LiberSecundus
regulā angeli contemplātur in ſpeculo ⁊ intm̄ homīesiuuant ꝙͣtum dei clemētia ſuggerit ⁊ iuſticia permittuigit̉ antixp̄m velut obſtinatū in malicia relinquet angelus bonꝰ cū occupabit eū dyabolꝰ. ¶ LXXVIII.¶ De angelis ꝑſonalibus xp̄i et antixp̄i.Lucas xxij. capituloActus ieſus in agonia ꝓlixiꝰ orabat: apparuit aūt ei angelꝰ de celo confortās eū. Habuitergo ⁊ dn̄s ieſus angelū ſui cuſtodē ſicut ⁊ cēteri hoīes qui ꝯfortauit in eo motū ſenſualitatis: ẜm quēminoratꝰ eſt paulominꝰ ab angelis: illū .ſ. motū ſecūdūquē exhorrebat mortē: ſicut etiā ip̄e xp̄s ratione ſe confortabat dicens ad patrē: Nō ſicut ego volo: ſed ſicuttu vis. ꝓhibebat etiā eū angelꝰ a vexatōe corꝑali ꝓutoportunū erat. Un̄ eſt illud: Angelis ſuis deꝰ mandauit de te ⁊cꝭ. qd̓ de toto xp̄o bene accipitur ẜm glo. i. decapite ⁊ de membris. ¶ Hieronimus ſuꝑ abacuc li. ii.Angelū quoqꝫ tentatōrē xp̄s habuit de quo ꝓphetadixit: Egredietur dyabolꝰ ante pedes eiꝰ. vbi alij tranſtulerunt volatile vel volucrē quod dicitur reſeph hebraice. Tradūt hebrei hoc eſſe nomē demonis qui principatū inter alios tenet ac ꝓpter nimiā velocitatē et indiuerſa diſcurſum ip̄m nuncupari volatile vel auē. Ipſum eſſe dicūt qui ſub figura ſerpētis in ꝑadiſo mulierem ſeduxit: ⁊ ex maledictōe qua a deo ꝯdemnatus eſtnomē accepit. Reſeph em̄ interp̄tatur reptans ventre.hic ergo dn̄o baptizato ⁊ exeūti de aquis ſtatim occurrens ante pedes eiꝰ ſtetit. ⁊ eū. xl. diebꝰ in ſolitudīe temtauit. ¶ Gloſa ſuꝑ lucā. Cōſummata om̄i tentatōe ſicut euangeliū refert .i. tribꝰ tenitationibꝰ: quibꝰ oīs origo vicioꝝ ꝯtinet̉. dyabolꝰ ab eo receſſit vſqꝫ ad tempꝰpaſſionis: videlicet qn̄ nō ſolū in dolis: ſed aꝑte iā ip̄mtemtauit ⁊ impugnauit ¶ Gloſa ſuꝑ matheū. Vt autēintellexit ſe ſpolia ꝑ eū amiſſuꝝ. ſicut ab initio mūdi ꝑmulicrē intulerat mortē. ita tunc ꝑ mulierē xp̄m liberare voluit de manibꝰ iudeoꝝ: ne ꝑ mortē ipſius: amitteret mortis imꝑium. ¶ Beda ſuꝑ thobiā. Deniqꝫ ſicutad thobiā deuorandum piſcis occurrit: ſic dn̄o in crucepaſſo dyabolꝰ querēs ſi quid in eo peccati inueniret aduenit ¶ Actor. De antixp̄o quoqꝫ dicit̉ ꝙ a die conceptionis habebit angelū ſui cuſtodē vſqꝫ ad annos diſcretōis: et tunc cū extolletur ſuꝑ om̄e qd̓ dicitur deusex toto deſeret eū angelꝰ ⁊ occupabit eū dyabolꝰ ¶ Haymo ſuꝑ epl̓am ad theſſalonicen̄. ii: Hinc ab apl̓o dicit̉homo totꝰ peccati: qꝛ ſeruꝰ ⁊ fons totiꝰ peccati. Naꝫ ſicut in xp̄o oīs plenitudo diuinitatis abundauit. Ita inantixp̄o oīs malicie ⁊ iniquitatis habitabit: qꝛ in ipſocaput oīm maloꝝ .ſ. dyabolꝰ erit. ¶ Gloſa ibidē. Hinc⁊ eiꝰ aduentꝰ dicitur fore ẜm oꝑationem ſathane: quiadyabolo inſtigante ⁊ cooꝑante qui illū poſſidebit totuꝫfaciet. Nō tn̄ ſine ſenſu vt frenetici. qui culpam nō habent de malis: qꝛ ſi vexaretur a dyabolo tanꝙͣ freneticus nō ei imputaret̉ qͥdqͥd ageret. ¶. LXXIX.Qualiter angeli hominibus appareantIſidorus vbi ſupra.Ngeli corꝑa in quibuſ hoībus apparent de ſuperno aere ſumunt ſolidāqꝫ ſpeciē ex celeſti elemento induūt vt humanis obtutibꝰ manifeſtiꝰdemonſtrētur. ¶ Petrꝰ lombardꝰ. Auguſtinꝰ ſuꝑ gen̄.dicere videtur ꝙ angeli om̄s ante ꝯfirmatōneꝫ habuerunt corꝑa de ſuꝑiore ꝑte aeris formata: ad agendumhabilia nō ad patiendū: que tante tenuitatis ſunt vt amortalibꝰ videri nō valeāt: niſi ſuꝑueſtita aliqua groſſiori forma: qua aſſumpta videntur: qua depoſita videri deſinunt. Angelis vero malis in caſu mutata ſūt corpora in deteriorē quantitatē ſpiſſi aeris: ſed hoc eū dixiſſe aſtruūt nō ita ſentiendo ſed alioꝝ opinionē referēdo. Tractatores etiā catholicos cōueniſſe in hoc idqꝫ
concorditer docuiſſe ꝙ incorporei ſint: nec habeant corpora ſibi vnita. Aſſumūt aūt aliqn̄ corꝑa deo p̄parātead expletionem miniſterii ſibi iniūcti: eademqꝫ poſt exetionem deponūt in quibꝰ apparuerūt ⁊ locuti ſunt.¶ Richardus de trinitate li. iiii. Sunt vſqꝫ hodie quiputant eos corꝑa habere ſed quis audebit hoc dicerecū rationalis nature ꝓprietas tanto ſublimior tanto dignior ſit: quāto ad ſumme ſimplicis nature ſimilitudinem vicinius accedit: abſqꝫ dubio optimū genꝰ creature qd̓ aſſiſtit in ſola ſimplici puritate ſpiritualis natureQd̓ ergo in oꝑatōe humani corꝑis effigies ſine capitehoc eſſe videtur in oꝑatione diuina vniuerſitatis fabrica. optimo ſine genere creature. Nōne ex euangelio innotuit ꝙ dn̄s ab vno hoīe legionē demonū eiecit. continet aūt vna legio ſex milia ſexcēta. lxvi. Si tot ab vnohoīe ſunt eiecti: tot in eo ante eiectioneꝫ fuerūt. Si demones corꝑa habuerūt vbi queſo fuerūt in eo: in ſpiritu an in corꝑe. Cōſtat ꝙ om̄e corpꝰ longitudinem latitudinem altitudinem habet. Et eo ip̄o ſine locali capacitate ſubſiſtere nō valet: qualem quideꝫ omnino ſpūsnō habent: ergo nō in corꝑe ſed in ſpiritu fuerūt. Sedqūo vel in qua hoīs ꝑte tot corꝑa eſſe potuerūt. Sed dices fortaſſis ꝙ angelici ſpūs tam boni ꝙͣ mali ſubtiliacorꝑa habent: ſed ꝙͣtumcūqꝫ ſubtilia. duo eiuſdeꝫ quātitatis p̄ſertim corꝑa. vnū eundemqꝫ locū occupare nōpoſſunt. Cuiꝰ ergo exiguitatis putas angelicū corpuseſſe: ſi credis vel ſolā hoīs pelleꝫ corꝑi detractā. tot angelica corꝑa poſſe comp̄hendere¶ LXXX.Qualiter angeli circūſcriptibiles ſunt.¶ Iohānes damaſcenus libro. ij.Ngeli om̄es circūſcriptibiles ſunt. cū em̄ ſuntin celo nō ſunt in terra. Et cū a deo in terrammittūtur nō remanent in celo. Nō aūt circūterminātur a parietibꝰ ⁊ ianuis ⁊ clauſtris. In ſignaculiſindeterminabiles ſūt. Nec ẜm ꝙ ſunt apparent dignisſed in trāſfiguratōe ¶ Petrꝰ lombardꝰ. Dupliciter dicitur res eſſe localis vel circūſcriptibilis: vel qꝛ dimenſionem recipit ⁊ diſtantiā facit: vel qꝛ loci termino diſfinitur: quoꝝ vtrūqꝫ cōuenit corporee creature. Alteꝫvero tm̄ ſpūali. Nā ſpūalis tm̄ diffinitōe loci cōcludit̉cū ita ſit alicubi quod nō alibi ſed nō dimenſioneꝫ recipit. nec diſtantiā in loco facit: qꝛ ſi multi ſpūs eſſent h̓nō coanguſtarent locū quo minꝰ de corꝑibꝰ contineretattribuit aūt auguſtinꝰ loci mutatōeꝫ corꝑi nō ſpirituiqꝛ licet ſpūs trāſeat de loco ad locū: nō tn̄ ita ut dimenſionibus circūſcriptꝰ: vt interpoſitōne ſui faciat diſtantiam circūſtantie ſicut corpꝰ. Ideo etiā in minimo locopoſſent eſſe infiniti ſpūs. nec tn̄ vnus eſſet in altero ſedomnino diſcreti eſſent ad inuicem: qꝛ ſpūs nō replenteſlocū nec quāti ſunt quātitate ſed virtute: ad hoc valetexemplū ſuprapoſitū de corꝑalibꝰ luminibus. Nā ſi inaliquo loco eſſent mille lumina. nullo modo coanguſtarent locū: quo minus poſſet adhuc comp̄hendere infinita lumina. ⁊ nichilominꝰ omnia diſcreta eſſent ab inui¶.IXXXI.cem vt ſupra ꝓbatum eſt.Qualiter āgelorū ruina ex hominibꝰ reꝑabit̉Gregorius in omelia de qua ſupra.Uia vero ſuꝑna illa ciuitas ex angelis ⁊ hominibꝰ conſtat: ad quā cū credimꝰ tot humanigeneris aſcendere quot contigit hic electoſ angelos remanſiſſe: debemꝰ ⁊ nos aliquid ex his diſtinctionibus ſuꝑnorum ciuiū ad vſum noſtre cōuerſationistrahere: noſqꝫ ip̄os ad incrementa virtutum eoꝝ exemplis inflamare. diſtincte nanqꝫ conuerſatōes hominū.ſinguloꝝ agminū ordinibꝰ congruūt: ⁊ in eoꝝ ſortemꝑ conuerſatōis ſimilitudinem deputantur ¶ Petrꝰ lōbardus. Gregoriꝰ itaqꝫ dicit hoīes aſſumendos in ordine angeloꝝ quoꝝ alij aſſumuntur in ordine ſuꝑioꝝ.