SecundusLiber

in libro de caſu dyaboli. Sicut aūt malo angelo n̄ poſſe recuꝑare qd̓ perdidit pena peccati eſt. Ita bono nōpoſſe deſerere quod tenuit premiū ē iuſticie ¶ Idē in eodem. Quoniā igit̉ nō poteſt nec debet quis eſſe beatusniſi velit: ⁊ etiam niſi iuſte velit. neceſſe eſt: vt ſic faciatdeus vtranqꝫ voluntatē in illo ꝯuenire: vt beatus eſſevelit ⁊ iuſte velit: quatenꝰ addita iuſticia ſic temꝑet voluntatē beatitudinis: vt reſecet exceſſum voluntatis: etexcedendi nō amputet poteſtatē: vt cum ꝑ hoc ꝙ voletbeatus eſſe modo poſſit excedere. ꝑ hoc ꝙ iuſte volet n̄velit excedere. Et ſic iuſtā habens beatitudinis voluntatem poſſit ⁊ debeat eſſe beatꝰ. Uides angelū bonuꝫ⁊ malū. deo parem debere gratiā ꝙͣtum ad bonitatemipſiꝰ: nec dyaboluꝫ ideo minꝰ debere reddere deo q̄ deiſūt: qꝛ ſibi abſtulit qd̓ deꝰ dedit: ⁊ noluit acciꝑe qd̓ deꝰobtulit. Semꝑ ergo debet agere gratias deo malignſpiritꝰ ꝓ beatitudine quā ſibi abſtulit: ſicut bonꝰ pro eaquā ſibi dedit ¶ Auguſtinꝰ de ciuitate dei li. x. Angeli ergo beati ſunt qui creatoris ſui ꝑticipatōe congau.dent: cuiꝰ vnitate firmi ſunt: cuiꝰ veritate certi: cuiꝰ muuere ſancti ¶ Idē in li. xi. Angeli ſancti quoꝝ in ſocietate in hac ꝑegrinatiōe laborioſiſſima ſuſpiramꝰ: ſicuthabent ꝑmanendi eternitatē: ſic habent ⁊ cognoſcendifacilitatem ⁊ requieſcendi felicitatem: ſine difficultatequippe nos adiuuāt: qꝛ ſpūalibus motibꝰ puris ac liberis nō laborāt. ¶ Fulgentiꝰ de miſterio mediatoris li.iiii. In hoc quidem aīabus noſtris ꝙͣmaxime potioresſunt angeli: qꝛ ſicut a peccatis: ita ſunt a paſſionibꝰ alieni. Qd̓ etiā ſe recte colentibꝰ ꝓmittit dn̄s dicēſ. Erūtſicut angeli dei ¶ Gregoriꝰ in moralibꝰ li. xviii. Angeli ſemꝑ vident faciē dei ⁊ ſemꝑ videre deſiderant: ſicutſcriptū eſt: In quā deſiderāt angeli ꝓſpicere. Nā ⁊ deſiderium ſine fructu anxietatē habet. Et ſacietatē faſtidium ſubſequi ſolet. vt ergo nō ſit ī deſiderio anxietasdeſiderantes ſatiātur. Ne aūt ſit in ſacietate faſtidiū.ſacietate deſiderāt.XXXVII.De merito eorūdem ¶ Petrus lombardus.Trum ergo ꝑ gratiā tunc ſibi datam ip̄aꝫ beatitudinē meruerunt ambiguū eſt. Quibuſdamem̄ placet ꝙ eā meruerūt ꝑ gratiā quā in cōfirmatione ꝑceperunt. nec meritū p̄ceſſiſſe p̄mium tꝑe dicunt: ſed cauſa. Alijs videtur ꝙ tūc nō fuit eis gratiadata ad merendū: ſed ad beate viuendū. Quod aūt tūcin p̄mium acceperūt. ꝑ obſequia nobis exhibita ex deiobedientia ⁊ reuerentia mereri dicunt: ⁊ primū p̄ceſſitmeritū: ⁊ hoc michi placere fateor. ¶ Actor. Exemplūpoteſt accipi de patrefamilias: qui dat̉ alicui ſeruientic. ſolid̓. ꝓ miniſterio quo ẜuiturꝰ eſt ei vno anno vl̓ pluribus. Sic em̄ dedit dn̄s angelis ſuis in confirmatōebeatitudinē in p̄mium: ꝓ miniſterio quo ſeruituri erātei vſqꝫ ad diē iudicii. Ante ꝯfirmationē vero nec gratiam tunc ſibi datā meruerāt: qꝛ iā nō eſſet gratia niſieſſet gratis data. poteſt tn̄ dici ꝙ ſtando meruerūt quālitercūqꝫ .i. ſtare fuit eis loco meriti: qꝛ dum fecerūt qd̓in ſe erat: vt acciperent gratiā ⁊ beatitudinē: congruuꝫfuit vt daretur eis: nō tamē debitū: qꝛ nō eſt vere meritum ſine gratia. Et ita meruerunt eā quodāmodo ſcilicet merito congrui nō merito ꝯdigni ¶ Hugo de ſacramentis li. i. Angeli ex tunc mereri ceperūt: ex quo voluntate moueri ceperunt: quoniā voluntas in illis eratpotens moueri. ⁊ ferri ſuo appetitu in vtrūqꝫ. voluntarie aūt moueri ⁊ ferri ſpontaneo appetitu. hoc eſt cumpoteſtate eligere ⁊ libertate iudicare: in quo cōſtat liberum arbitrium. ⁊ ꝓpter hoc facti ſunt liberi arbitrit: vtvoluntario appetitu mouerentur ẜm electionē volūtatis ſine coactione. Ceperunt aūt diuidi ab eo qui factierant: vt aliud iam eſſent. vel ꝓficientes ſuꝑ illud: ut boni eſſent: vel ſub bono deficiētes: vt mali eſſent. Quiqꝫſtatim ꝯuertebantur. voluntarie mouebātur gratia co

oꝑante ſine coactione. Qui āt a bono auertebātur ſpōte p̄cipitabantur gratia deſerente ſine opp̄ſſione. Et qͥconuertebātur: idcirco bene mouebātur: qꝛ gratiā cooperantem habuerūt. Sꝫ qui auertebantur idcirco noup̄cipitabantur. qꝛ gratiā cooꝑantē nō habuerūt: ſꝫ gratia deſerebātur: qꝛ auertebantur ¶. XXXVIII.De ſcientia eorūdē et motū affectionis.¶ Auguſ. de ciuitate dei libro. ix.Ngelis bonis. om̄is tꝑalium corporaliumqꝫreꝝ ſcientia qua inflantur demones vilis eſt:Nō ꝙ illaꝝ ignari ſint: ſed ꝙ dei charitas qͣſanctificantur eis cara eſt: p̄ cuiꝰ incōmutabili pulcritudine cuiꝰ ſancto deſiderio inardeſcūt. om̄ia que infraſunt: ⁊ quod illud eſt. nō ſunt. ſeqꝫ ip̄os inter illa ꝯtemnunt: vt ex hoc toto ꝙ boni ſunt: eo bono ex quo boniſunt ꝑfruantur. Et ideo certiꝰ etiā iſta tꝑalia noueruntqꝛ principales eoꝝ cauſas in verbo dei conſpiciūt perquod factus eſt mundꝰ. Quibꝰ cauſis quedā ꝓbanturquedā reprobātur: cuncta ordinantur. Ibi ergo in eteruis dei legibꝰ. que in dei ſapientia viuūt mutationesip̄m ꝓuident. deiqꝫ voluntas que tā certiſſima ꝙͣ potētiſſima eſt oīm: ſpūs eius ꝑticipatōe cognoſcūt ¶ Iohānes damaſcenꝰ. li. ii. Futura quidem neqꝫ angeli boninouerunt. tn̄ deo eis reuelante ⁊ predicare iubente.¶ Iſidorꝰ in ſententiis ſuis li. i. Angeli ſemꝑ in deo n̄in ſe gaudent ⁊ in verbo dei cognoſcunt om̄ia. priuſꝙͣin re fiant ¶ Ambroſiꝰ ad neophitos. Ip̄m quideꝫ atiſſimum ꝑfecte ſcire nequeunt. Nec ſcrutādo: ſed ſuſcipiendo ⁊ adorādo tremunt: ſeruiendo venerātur: laudātes benedicunt ꝑuigilando celebrāt ¶ Augꝰ de ciuitate dei li. xi. Nō aūt angeli aut hoīes ꝑ verba ſonantiadeū diſcūt ſed ꝑ ip̄am p̄ſentiā immutabilis veritatis.inſeꝑabilem vniꝰ ſubſtātie trinitatē agnoſcūt. Ipſamquoqꝫ creaturā meliꝰ in dei ſapiētia tanꝙͣ in arte quafacta eſt: ꝙͣ in ſeip̄a ſciūt: ac ꝑ hoc etiā ſeip̄os meliꝰ ibiꝙͣ in ſeip̄is nouerūt. nam ⁊ aliter ſcitur rectitudo lineeſeu veritas figuraꝝ cū intellectu cōſpicitur. aliter duꝫin puluere ſcribitur. Et aliter iuſticia ī veritate īcōmutabili. et aliter in anima iuſti ¶ Idē li. viii. In ip̄o nimirum creatore veritatē incōmutabilē cernūt: ⁊ ẜm illamvoluntates dirigūt ¶ Dyoniſius in gerarchia celeſti.Uirtutes celeſtes dicimꝰ ⁊ ſurſum cōuerſibiliter extēdi: et erga ſemetip̄as firmiter cōuolui: ꝓpriaꝝ exiſtēteſcuſtoditiue virtutū. et erga venientia ſociabili ꝓceſſione in ꝑticipatōe virtutis ꝓuidas eſſe ¶ Idē in li. de diuinis noībuſ: Moueri quideꝫ dicūtur circulariter animi nō inchoatis ⁊ nō terminatis illuminatōibꝰ boni ⁊optimi: directe vero qn̄cunqꝫ ꝓcedunt in ſubiectoꝝ ꝓuidentiā recte om̄ia terminantes. Oblique aūt et quādo ꝓuidētes inferioribꝰ irreuerſibiliter manent ī inuiſibilitate. cauſale bonū inceſſāter circūeūtes. XXXIX.¶ De linguis eorū ¶ Gloſa ſuꝑ epiſtolamprimam ad corinthios.Ilinguis ait hominū loquar et angelorū ⁊c̓.Linguas angeloꝝ vocat nutus vel ſigna: quibus maiores augeli ſignificant ea que de deivoluntate primi ſenſerūt ¶ Iohānes damaſcenꝰ li. ii.Lumina ẜa intellectualia ex primo et ſine principio lumine illuminatōeꝫ habentia non lingua et auditu indigentia: et ſine ſermone ꝓlato tradentia ſibi inuicem etconſilia et intelligentias ¶ Actor. Habent ergo poteſtatem ſermonis intelligibilis: quo indicent affectꝰ ſuos et intellectus de his rebus quaꝝ cognitio non eratin eis a principio. Nec eſt idem in angelo loqui quodcogitare vel intelligere: ſed cogitatū vel intentū qͣdamluminoſitate irradiate alij exprimere. Et audire angelum loquentem. nichil aliud eſt. ꝙͣ eius cogitatōeꝫ velintentu videre. Et quod vni exprimitur non ſemꝑ ab