LiberTercius

tm̄ de veſꝑe ⁊ de mane: q̄ vtiqꝫ dieꝫ nō ꝑficiūt: ſed tm̄initiant ⁊ termināt Cur itaqꝫ hoc: niſi qꝛ lux ⁊ tenebrereferēde ſūt ad creaturas ſpūales .i. ad angelos .ſ. luxad bonos. in quibꝰ deꝰ gratie ⁊ ſapiētie ſue lucē approbauit. Tenebre vero ad malos in quibꝰ fumū ⁊ caligineꝫ ſuꝑbie reꝓbauit. Adhuc cū certū ſit tā ex veteri: ꝙͣex nouo teſtamento lucifeꝝ ⁊ cōplices ſuos corruiſſe ēcelo: et ſic a ſocietate ſanctoꝝ angeloꝝ diuiſos fuiſſe.Scriptū eſt em̄ in yſaia. Quomodo cecidiſti de celo lucifer ⁊ꝭ. Et in ezechiele. Peccaſti cherub ⁊ eieci te ⁊cꝭ.Et aptius in euāgelio: Uidebā ſathanam ⁊cꝭ. Et al biIn veritate non ſtetit. Abſurdū eſt valde: vt inter oꝑadei primaria nō exprimat ſcriptura de angelis. non ſolum eoꝝ creatōeꝫ: ſed etiā bonoꝝ ꝯfirmatōeꝫ ⁊ maloꝝruinā. qd̓ vtiqꝫ nuſꝙͣ in tota ſerie ſex dieꝝ poteſt intelliginiſi in diuiſione lucis a tenebris. Itē cū ẜm dicat̉ reſpectu primi. Cur nō dicitur dies primꝰ: ſed vnus. niſiad cōmendatōeꝫ vnitatis angeloꝝ. qui vna charitatecōuiūcti deo ꝯcorditer ſeruiūt et inuicē ſoliciti ſunt ſeruare vnitatē ſpūs in vinculo pacis. Item cur in creatōue lucis duplicat̉ tantūmodo verbū faciendi: qꝛ dicit̉ fiat lux. et facta eſt lux. In alijs aūt triplicatur: vt in firmamento: dicitur em̄ fiat firmamentū: et fecit deus firmamentū. et factū eſt ita. Sed ſi celū et terra et virgulta et herbe nō ſimul: ſed ꝑ interualla dieꝝ vel temporūfacta ſūt: ſicut videt̉ ſonare littera. Cur poſtmodū hecoīa ſcriptura epilogās: ſub vna die teſtatur facta fuiſſedicens. Iſte ſunt generatōes celi et terre: qn̄ create ſūtin die quo fecit deꝰ ⁊cꝭ. niſi qꝛ vnꝰ factꝰ eſt dies et nonplures in quo oīa facta ſūt. Cuiꝰ varia repetitōe ſeptēdies ibi numerātur et nō ſucceſſio dieꝝ. Un̄ ⁊ alia trāſlatio ſic habet. Cū factꝰ eſt dies fecit deꝰ celū ⁊cꝭ. propter hmōi ratōes ⁊ ꝯiecturas lr̄ales. viſū eſt auguſtinoyſimul oīa facta ſūt in materia ⁊ forma. ¶ XVII.¶ Expoſitio eiuſdē littere ſecundū auguſtinuUm ergo dicitur: in principio creauit deꝰ celūet terra ẜm auguſtinū noībus celi et terre intellligitur materia ſpūalis ⁊ corꝑalis creature q̄p̄ceſſit ip̄as res formataſ. nō tꝑe: ſed origine: ſicut ſonꝰcantū. Sonꝰ em̄ formatur in cantū. Nec apparet informitas materie corpoꝝ: niſi ī eoꝝ mutatōe. cū .ſ. ex vnaforma in aliā tranſeūt. Hmōi em̄ trāſitꝰ de forma fit ꝑquoddā informe. qd̓ vocatur materia informis priuataom̄i forma. et eſt capax oīm formaꝝ in quas mutanturres mutabiles. Et ita nō cognoſcit̉ niſi ꝑ poſitōem ſuicōtrarii .i. forme. ſicut nec tenebre niſi ꝑ lucē. nec ſilentium niſi ꝑ ſonū. Similiter creatura ſpūalis habet vitaꝫinformē in ſe .ſ. nō cōuerſa ad creatorē. dū em̄ ad eū cōuertitur formā capit ab eo qua illi aſſimilatur. et hec vite informitas nō appareret in ſanctis angelis qui ꝑſtiterunt in forma auerſionis. Sed in malis: qui formā illam ſapientie vel nunꝙͣ cōuerſionē acceperūt vel auerſion amiſerūt: ⁊ ad nichilū redacti ſunt .i. ꝓprie nichil.Unde in iob dyabolꝰ nō dicit̉ eſſe: qꝛ ab eſſe defluxit n̄ad eſſe ⁊ ideo minꝰ eſt. Quoniā ergo duplex eſt creatura .ſ. corꝑalis ⁊ ſpūalis: quaꝝ neutra īmediate defluxita creatore. ſed ꝑ quandā informitateꝫ q̄ ꝓpe nichil eſt:ex qua formata ſunt ſingula ꝑ conuerſionē ad ip̄m. Recte in principio creatōnis ip̄aꝝ reꝝ vtriuſqꝫ nature informitas. noīe celi ⁊ terre inſinuatur .ſ. noīe celi vita informis creature ſpūalis. Et nomīe terre materia informis creature corꝑalis. Nā qꝛ hec duo nec om̄ino nihilſunt: nec aliquid ꝑfectuꝫ ſed mediū: veꝝ vtrūqꝫ ꝯgrueruoyſes modū creatōis. quo ex nichilo facta ſunt om̄iaexplicare volens: in ip̄o exordio materiā inſinuat vtriuſqꝫ creature informē. ꝑ quā res ip̄e create: ex nichiloin aliquid tanꝙͣ ꝑ mediū rranſierūt: ⁊ hoc noībus celi ⁊terre: qꝛ aliquibꝰ vſitatis vocabulis oportet ea expͥmere. vt ſenſu tardioribꝰ vtrūqꝫ innoteſceret. vtraqꝫ infor

mitas aꝑtius inſinuatur. cū dicitur: terra aūt erat inanis ⁊ vacua ⁊cꝭ. Nomīe em̄ terre materia corpoꝝ informis exprimitur. de qua in libro ſapientie dicitur. Creauit orbem terraꝝ ex materia inuiſa. vnde hic habꝫ aliatrāſlatio: terra erat inuiſibilis ⁊ cōpoſita Nomine aūtabyſſi vita informis angeloꝝ: qualis eſſet: ſi nō ad creatorem cōuerſa fuiſſet. hec ergo duplex informitas ſiueinchoatio creature ſtetiſſet in informitate ſua. niſi ꝓ cōuerſione ſui generis ad creatorē ſuū formaꝫ acciꝑet. etſic ꝑfecta creatura fieret.XVIII.De ſenaria conuerſione creatureEc aūt ꝯuerſio creature cuiuſqꝫ generis explicatur ꝑ ſex diſtinctōes. Cū de vnoquoqꝫ genere dicitur dixit deꝰ. fiat ⁊cꝭ. Sic ergo dicendoꝑ ſingula creature genera intelligit̉ reuocari p̄dicta informitas ad verbi formā incōmutabilē vt formetur inſpecies varias. iuxta ratōes vel ydeas. que in ip̄o verbo erant eternaliter. Ideo etiā in ip̄a inchoatōe creature inſinuāda. nō dicit̉ dixit deꝰ fiat celū ⁊ terra. Quiaformā verbi incōmutabiliter patri coherentē nō imitatur imꝑfectio ſiue informitas creature: que noīe celi etterre intelligitur donec ad ip̄m cōuerſa. formā ab eo ꝓmodulo ſui generis capiat. Ideo etiā ibidē nō fit cōmemoratio filii inqͣtum verbū: ſed inꝙͣtum principiū: poſtea vero in cōuerſione ſiue formatōe creature fit eiuſdem cōmemoratio inꝙͣtum verbū. vt .ſ. ꝑ hoc ꝙ eſt principium inſinuetur exordiū creature exiſtētis ab illo adhuc imꝑfecte: ꝑ hoc aūt ꝙ eſt verbū inſinuetur ꝑfectiocreature ad ip̄m reuocate ſiue cōuerſe: vt formaret̉ inherendo creatori ⁊ ꝓ genere ſuo imitādo formaꝫ ſemꝑpatri coherentē. In ip̄o itaqꝫ exordio creature inſinuatur trinitas creatrix .ſ. in dei noīe pater. filius in principli noīe. Spūſſanctuſ in hoc ꝙ dicitur ſpūs dn̄i ferebatur ſuꝑ aquas .i. benignitati eius placebat: vt ex materia. fluxibili ⁊ informi ad modum aquaꝝ ꝑficeret quodinchoauerat. Similiter ⁊ in cōuerſione creature q̄ incipit ab illo loco. dixit deꝰ fiat lux ⁊cꝭ. eadeꝫ trinitas inſinuatur .ſ. pater in dei noīe: filiꝰ in verbi nomīe: ſpūſſanctus in hoc ꝙ dicitur: vidit deꝰ ꝙ eſſet bonū .i. benignitati eiꝰ placuit vt maneret iā ꝑfectum qd̓ placuerat vtꝑficeretur inchoatū. Conuerſionē ergo ſiue formatōeꝫcreature incipit moyſes a digniori explicare: cū diciturdixit deꝰ fiat lux: ⁊ facta eſt lux .i. ꝑ verbū ſuū vitam informem ſpūalis creature q̄ priꝰ vocabatur tenebre velabyſſus. ad principiū ſuū reuocauit ſiue cōuertit: vt exip̄o formā ſapientie capiens fieret lux: de qua illuminatione dicit apl̓s. ii. ad corinth. Deꝰ qͥ dixit de tenebrislumē ſplendeſcere illuxit in cordibꝰ noſtris. Et ad eph.Eratis inquit aliqn̄ tenebre: nūc aūt lux ī dn̄o. In hacluce veritatis lucifer ille nō ſtetit ſed auerſus ab ea: qꝛnoluit ei ſubiici: cōtinuo ad tenebras ſuas relapſus eſtIdeoqꝫ mox vt dictū eſt facta eſt lux: ſubiungitur ⁊ vidit deꝰ lucem ꝙ eſſet bona. Nō aūt poſt diuiſioneꝫ lucis a tenebris dicitur. vidit deꝰ ꝙ eſſet bonū. ne .ſ. talibus tenebris ſimul cū illa luce teſtimoniuꝫ beneplacitiſui ꝑhibuiſſe deus videretur: ſed magis eas reprobarevbicūqꝫ em̄ ꝑ ſingula oꝑa dicitur in fine vidit deus ꝙeſſet bonū: intelligitur approbatio rei ꝑfecte ẜm arteꝫque facta eſt ſapientia dei. ꝑ hoc ꝙ dicitur diuiſit lucēa tenebris: intelligitur diſcretio ⁊ ordinatio meritorū.in angelis bonis ⁊ malis: et etiā ſeꝑatio localis eoꝝ abinuicem: qꝛ bonis remanentibꝰ in celo empirreo qͣſi inaula regia vbi nati ſūt. mali in hūc caliginoſū aerē corruerūt qͥ eſt eis qͣſi carcer vſqꝫ ad diē iudicii ¶ XIX.De cognitōe angelica matutina et veſꝑtina.Agelica vero creatura lucis eterne particepsdicitur lux. Que ſtatim vt ad lucem increatamAconuerſa eſt: facta eſt lux. In ipſa luce cre ante