TerciusLiber

contemplata eſt rationes oīm reꝝ creandaꝝ que ydeevocantur. Nichilominꝰ etiā in eodē inſtanti cognouitip̄as res creatas in generibꝰ ꝓpriis. Sed prima cognitio q̄ maior eſt ⁊ clarior matutina dicitur. Secunda qꝛminor: veſꝑtinā. Prima etiā recte p̄cedit ſecūdā. Quiaangeli nō ꝑ creaturas cognoſcūt deū ſicut nos: ſꝫ potiꝰecōtra. vtraqꝫ aūt cognitōeꝫ p̄cedit ip̄a ratio cuiuſlibꝫrei exiſtens in verbo ab eterno. Iuxta illud: qd̓ factumeſt in ip̄o vita erat. vbicūqꝫ aūt de quolibet oꝑe cuiuſlibet diei dicitur: dixit deꝰ. fiat. Intelligēda eſt ſcripture intentio. recurre ad verbi eternitatem: in quo .ſ. eratab eterno ratio rei faciende. Cū aūt dicitur: ⁊ factū eſtita. Intelligenda eſt cognitio ip̄iꝰ ratōnis rei create q̄eſt in verbo: facta in angelo ꝯtemplāte ip̄m verbū. Cūaūt additur: ⁊ fecit deꝰ. Intelligēda eſt factura ip̄iꝰ creature in genere ſuo. Noſtra tn̄ trāſlatio nō habet vbiqꝫ hec tria .ſ. fiat. et fecit. et factū eſt. Sed vbiqꝫ intelligenda ſunt. Ideoqꝫ etiā in ꝯditione lucis nō triplicat̉verbū faciendi: ſicut in alijs. Quia nō primo cognouitangelꝰ illuminatōeꝫ ſuā ⁊ poſtea illuminatꝰ eſt. Sed inip̄a illuminatōe cognouit. de alijs aūt creaturis ſecus:quaꝝ ratōes priꝰ in verbo cognouit: ⁊ poſtmodū ip̄ascreaturas in genere ſuo. Et ideo de illis dicitur fiat .ſ.ꝙͣtum ad ratōeꝫ in verbo. ⁊ factū eſt ꝙͣtum ad cognitōnem in angelo. et deꝰ fecit ꝙͣtum ad eſſentiā in genereſuo ꝓprio. Priꝰ ergo in eterna ratōe cognoſcit angelvniuerſam creaturā tanꝙͣ in ſua vera luce: ⁊ ob hoc tāꝙͣ in mane. Beinde ip̄am in ꝓprio genere in quo naturaliter tenebreſcit: ⁊ deficit lux eiꝰ: qꝛ in nichiluꝫ tenditcū ex nichilo ſit: et ob hoc tanꝙͣ in veſꝑe. Sed cōtinuofit mane: qꝛ angelꝰ nō remanet in eo quod creatū eſt eiꝑ dilectionē adherēdo. īmo ſtatim refert illud ad laudēeiꝰ in quo illud faciendū eſſe cognoſcit: ⁊ ibidem ꝑcipitcognitōeꝫ ratōis alteriꝰ creature faciende: in qua veritate ſtans dies eſt. Nā ſi angelꝰ aliqua creatura vl̓ etiam ſeip̄o plus delectaretur ꝙ illa luce cuiꝰ ꝑticipatōebeatꝰ eſt: eoip̄o tenebreſceret. ⁊ de die nox fieret. Sedqꝛ ſciētie ip̄ius creature electōe ⁊ delectatōe: p̄ponit ꝙeā ſcit in ip̄a veritate ꝑ quā facta ſunt oīa. Ideo ꝑ oēsſex dies nō nominat̉ nox. ſed poſt veſꝑam ſtatim ſubiūgitur mane: et fit dies vnꝰ. deinde ſecundꝰ. deinde tercius vſqꝫ ad ſextū: ꝓpter ſenariā opeꝝ diſtinctōeꝫ. dieſaūt vnꝰ ⁊ nō primꝰ dicitur ad cōmendatōneꝫ vnitatisangeloꝝ: vt ſupra dictū eſt. qui cōcordiſſime lucem veritatis ꝯtemplantur: ⁊ ei obediūt: quibꝰ mirabili felicitate ſemꝑ eſt dies: īmo meridies. qꝛ ſemꝑ clare videntdeū ⁊ ardent amore diuino. Semꝑ mane qꝛ vidēt rōeꝫcuiuſqꝫ rei faciende in ſpeculo. Semꝑ veſꝑe: qꝛ videntꝙͣlibet creaturā in genere ꝓprio. Un̄ dauid in pſal. qͣſivolens breuiter exprimere quid ab angelis ⁊ animabꝰfactis abſqꝫ tempoꝝ vicibꝰ ageret̉ in ip̄a patria. veſꝑeinquit ⁊ mane ⁊ meridie narrabo ⁊c̄.¶ XX.¶ De rōe ſenarij dierū in oꝑationibus dei.Deo ꝑ ſenariū numeꝝ creatio reꝝ explicatur vt oſtendatur ꝙ dei ꝑfecta ſunt oꝑa. Nā ſenariꝰ eſt primus numerus ꝑfectꝰ tali ꝑfectōe: ꝙ ꝑtibus ſuis aliquotiſ ſiml̓ſumptis completur. q̄ ratio inuenitur in numeris: hē ātꝑtes ſunt vnū duo tria q̄ etiā gradatim in trigonū ſurgunt. In requie vero diei ſeptime intelligitur deus requieuiſſe in cōſpectu angeloꝝ nō niſi in ſeipſo .ſ. vt angelica creatura q̄ cognoſcēdis eiꝰ oꝑbꝰ ⁊ in ip̄o ⁊ etiāin illis tanꝙͣ dies cū veſꝑa p̄ſentata eſt nichil meliꝰ eſſecognoſceret ꝙͣ illū qui ab oībus oꝑbus ſuis in ſe ipſorequieſceret. qꝛ nullo eoꝝ indiget vt ſit beatior. Et hecſeptima cognitio: qꝛ nō habuit veſꝑam. cū nō fit de creaturā: ſed de creatore a deo benedici meruit ⁊ ſanctificari. Sicut ergo iohānes in apocalipſi aꝑte vidit ea: q̄nobis ſub figuris tradidit. ⁊ dn̄s in euāgelio ea q̄ aꝑteintelligebat populo ſub ꝑabolis ꝓponebat: qꝛ populus

rudis aliter caꝑe nō poterat. Sic et moyſes ſpūſanctoreuelante: ſciuit quidē omnia ſimul creata fuiſſe in eſſecōpleto. tn̄ qꝛ rudi populo iudaico loquebatur qui nonpotuit intelligere vel caꝑe qualiter deꝰ ſubito operaturIdeo ſub diſtinctōe ſex dieꝝ oꝑa explicauit. loquēs deeo quaſi de hoīe qui ꝑ moras ⁊ ſucceſſiones oꝑatur: etpoſt laborē oꝑis reqͥeſcit: vt hoīes .ſ. carnales ac rudesaliquāto poſſent mundi creatōeꝫ mente caꝑe: ⁊ ſic ī eisſalubriter edificaretur fides: qua crederēt deū oīa feciſſe: ſic eniꝫ ſcriptura more ſuo in ſuꝑficie littere ꝑuuliscondeſcēdit: vt cū dicit deū zelotē: iratū penitentē ⁊ huiuſmodi. Sed qualiter poterit hec auguſtini ſententiaſtare: cū ip̄emet dicat ſuꝑ geneſim: ꝙ cetere creature infra lucē .i. angelū nō fuerūt create ſine angeli cognitōeEx hoc em̄ videtur ꝙ angelꝰ ante cetera creatꝰ ſit: ⁊ itaꝙ non oīa ſimul creata ſunt. Sed in his verbis innuitauguſtinꝰ: ꝙ res naturaliter priꝰ ſunt in mente artificiſꝑ diſpoſitōeꝫ ꝙͣ in eſſe actuali. Et hūc ordinē cognouitangelꝰ in ip̄is rebꝰ iā creatis vnde nō oportuit ꝙ antecetera creatꝰ eſſet: vel forſitan ꝙ ait auguſtinꝰ oīa creata fuiſſe ſimul in eſſe cōpleto de corꝑalibus creaturisintelligendū eſt: ⁊ nō de angelo: qui fortaſſis ante cetera factuſ eſt: ẜm illud eccl̓iaſtici: prior oīm creata eſt ſapientia. id eſt. natura angelica participatione ſapientie¶ XXI.beata.¶ De die ſpirituali i. angelo ¶ Auguſtinusſuper geneſim.Ies ille ſpūalis p̄ſentatꝰ eſt oībus oꝑbus deihoc ordine p̄ſentie quo ordine ſciētie: qua et inverbo dei facienda p̄noſceret: ⁊ in creatura facta cognoſceret. Nō ꝑ interualloꝝ tꝑalium moras: ſeqprius et poſteriꝰ habes in ꝯnexione cauſaꝝ p̄cedentiūet ſequentiū. Nō em̄ cognitio fieri poteſt niſi cognoſcēda p̄cedant. que iteꝝ priora ſunt in verbo per qd̓ factaſunt oīa: ꝙͣ in ip̄is q̄ facta ſunt in oībus. Hunc ordineꝫcognoſcēs angelus habuit priꝰ et poſteriꝰ in cōnexiōecauſaꝝ: in efficacia vero creatoris oīa ſimul. Nā ſapiētia dei que attingit a fine vſqꝫ ad finem ⁊c̓. Nō vtiqꝫgradibꝰ ꝑtingit atqꝫ greſſibꝰ ꝑuenit. Sꝫ ineffabili virtute quapropter ꝙͣ facilis ei efficaciſſimꝰ motꝰ eſt: tamfacile deꝰ oīa condidit: vt hoc ꝙ nūc videmꝰ tꝑalibꝰ interuallis ea moueri ad peragēda q̄ ſuo cuiqꝫ generi cōpetunt: ex illis inſitis ratōibus veniat quas tanꝙͣ ſeminaliter ſparſit. deꝰ in ictu condēdi qn̄ dixit et facta ſūt.Nō itaqꝫ tarde inſtitutū eſt: vt eſſent tarda q̄ tarda ſūtſed hos numeros tempora peragūt: quos cū crearēturnō temporaliter acceperūt. Illi aūt ſeptē dies quos luxcorporis celeſtis circueundo explicat ⁊ replicat: ſecundum quandā ſignificatōis vmbrā nos admonent. illosdies querere in quibꝰ lux creata ſpūalis: cognoſcendisoībus operibꝰ dei. in ip̄o etiā et in illis tanꝙͣ dies cumveſpera p̄ſentata eſt per ſenarii numeri perfectionem.¶ Idem ibidē. Nemo ergo putet ꝙ de luce et die .ſ. ſpirituali diximꝰ: nō ꝓprie: ſed allegorice cōuenire. licet eīalia ſit lux ſpūalis in angeliſ. alia lux corporalis in ſolenō tn̄ hic dicitur ꝓprie lux. et ibi figurate. vbi enim eſtcertior lux ibi verior dies. Cur ergo nō verior veſpera⁊ verius mane.¶ XXII.Alia expoſitio eiuſdem ſecundum eundē.UIdem in eodem.Oteſt etiā intelligi ꝙ his diebꝰ ſeptē qui illoꝝprimoꝝ numero ⁊ vocabulis cenſentur. per volumina tempoꝝ quotidie tranſcurrētibꝰ. illi inreꝝ conditione maneāt: vt diei nomen intelligamus inſpecie rei: que creata fuit. Noctemqꝫ in eiꝰ priuationeſcilicet cū amittitur ſpecies. aliquā mutatōne a formaad informitatē declinante: que mutatio omni creatureſine paſſibilitate ineſt: ſicut in celeſtibus et ſuperioribꝰ.