Druckschrift 
1 (1481)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

LiberSecundus

alijs videtur vel intelligitur: niſi ab ip̄o āgelo loquētevoluntarie eis exprimatur. Unde dicitur locutio angeli eſt cogitatio directa voluntatē oſtendendi alterip̄m cogitatū vel intentū. Sed hec eſt locutio angeloꝝẜm naturā ſuā: in qua cōmunicant boni mali angeli.Alia vero eſt eoꝝ locutio gratiā ẜm virtutē ſpeculiſiue motoris ſup̄mi: in qua cōmunicant angeli boni etanime ſanctoꝝ: vnicuiqꝫ em̄ innoteſcit voluntaſ intelectus alteriꝰ: ẜm rep̄ſentatōeꝫ ſpeculi: voluntatē ſupremi motoris. Un̄ licet om̄s reſpiciāt in ſpeculo.tn̄ om̄s equaliter a ſpeculo recipiūt: ſed quidā plꝰ: quidam minus: ſecundū dignitatē recipientiū: ẜm voluntatem ipſiꝰ in ſpeculo: qd̓ oſtendit cui vult. oēsangeli vidēt oīa in ſpeculo. Sed hec plena reuelatio reſeruatur plenitudini glorie: quia conſūmabitur eorump̄mium in iudicio futuro. XI.Exemplū ad euidentiā mutue locutōis eorū.D intelligentia aut p̄dictoꝝ de mutua locutōeangeloꝝ qui ſunt lumina intellectualia: vt dicitiohānes damaſcenꝰ valet exemplū de lumībuſcorꝑalibus. vbi ſunt tria lumina vel plura: vident̉eſſe radii oīm cōmixti in aere. ſed ꝓbantur eſſe diſcretiin eſſentia. hoc ſi ſubtrahat̉ vnū illoꝝ luminū. ſubtrahuntur ſimul om̄s radii ab illo ꝓcedentes. ſic ſi ẜmlumen ſubtrahitur. ſimiliter de tercio. ſi ibi eſſet vera cōmixtio: nullo modo poſſent radii vniꝰ luminis ſeparari ab alijs ſine mutatōe alioꝝ. vnde patet eos eſſediſcretos ẜm eſſentiā. Si ergo quodlibet iſtoꝝ luminūhaberet voluntatē liberi arbitrii: poſſet radios ſuostingere vel influere alijs qn̄ vellet quibꝰ. Et abſcōdere quibꝰ qn̄ vellet. Sic celeſtia illa lumina ſint voluntate liberi arbitrii p̄dita: ſecundū voluntatē ſuā. illuminationes ſuas. ſiue ſermones intelligibiles. intimātquibus volunt: celant quibꝰ volūt: ſicqꝫ patet vnꝰangelꝰ poteſt intentōeꝫ ſuā alij manifeſtare: ita vt noninnoteſcat alijs. Ad aīam quoqꝫ loquit̉ angelus. bonaſuādendo vel reuelādo ſine corꝑali medio cooꝑante vl̓impediente: quadā virtute occulta intentōeꝫ ſuā ei imprimendo. ſicut magnes attrahit ferrū: quādā virtuteocculta: etiā ſi interponatur argentū. Habet aūt poſſibilitatē tranſmutādi fantaſmata imprimēdo imaginesincitantes ad bonū: ſicut dyabolus ad malū. Ceterumlaudant angeli deū. non laude vocali ſed ſpūali. Quianec deus indiget ſignis vocalibꝰ ad cognoſcendū eoꝝaffectōes. Nec ip̄i qui loquuntur indigent verbis: admentes ſuas excitandas: habeāt mentes pigrās torpentes ſicut nos. ſed ꝑſpicaciſſimas feruentiſſimas. Laus eoꝝ fit ẜm intellectū ẜm affectū: qꝛ intelligens comp̄hendit ẜm modū miratur bonitatē dei:affectus ꝯſentit adheret cōfirmat ſe ei. Unde laudare deū eſt eiꝰ bonitatē cognitā ꝓteſtari. Et cognitōquidē ꝑtinet ad intellectū. ꝓteſtatio ad affectū XLI. De ꝓoteſtate eorū Aug. ſuꝑ gen̄. li. viij.¶Ublimibꝰ angelis deo ſubdite fruentibꝰ. ſubIdita eſt om̄is natura corporea: oīs irratōalisvitā: omnis voluntas vel infirma vel praua.Et hoc de ſubditis vel ſubditis agūt: quod ordo nature poſcit in oībus: iubēte illo cui ſubiecta ſunt om̄ia. Idem in li. ix. Creare quideꝫ naturā nullus angeluspoteſt: ſed voluntas angelica obedienter deo ſubdita:naturalibꝰ motibꝰ velut materiē de rebꝰ ſubiectis miniſtrare: vt ẜm illas principales in verbo dei rationes creatas: vl̓ ẜm illas principales in primis ſex dieꝝoꝑibus cauſaliter creataſ aliquid in tꝑe cauſetur: moreagri colendi vel medendi poteſt. Ideꝫ de trinitate liiii. Sicut ergo nec parētes filioꝝ nec agricolas frugūcreatores dicimꝰ: ꝙͣuis eoꝝ extrinſecꝰ adhibitis motibus creatiua dei virtꝰ oꝑetur interiꝰ. Ita nec bonoſ angelos nec malos phas eſt putari creatores: ſed pro ſub

tilitate ſui ſenſus corꝑis ſemina eoꝝ nobis occultiora nouerūt: eas ꝯgruas temꝑationes elementoꝝ latenter ſpargūt. Atqꝫ ita gignendaꝝ reꝝ accelerandorum incrementoꝝ p̄bent occaſiones. Sed nec bonihoc niſi ꝙͣtū deꝰ iubet. nec mali niſi iuſte accepta a deopoteſtate: ſiue ad ſuā penā: ſiue ad alioꝝ. vel penaꝫ malorum: vel laudē bonoꝝ: faciūt Aliud eſt igitur ex ſummo cauſaꝝ cardine cōdere atqꝫ adminiſtrare creaturāquod facit ſolꝰ creator deꝰ. Aliud diſtributis ab illoviribus ac facultatibꝰ aliquā oꝑationem forinſecus admouere. vt tunc vel tunc. ſic vel ſic exeat: quod creaturIſta quippe originaliter in textura elementoꝝ cunctaſunt iam creata: ſed acceptis oportunitatibꝰ prodeunt ſicut matres grauide ſunt fetibus: ſic ip̄e munduſgrauidus eſt cauſis naſcentiū que in illo non creant̉. niſi ab illa ſumma eſſentia. vbi nec incipit aliquid necdeſinit. penes quā primitꝰ ſunt oīm que ſunt. menſurenumeri. pondera. XLII.De ſacro prīcipatū eorū Hugo ſuꝑ gerar.Erumtamē creaturā rationaleꝫ ꝑticipem fecitdeꝰ poteſtatis ſue. conſtituens principatꝰ poteſtates ſacras in celo in angelis: in terra inhoībus: vt dominent̉ creature eiꝰ. Bignū ſiquideꝫ fuit vt ipſa pars oꝑis ſui: particeps fieret poteſtatis eiꝰin diſpoſitōe ſna: que in ſua conditione ſimilitudīs eiꝰparticipationē acceꝑat voluit in reꝝ a ſe factaꝝ gubernatione ꝑticipes habere: vt illoꝝ miniſterio iuuaretur: ſed vt ip̄i poteſtatis eiꝰ ꝯſortio ſublimes ef̄ficerentur. Et vniuerſitatis ordo depoſcebat: vt oꝑa eiuscomplerent̉ ordines diſpoſitōes a ſummo omniū invniuerſa p̄cepto decurrēte. Itaqꝫ inſita ſibi virtute acbonitate īnolita cuncta fouens nutrieus: regens etdiſponens vniuerſa. Eandeꝫ ſub ſe dominantibꝰ bonitatem virtutē. ẜm menſurā ꝑticipatōnis. miniſteritrationem. ordines gradꝰ multiphariā diſpenſauit.Excellentioribꝰ quidē ſuprapoſitis: imꝑia mpͥora etſuꝑexcellentiora dona imꝑtiens. Inferioribꝰ aūt ſuꝑpoſitis gradibꝰ minora cariſmata: vt libere famulātiaad ſubiecta quoqꝫ ſine opp̄ſſione p̄lata concedēs. Hecſunt gerarchie quaſ ſumma gerarchia ẜm ſe formaui ſub ſe ꝯſtituit dn̄ari p̄eſſe in oꝑibus ſuis ſecundumordines ꝯſignatos: ſub vno principio poteſtate vna:a qua om̄is poteſtas: om̄is virtꝰ: om̄is lux: virtꝰqꝛ ẜm menſurā largitōis ꝑticipatōis: varie multipliciterqꝫ ad decorem pulcritudinem eoꝝ que ſapiētiaornauit opeꝝ: ab vna virtute poteſtate vna: diſtribuitur. multe virtutes. poteſtates multe efficiunt̉. Sedrurſus ne multitudo ſciſma generet: aduerſum ſe pugnet orbis dn̄atione ꝯtraria: vnū principiū eſt moderator vnus oīm. A quo habent qd̓ ſunt ſub quo moderantur quod poſſunt: referunt ad ip̄m om̄e qd̓ efficiunt: vt vnitas maneat in oībus: pax ꝑſeueret in regno regentis dei.XLIII. De vnifica cōtemperātia donorū eorū.D anagogicā vero inquit vnificā eoꝝ quep̄uiſa ſunt contemꝑantiā diuine claritatis radius: vt ait dyoniſiꝰ optime et pulcre ml̓tiplicatur et ꝓuenit: manetqꝫ intra ſe munite incōmutabiliſimilitudine vniformiter fixus: et in ſe ꝙͣtum phas eſtreſpicientes ꝓportionaliter eis ſe extendit vnificatẜm ſimplicē ſua vnitatē. ac ſi diceret. diuine claritatisradius: ꝙͣuis in ſe vnꝰ ꝑmaneat: diſtributōe tn̄ donorūvarie multiplicat̉. Hec vero multiplicatio et variatiovniuerſoꝝ eſt pulcritudo: qꝛ niſi diſſimiliter eſſent pulcra ſingula: ſumme pulcra eſſent vniuerſa. em̄aliquod ex vniuerſis diuerſis caꝑe potuit totum quoderat pulcritudinis. Et ideo ſūma pulcritudo uaria participatōe diſtributa eſt in ſingulos. vt ꝑfecta poſſetſimul in om̄ibus. Ipſa vero diſtributio multiplicatur