LiberSecundus
pulcre ⁊ optime: obtime in vniuerſis: pulcre in ſinguliſvel optime ẜm participati infuſionē. pulcre ẜm participantiuꝫ diſpoſitōeꝫ. Optime em̄ multiplicat̉. vt maiorſit decor vnitatis q̄ participantibꝰ ſingulis varie infūditur: vt ip̄a diuerſitas donoꝝ vnitatis ⁊ pacis ſocietatem ad inuicem cōfirmet: quatenꝰ vnūquodqꝫ membꝝſe a totiꝰ corꝑis compage diuidere ſe nō p̄ſumat: cumboui plenitudinē ꝙͣtum in ſe minꝰ habet. in alioꝝ ſocietate poſſideat. Quia enī vnūquodqꝫ habet qd̓ aliudnō habet: vel in alio plus habet: quod in ſe minꝰ habꝫ.ideo ſingula inuicem tendūt ad ſe ⁊ concordiam ⁊ pacem ſeruāt inter ſe. Et ip̄a concordia ⁊ pax. contemperantia eſt. qua ſibi conſentiūt. vt ſtent ad vnum ⁊ reformentur ad vnū: ꝓpter hoc ip̄am contemꝑantiā p̄uiſoꝝanagogicā dicit ⁊ vnificā. Unificā qꝛ diſperſos ī vnucolligit. Anagogicā qꝛ deiectos ad ſuꝑna reducit. vnificam ꝑ dilectionē ꝓximi. anagogicā ꝑ dilectioneꝫ dei.Ideo pulcra eſt in congregatōe. Optima in eleuatōe.Et tn̄ radiꝰ ille manet intra ſe munite. cū enī ſe mentibus illuminādis multipliciter ꝑticipanduꝫ p̄ſtat: extratn̄ vnitatis ſui ſimplicitatē nō effluit. ſed ꝑ idē ſit vniformiter fixꝰ: vt .ſ. a ſeip̄o non diſcrepet quaſi ſibi diſſimilis. Et etiā reſpicientibꝰ in ſe ꝙͣtum illis poſſibile ē:ſe extendit ꝓportionaliter vt .ſ. alij ampliꝰ vel minꝰ accipiant ab eo. ſecundū ꝙ magis vel minꝰ ad deū accedunt. Et vnum eos facit in ſuo lumine ſicut ipſe vnus¶ XLIIII.eſt.¶ De nouem ordinibus angelorū¶ Gregorius in omelia euangel. xxiijQuem ergo ordines angeloꝝ eſſe. teſtante ſacro eloquio ſcimꝰ. angelos. archangelos. virtutes. poteſtates. principatꝰ. dominationes.thronos. cherubin. ſeraphin. Unde angelo qui primocreatꝰ eſt: ꝑ ꝓphetam dicit̉: Tu ſignaculū ſimilitudīs.vt qꝛ in eo ſubtilior eſt natura: ⁊ in illo imago dei ſimilius inſinuetur exp̄ſſa. Omnis inquit lapis precioſusoperimentū tuū ⁊c̓. Ecce nouem ponit noīa lapidū: qꝛnouem ſunt ordines angeloꝝ quibꝰ ille angelꝰ primusornatus ⁊ oꝑtus extitit. Quia dū cunctis angelorumagminibꝰ prelatꝰ eſt: ex eoꝝ comꝑatione clarior fuit.¶ Petrꝰ lombardus. Ordo aūt angeloꝝ dicitur multitudo celeſtiū ſpirituū: qͥ inter ſe. in aliquo munere gratie ſimilātur: ſicut ⁊ naturaliū datoꝝ munere ꝯueniūt.verbi gratia. Seraphin dicūtur qui p̄ alijs ardēt charitate. Seraphin enī interp̄tatur ardēs vel ſuccendēs.Cherubin qui p̄ alijs ſcientia eminent: cherubin enī interp̄tatur plenitudo ſcientie. Throni dicunt̉ in quibusdeꝰ ſedens iudicia ſua diſcernit. Dn̄ationes qui principatus ⁊ poteſtates tranſcendūt. Principatꝰ qui ſubiectis ſibi agenda diſponūt. Poteſtates qui virtutes aduerſas refrenāt ne hoīes tm̄ temptare valeāt: ꝙͣtū deſiderant. Uirtutes ꝑ quos ſigna ⁊ miracula frequenterfiunt. Angeli qui minora nunciant. Archangeli quimaiora.¶ XIv.De excellentia eorū ſecundū dona ¶ IdemEc aūt noīa nō ꝓpter ſe ſed ꝓpter nos illis ſūtimpoſita. Qui em̄ ſibi noti ſunt contemplatōe:nobis innoteſcūt cognominatōe. Et noīanturſiuguli ordines a donis gratiaꝝ que non ſingulariterſed excellenter ſibi ſunt in ꝑticipatōe. Om̄ia enī donaoībus inſunt nō tn̄ equaliter. Cū om̄s ſuꝑiores ordīesſublimiꝰ ⁊ ꝑfectiꝰ dona p̄ceꝑint: tn̄ ex p̄cipuis vocabula ſortiti ſunt. Inferioribꝰ cetera relinquētes ad cognominatōem. vt ſeraphin ordo excellentiſſimꝰ ab excellentiori dono .i. a charitate: nomē accepit. Maius enī donum eſt charitas ꝙͣ ſcientia. Itē maiꝰ eſt ſcire ꝙͣ iudicare: qꝛ ſcientia informat iudicium. Ideo ſecundꝰ ordo acognitione veritatis appellatꝰ eſt .ſ. cherubin. ⁊ ita dealijs. Aſſignatur ergo excellentia ordinū ẜm excellenti
am donoꝝ. ⁊ tn̄ vt dicit gregoriꝰ oībus illa data ſuntcōmunia. om̄s enī ardent charitate: ſcientia pleni ſunt⁊ ſic de alijs: Sed ſuꝑiores alijs excellentiꝰ illa acceperunt a quibꝰ ⁊ noīantur: vnde ⁊ gregoriꝰ. vnꝰ quiſqꝫ ordo eiꝰ rei cenſet̉ noīe. quā pleniꝰ accepit in munere. Sꝫhic oritur queſtio. Nā ſi quiſqꝫ ordo ab illo dono noīatur quod pleniꝰ poſſidet. tunc cherubin in ſciētia p̄eminent oībus qꝛ a ſciētia noīantur. ſed qui magis diligitplus cognoſcit vt enī tradit autoritas: tm̄ ibi quiſqꝫ cognoſcit ꝙͣtum diligit. Itaqꝫ ſeraphin non ſolū in charitate ceteris p̄eminēt: ſed etiā in ſciētia. Ideoqꝫ autoritas illa ſic videtur intelligenda. vt comꝑatio nō referatur ad omnes ordines: ſed ad quoſdā .ſ. ad inferiores.Nec nominatur quiſqꝫ ordo ab omni re quā pleniꝰ aliis accepit: ſed ab aliqua reꝝ quas accepit. vl̓ poteſt cōparatio referri non ad ip̄os ordines: ſed ad alia dona:Nec ad oīa ſed ad quedā: fortaſſis enim ⁊ angeli ſicuthoīes quibuſdā donis magis pollent alijs: quibuſdaꝫvero minus. ol. i x.j¶ XLVI.¶ Ꝙante caſum nō fuerunt ordines diſtincti. ¶ Idem.Ntē caſum quorundā: nō erant ordines iſti:qꝛ nō habebāt dona in quoꝝ ꝑticipatōibꝰ conuenirent. Nō enī charitate ardebāt: nec ſapiētia pollebāt ⁊cꝭ. Si enī hec habuiſſent non occidiſſent.¶ Bernardꝰ clareuallenſis. Quomodo cecidiſti de celolucifer vtiqꝫ qꝛ nō eras ignifer. ſi enī fuiſſes ignifer ſicut lucifer nō cecidiſſes ¶ Petrꝰ lombardꝰ. Quibuſdāergo cadentibꝰ alijs appoſita ſunt illa dona eiſqꝫ quiceciderunt collata fuiſſent ſi ꝑſtitiſſent. Ideoqꝫ ſcriptura dicit de ſingulis ordinibꝰ aliquos cecidiſſe. nō quiafuerint in ordinibus ⁊ poſtea corruerint: ſed qꝛ ſi ꝑſtitiſſent eoꝝ aliqui in ſingulis ordinibꝰ fuiſſent. qui ⁊ innature tenuitate ⁊ in forme ꝑſpicacitate differēteſ gradus habebant ſicut illi qui ꝑſtiterunt. ¶ Idē. Quibuſdam aūt placuit omnes angelos eiuſdē ordinis eqͣleseſſe: ſed nō eſt hoc ꝓbabile. Naꝫ lucifer qui de collegioſuꝑioꝝ fuit ipſis etiā dignior extitit. qui alijs excellentiores creati fuerant. Ex quo ꝑcipitur: ꝙ ſi ꝑſtitiſſet. inordine ſuꝑiori fuiſſet. et alijs eiuſdem ordinis digniorextitiſſet. Sicut ergo vnꝰ eſt ordo apl̓oꝝ: ⁊ alter martirum. et tn̄ in apl̓is alij ſunt alijs digniores. ſimiliter etin martiribꝰ alij alijs ſunt digniores. Ita et in ordinibus angeloꝝ recte creditur eſſe A ¶. XLVII.ꝰDe varia ordinū diſtinctōne.¶ Iohānes damaſcenus. li. ij.Acratiſſimꝰ et theologiſſimꝰ ariopagita dyoniſiꝰ celeſtes ſubſtātias in tres determinat trinos ornatꝰ. Et primū quidē ait. eſſe eū. quemcirca deū ſemꝑ et immediate et ꝓxime vnitū eē traditūeſt. Et eū qui ſex alas habentium ſeraphin. et multosoculos habentiū cherubin. ſecundū vero eū qui dn̄ationum et virtutū et poteſtatū. Terciū vero ⁊ vltimū eūqui principatuum: et archangeloꝝ et angeloꝝ. ¶ Helinandꝰ li. ii. Alter ordinat dyoniſius ordines ꝙͣ alij doctores. Nā in media gerarchia primū quidē illi ponūtdominatōes ſicut ille: ſed in ſecundo loco ponūt principatus. In tercio poteſtates deſcendēdo. In vltima vero primo ponūt virtutes. ſecundo archangelos. tercioangelos. apl̓s tn̄ ſicut dyoniſiꝰ iungit virtutes cū dn̄ationibꝰ et principatꝰ et angelis. Origenes aliū ordīeꝫſequitur: quem grego. papa et alij plures ſecuti ſunt.¶ Gregorius vbi ſupra. Eſſe quidē angelos et archangelos pene omnes eloquii ſacri pagine teſtantur. Cherubin vero et ſeraphin ſe pe libri ꝓphetarum loquūturquattuor etiā ordinū noīa Paulꝰ ad epheſeos numerat dicens: ſupra omnē principatū et poteſtatem ⁊ virtutem et dn̄ationē. Porro ad colocēſes ſcribēs quoqꝫ