LiberSecundus

deus ſimul creauit: ꝙͣuis ab homine ſimul vtrūqꝫ dicinō potuerit: qd̓ cū ſcriptura variat. tāta celeritate oꝑationis deū omnipotentē eſſe declarat: cui voluiſſe facere eſt. Ex his patet quattuor fuiſſe primitiuas creaturas coequeuas .ſ. tempꝰ. celū empireū. angelos. ⁊ quattuor elementorum materiam. et hec creata ſunt an̄ omnem diem..XXIX.Quid ſit angelus. ¶ Iohānes damaſce. li. ij.Ngelus eſt ſubſtantia intellectualis ſemꝑ mobilis. arbitrio libera. incorporea deo miniſtrāsẜm gratiā. nō natura. immortalitatē ſuſcipiēs.¶ Actor. Angelꝰ tn̄ vt dicit gregoriꝰ. nomē eſt officiinō nature Dicit̉ aūt mobilis nō qꝛ moueatur localiterſicut corpꝰ: ſed ſpūaliter .ſ. motu charitatis. voluntatis⁊ hmōi: ⁊ etiā eundo a potentia in actū. ¶ Dyoniſiusde diuinis noībus. prima imago dei eſt angelꝰ: manifeſtatio occulti luminis. ſpeculū puꝝ ſplendidiſſimum acimmaculatū declarans in ſe ipſo ſicut poſſibile eſt: bonitatem que eſt in abditis. ¶ Helinandꝰ. li. viii. Quideſt angelꝰ: incorporeꝰ ⁊ rationalis ſpūs. ab initio creatus. ⁊ ꝑ ſe ſubſiſtens. Incorporeꝰ dicitur ad differentiam venti. ⁊ fumi ⁊ hmōi. Rationalis ad differentiambrutoꝝ. Creatus ad differentiā creatoris. ꝑ ſe. ad diſferentiā aīe: q̄ cū corꝑe ꝑſonā ꝯſtituit ¶ G. XXX.Quales ſunt facti angeli ad inuicem¶ Petrus lombardus.Ngelis initio ſubſtantie ſue videntur quattuor eſſe attributa .ſ. eſſentie ſubtilitas. rationisꝑſpicacitas. liberi arbitrii facultas. ⁊ ꝑſonaliſdiſcretio. ¶ Actor. In tribꝰ primis ꝯueniunt cū humanaͣ natura. In quarto aūt differūt ab ea. Anima enimnō eſt ꝑſona .i. ꝑ ſe vna: qꝛ creata eſt cōmunicabilis alijſcꝫ corꝑi: vt faciat totū .ſ. hominē. Angelꝰ aūt nō habet potentias naturales quas poſſit exercere ſicut aīain corꝑe. Et ideo nō potes ibi inuenire compoſitionemſed eſt indiuiduꝰ ⁊ diſcretꝰ om̄imode. ¶ Petrꝰ lombardus Credendū eſt aūt illas ſpūales naturas: ⁊ in eſſentia: ⁊ in forma ſapientie ⁊ arbitrii facultate. differētiaſaccepiſſe in exordio conditōis ſue: quibꝰ alij ſuꝑiores:alij inferiores eſſent: vt qui tunc ꝑ naturalia bona alioſexcellebāt ip̄i etiā poſtea ꝑ munera gratie eiſdē p̄eſſentſapientia dei equo moderamine cuncta ordināte. Et ſicut in p̄dictis differebāt: ita ⁊ quedā cōmunia ⁊ equalia habebāt: vt ꝙ ſpūs erāt: ꝙ indiſſolubiles et immortales erant. ¶ Idē. Uidentur etiā ab initio creationisſue fuiſſe boni ⁊ iuſti .i. innocentes. Sed nō iuſti .i. virtutum exercitiū habentes. Nondū em̄ virtutibꝰ p̄ditierant: que ſtantibꝰ appoſite fuerūt in confirmatione ꝑgratiā alijs cadentibꝰ ꝑ ſuperbiā. Unde aliquā morūlam aiunt inter creationem ⁊ lapſum vel cōfirmationēfuiſſe: in qua om̄es boni erāt nō ꝑ vſum liberi arbitrii:ſed ꝑ creationis beneficium. Tales em̄ erant qui ſtarepoterant. ⁊ cadere .i. peccare: ſed nō poterāt ꝓficere admeritū vite: niſi gratia ſuꝑadderetur: que quibuſdā addita eſt in confirmatōne. Et hoc ꝯfirmatur teſtimonioauguſtini qui ſuꝑ geneſim dicit. Angelicā naturā primo informiter creatā: et celū dictā. poſtea formatam ⁊lucem appellatā: qn̄ ad creatorē cōuerſa eſt ꝑfecta dilectione ei inherens.¶ XXXI.De libero arbitrio eorū et ſcientia et dilectione.Idē.Abebāt igitur om̄s libeꝝ arbitriū. Quod eſtlibera poteſtas ⁊ abilitas voluntatis ratōaliſ¶ Poterāt eniꝫ eligere et ratione iudicare .i. diſcernere in quibꝰ ꝯſtat libeꝝ arbitriū. Eratqꝫ in eis naturalis cognitio triplex qua ſciebāt ꝙ facti erāt: a quofacti: ⁊ cū quo. Et habebāt aliquā boni et mali noticiāintelligentes quid eſſet eis appetendū vel reſpuendum

Habebāt etiā naturalē dilectionē: qua ſe ⁊ deū aliquatenus diligebant: ꝑ quā tn̄ non merebantur. ¶ Actor.Notandū ꝙ duplex eſt dilectio naturalis .ſ. voluntariaet inuoluntaria. Inuoluntaria que non ſubiacet liberoarbitrio. Et hec duplex eſt: vna .ſ. qua ſe diligit aliquidet vitā ſuā atqꝫ ſalutem: ⁊ hec nobis cōmunis eſt cumbrutis. Alia que ꝓpria eſt hominis ⁊ angeli .ſ. qua naturaliter velit nolit appetit ſummū bonū et beatitudinem abſqꝫ om̄i deliberatione vel p̄electionē. Unde dicit auguſtinꝰ in ſoliloquiis. Deꝰ quē amat omnē quodamare poteſt: ſiue ſciens: ſiue neſciens. Circa neutramiſtaꝝ eſt meritū vel demeritū: qꝛ nec voluntas. virtꝰ eīꝫet vitiū voluntaria ſunt. Voluntaria autē diuiditur induas .ſ. amiciciā et concupiſcentiā. Amicicia diligimꝰillud qd̓ ꝓpter ſe diligimꝰ. Concupiſcentia vero diligimus illud cui bonū volumꝰ .ſ. ad delectandū in eo. vtroqꝫ iſtoꝝ modoꝝ diligimus deū naturaliter: ⁊ angeli etiam in primo ſtatu. Sed diligebat angelꝰ deū ſuꝑ om̄iaamore concupiſcētie .ſ. in ip̄o delectādo ſuꝑ oīa. Nec tn̄ſequitur ꝙ haberet charitatē: qꝛ nō diligebat deū propter ip̄m deū: ſed ꝓpter ſe .ſ. retorquendo ip̄aꝫ dilectionem ad cōmodū ꝓprium: hoc eſt nō qꝛ bonꝰ erat: ſꝫ qꝛſibi vtilis erat ẜm illud michi adherere deo bonum eſtAmore aūt amicicie diligebat ſe ip̄m ſuꝑ oīa .ſ. volēsſibi bonū ſuꝑ oīa. Ip̄a em̄ natura ſibi amica eſt: vt dicit auguſtinꝰ: ⁊ motꝰ eius circularis eſt: qꝛ ſemꝑ tenditad bonū ꝓprium. Necdū acceꝑat angelꝰ gratiā: qͣ poſſit ſupra ſe requieſcere. Nec ideo ſequitur ꝙ angelusfrueretur ſe: qꝛ frui eſt delectari. qd̓ eſt tantū in amoreconcupiſcentie quo ſumme diligebat deū. Si aūt queritur vtꝝ eſſet delectatio ordinata vel non: poteſt dici ꝙneutꝝ. ẜm ꝙ ordinatio amoris importat virtuteꝫ. ⁊ inordinatio viciū: poteſt tn̄ dici ordinata ordine naturaliſecundū ꝙ etiā in naturalibus natura eſt modus ſpecies et ordo.XXXII.Ꝙ nec miſeri creati ſunt nec beati.¶ Petrus lombardus.Eqꝫ aūt in beatitudine neqꝫ in miſeria creatiſunt. Miſeri enī ante peccatū eſſe nō potuerūtqꝛ ex peccato miſeria eſt. Beati quoqꝫ nunꝙͣfuerunt illi qui ceciderunt: qꝛ ſui euentus ignari erantid eſt peccati et ſupplicii futuri. Si enī lapſum ſuū preſciuerunt aut vitare voluerunt: ſed nō potuerunt: ⁊ ſicerant miſeri. Aut potuerunt ſed noluerunt et ſic erantſtulti et maligni. ¶ Auguſtinus ſuꝑ geneſim. Quomōigitur beatus inter angelos fuit: qui futuri peccati atqꝫ ſupplicii p̄ſcius nō fuit ¶ Idē in eodē. Dicere ergode angelis ꝙ in ſuo genere poſſent eſſe beati: damnationis ſue. vel ſaluatōis incerti: quibꝰ nec ſpes eſſet ꝙ inmelius eſſent mutandi: nimia p̄ſumptio eſt qūo enī beati eſſe poſſent quibus incerta ſua eſſet beatitudo. ¶ Hugo de ſacramentis li. i. Nō aūt in materia preiacentecreata eſt ſpiritualis natura cuiꝰ ſimplicis ſubſiſtentienō aliud eſſe poteſt id qd̓ eſt: et id de quo eſt. Sꝫ factaeſt in eſſe ſuo ꝑfecta: ꝑſonaliter diſtincta. Intelligibileſſpiritꝰ ſubſiſtentes: habentes formā ſapiētie concreateet qualitatē ſpiritualē intelligentie capaces ẜm modūet menſurā conditōis: ꝑfectus ſublimioris et illuſtrationis ſuꝑuenture in ip̄os. Libeꝝ quoqꝫ arbitriū quopoterant ad vtrunqꝫ ꝓpria voluntate deflecti: In altero adiuti ſine coactione. In altero derelicti ſine opp̄ſſion. Qui autē natura magis ſubtiles et ſapientia amplius ꝑſpicaces creati ſunt. hi merito dignitate ſuꝑiores ſunt conſtituti: ita tn̄ vt hi ſine ſuꝑbia p̄lati eſſent.Et qui inferiores ſine miſeria ſubditi. Tribꝰ quidemmodis ꝑfectio conſtat. Secunduꝫ tempꝰ ꝑfectū eſt: qd̓habet quidquid tempus requirit. Secunduꝫ naturamquod habet omne quod datum eſt nature vel debitum