filii eſtis lucis ⁊ filii diei: nō ſumꝰ noctisneqꝫ tenebraꝝ ¶ Idē in li. xii. Proinde cauſa beatitudinis angeloꝝ bonorū ea veriſſime reꝑitur: ꝙ ei adherent qui ſumme eſt. Cauſa vero miſerie maloꝝ: ꝙ ab illo qui ſumme eſt. auerſi ⁊ ad ſeip̄os ꝯuerſi ſunt qui nōſumme ſunt. Et hoc viciū quid aliud niſi ſuꝑbia nuncupatur. Initiū quippe oīs peccati: ſuꝑbia. Noluerūt ergo ad eū cuſtodire fortitudinē ſuā. Et qui magni eēntſi ei qui ſumme eſt adhererēt: ſe illi p̄ferēdo id qd̓ minꝰeſt ꝑtulerunt. hic primꝰ defectꝰ. prima inopia. primumviciū. eiꝰ nature q̄ ita creata eſt: vt nec ſumme eſſet ⁊ tn̄ad beatitudinē habendā eo qui ſumme eſt ꝑfrui poſſeta quo auerſa nō quidē nulla: ſed tn̄ minꝰ eſſet: ⁊ ob hocmiſera eſſet. Huiꝰ porro male volūtatis cauſa efficiēsſi queratur: nichil inuenitur.¶XTIX.¶ Qualiter mali deiecti ſunt et boni confir
mati ¶ Petrus lombardusGitur ſuꝑbie ſue merito de celo empirreo in qͣcū aliis fuerat: deiectꝰ eſt lucifer cū oībus prauitatis ſue ꝯſortibꝰ in hunc aerē caliginoſuꝫ: qͥiuxta petri ſententiā eis quaſi carcer vſqꝫ ad dieꝫ iudicii deputatꝰ eſt. Tūc enī in baratrū inferni detrudent̉Secundū illud: Itē maledicti ⁊c̓. ¶ Gregoriꝰ in moralibꝰ li. xxxiiii. Qd̓qꝫ de dyabolo in iob legit̉. Cū ſublatus fuerit timebunt angeli ac territi purgabūtur. futurum ꝓ p̄terito ponit̉. leuiathan ſiquidē ab arce rectitudinis cadente. In ruina eiꝰ etiā electi angeli expauerūtEt cū iſtū ſuꝑbie lapſus eiiceret: illos ad robuſtiꝰ ſtandum timor ip̄e ſolidauit. Qui etiā territi purgātur. huius nanqꝫ lapſus: eos ⁊ terruit ⁊ purgauit. Terruit neꝯditorem ſuꝑbe deſpicerent. Purgauit qꝛ exeūtibuſ reprobis actū eſt vt electi ſoli remanerent. ¶ Petrꝰ lombardꝰ. Ꝙ aūt in hūc aerem caliginoſum deiectꝰ eſt lucifer cū complicibꝰ ſuis. hoc etiā ad ꝓbationem noſtrāfactū eſt: vt videlicet nobis cauſa ſint exercitatōis. vn̄dicit apl̓s. Nō eſt nobis colluctatio aduerſus carnem⁊ ſanguinē: ſed aduerſus principes mundi: rectores tenebraꝝ haꝝ. Ꝙ tn̄ in infernū quotidie deſcendāt aliqͥdemonū: qui aīas cruciandas illuc deducāt: quodqꝫ illic ſemper aliqui ſint. qui alternatis fortaſſe vicibꝰ: illicanimas cruciant ⁊ detinent. Nō ꝓcul eſt a vero. De lucifero aūt quidā putāt ꝙ ibi religatꝰ ſit ⁊ ad nos temtandos nō habeat nunc recurſum: donec in antixp̄i tꝑenouiſſimo ſoluetur. ip̄m putant primū hominē temptaſſe ⁊ viciſſe. Et ſecūdo dn̄m ⁊ ab eo victū eſſe: ⁊ ideo ī inferno religatū. Alii putāt euꝫ ex quo cecidit: ꝓ peccatiſui magnitudine: illuc fuiſſe demerſum.¶ UQuales effecti ſunt demones ꝑ peccatu.¶ Auguſtinꝰ de ciuitate dei li. xij.Ageloꝝ itaqꝫ bonoꝝ ⁊ maloꝝ intra ſe contrarios appetitus: non naturis principiiſqꝫ diuerſis cū deꝰ oīm ſubſtātiaꝝ ꝯditor: bonos vtroqꝫ creauit: ſed voluntatibꝰ ⁊ cupiditatibꝰ extitiſſe phatdubitare nō eſt. Alii nāqꝫ conſtāter in cōmuni om̄ibuſbono qd̓ deꝰ illis eſt: atqꝫ in eiꝰ eternitate. veritate. charitate ꝑſtiterūt. Alii ſua poteſtate delectati: velut ſummum bonū ſibi ip̄is eſſent a ſuꝑiori cōmuni omni bonoad ꝓpria mala defluxerūt. et habentes electōis faſtuꝫ.ꝓ excellentiſſima eternitate vanitatis aſtutiā. ꝓ certiſſima veritate ſtudia partiū. ꝓ indiuidua charitate ſuꝑbifallaces. inuidi. effecti ſunt. ¶ Idē in eodem. viii. libroCertū eſt demones eſſe ſpūs nocēdi cupidiſſimos: a iuſticia penitꝰ alienos: ſuꝑbia tumidos: inuidētia liuidoſfallacia callidos. ¶ Petrꝰ lombardꝰ. Deniqꝫ adeo permaliciaꝫ obſtinati ſunt: ꝙ bene velle nō poſſunt. ⁊ ſi bonum eſt ꝙ aliqn̄ volunt. volunt enī aliquādo aliqͥd fieriquod deꝰ vult fieri: et vtiqꝫ illud bonū eſt ⁊ iuſtū fieri:Nec tn̄ bona voluntate illud volūt. habent tn̄ libeꝝ arbitriū: qꝛ nullo cogente: ſed ſpontanea voluntate a gratia deſtituti. bonū vitant: ⁊ malū ſequuntur. habent ergo libeꝝ arbitriū: ſed dep̄ſſum. ita ꝙ ad bonuꝫ ſurgerenō valent. Iohānes damaſcenꝰ li. ii. Qd̓ hominibꝰ eſtmors. hoc eſt angelis caſus. poſt caſuꝫ enī nō eſt eis ꝑenitentia: quemadmodū nec hoībus poſt mortē. ¶ Dyoniſius de diuinis nominibꝰ. Nō eſt aūt demonū genumalū ꝙͣtum eſt iuxta naturā ſuā: ſed ꝙͣtuꝫ nō eſt. Et nōeſt mutatū in eis totū datū bonū: ſed ip̄i a dato ceciderunt toto bono. Et datas eis angelicas denominationes nunꝙͣ cōmotas fuiſſe dicimus: ſed ſunt ⁊ integri ⁊clariſſimi. Itaqꝫ ſunt ⁊ ex optimo ſunt ⁊ bonū optimūconcupiſcūt eſſe viuere ⁊ intelligere exiſtentiū appetentes. Et p̄uaricatōe. ⁊ fuga: ⁊ caſu a cōnaturalibus ſibioptimis: dicūtur mali ẜm ꝙ nō ſunt ⁊ qd̓ nō appetunt¶ Auguſtinus de naturā boni. Melior eſt etiā corruptio ꝑ malā voluntatē rationalis ſpūs: ꝙͣ irrationalis