LiberPrimus

Inheret. Unde potentias illas habet: quibꝰ male vtit̉:dū eas foras exercet. Illa ſiquidē in quibꝰ eas exercetdiligens. interiorem eoꝝ formā quaſi vilem negligit:⁊ ſic inanior infirmiorqꝫ fit. ¶ Hugo libro primo dydaſcolicon. Un̄ ⁊ hmōi oꝑa humana que nō ſunt naturalia: ſed naturā imitantur: conuenienter mechanica .i.adulterina noīantur. Nā verbi gratia: qui ſtatuaꝫ fundit hoīem intuitꝰ eſt: cuiꝰ imaginē exprimere intendit.Qui veſtes primitꝰ adinuenit: queqꝫ naſcentia ꝓpriaquedā habere munimenta: quibꝰ naturam ſuā ab incōmodis defendant: cōſiderauit. vt cortex ambit arboreꝫpenna tegit volucrem: ſquamā piſcē: lana ouem: pilusiumenta veſtit: concha teſtudine excipit: ebur elephantem iacula nō timere facit. ¶ Idem de tribꝰ diebꝰ. Ethoīes quidē frequenter diligere ſolent ꝓpter opus ſciētiam ſuā: nō opus ꝓpter ſcientiā. ſed abſit vt credamꝰ:ꝙ deꝰ ſapientiā ſuā ꝓpter oꝑa: que ꝑ illā fecit: diligatQuin potius oꝑa ſua oīa nō niſi ꝓpter illā amat. propterea em̄ dixit: hic eſt filius meus dilectꝰ: in quo mihicomplacui: nō in terra aut in celo: nō ī ſole aut luna ⁊c̄.Nā ⁊ iſta ſi ſuo modo placita ſunt: tn̄ niſi in ip̄o: ⁊ perip̄m: placere nō poſſunt. Tanto em̄ ampliꝰ amore meodigna ſunt: quanto vicinius in eius ſimilitudinem ac¶ A.cedunt.XXII.De rationibus vel ideis viuentibus in eiusmente vel ſapientia. ¶ Auguſtinus in libroqueſtionum. lxxx.Lle vero principales forme vel rationes reꝝſtabiles ydee vocantur: que diuina intelligentia continent̉. nec ip̄e formate ſunt: ſed ſecundum eas quidquid oritur vel interit formatur. Quasſcꝫ rationes eternas in verbo intueri anima nequit: niſi qui ratōis oculū ſanū. puꝝ. ac ſerenū. ⁊ ſanctū. ac ſimilem eis. quas videre intendit habuerit. Sic em̄ ip̄ointelligibili lumīe ꝑfuſa ⁊ illuſtrata: cū ei coheſerit: hacip̄a viſione beatiſſima fit: has aūt ſiue ydeas: ſiue formas: ſiue ſpecies: ſiue ratōes: appellare licet: multiſqꝫconceditur vocare qd̓ libet. ſed paucis videre quod verum eſt. ¶ Gloſa ſuꝑ epiſtolam ad hebreos. xi. Hic eſtmundus inuiſibilis qui erat in ſapientia dei videlicetip̄a eius diſpoſitio eterna: qua in verbo ſuo diſpoſuitoīa. Un̄ apl̓s. Fide inquit intelligimꝰ aptata eſſe ſecula verbo dei: vt ex inuiſibilibꝰ viſibilia fierent: hoc eſtiuxta exemplar inuiſibile. quod erat in mēte diuina: exnichilo ad eſſe ꝓcederent ¶ Gloſa ſuꝑ iohānem. Nā etfaber prius archam facit in mente: poſt in oꝑe: quod ēin mente viuit cū artifice: qd̓ aūt fit mutatur cū temꝑeUnde de verbo dei ſcriptura ꝓnunciat: qꝛ quod factūeſt in ip̄o vitā erat. Quidquid enī factū eſt in tꝑe ſemꝑvixit ⁊ viuit in ſpūali factoris ratione. ¶ Auguſtinusvbi ſupra. Om̄ia quippe deꝰ ratōe condidit: nec eadēratione hoīem qua equū: ſed ſingula ꝓpriis rationibusconſtituit. has vero ratōes vbi arbitrandū eſt eſſe: niſiin iꝑ̄a creatoris mente: non enī quicꝙͣ extra ſe poſitumſpiciebat: vt ẜm id ꝯſtitueret qd̓ faciebat ¶ XXIII.¶ Qualiter ſecundū illas rōes ſiue notionesfecit oīa IIdē ſuꝑ geneſim libro primoItē oīa ergo meminerimꝰ deū. nō ſicut oꝑat̉homo vel angelꝰ: quaſi tꝑalibus animi ſui motibus oꝑari. Sed eternis atqꝫ incommutabilibus ⁊ ſtabilibꝰ rationibꝰ verbi ſui coeterni: ⁊ quodaꝫ.vt ita dixerim. flatū ꝑiter coeterni ſpūs ſui ſancti. Naꝫ⁊ id quod in greca ⁊ ī latina lingua de ſpirituſancto legitur: quod ſuꝑ aquas ferebat̉. ſyra lingua potius fouebat intelligi ꝑhibetur. Nō vtiqꝫ ſicut ī corꝑe tumores aut vulnera vel frigidis aquis vel calore congruotꝑatis fouentur. ſed ſicut oua fouentur ab alitibus vbicalor ille materni corꝑis. etiā formandū pullis ꝑ quen

dam in ſuo genere dilectōis affectū adminiculat̉. Qd̓ergo dixit deꝰ. fiat hoc. ⁊ fiat illud. ſicut in gen̄. refertſcriptura: ad eternitatē verbi refertur: ꝙͣuis deo hoc ineterno verbo dicente: tꝑalis facta ſit creatura. Cū em̄verba ſint tꝑis: tn̄ dicimꝰ qn̄ ⁊ aliqn̄: tn̄ qn̄ fieri debetaliquid: eternū eſt in dei verbo. ⁊ tunc fit qn̄ fieri debuiſſe in illo verbo eſt: in quo nō eſt qn̄ ⁊ aliquādo: qm̄ totum illud verbū patri coeternū eſt. patre nanqꝫ loquente: dicitur verbū quod filiꝰ eſt: in eterno ore: ſed tamenloquente deo verbū coeternū in ore dicendū eſt. ¶ Idēin libro. ii. Nec totiēs dixit deus fiat hoc vel illud. quotiens in gen̄. repetitur: dixit deꝰ. vnū quippe verbū pater genuit. in quo dixit oīa: priuſꝙͣ facta eſſent ſingulaSed eloquiū ſcribentis ad ꝑuuloꝝ deſcendēs capacitatem: dum ſigillatiꝫ genera creaturaꝝ inſinuat. reſpicitvniuſcuiuſqꝫ generis eternā in verbo dei rationeꝫ. necilla repetita ip̄e vero repetit ⁊ dicit. Dixit quoqꝫ deuſ⁊c̓. ¶ Idem in li. i. Hoꝝ itaqꝫ que ẜm ratōes in verbodei manentes creata ſunt. quedā etiā omnē tꝑalem volubilitatem ſuꝑgreſſa. in ampliſſima ſanctitate manentſub deo. Queda vero ẜm tꝑis ſui modos: dū ꝑ deceſſionem reꝝ atqꝫ ſucceſſionē ſeculoꝝ cōtexitur pulcritudoſed multū eſt ac difficillimū caꝑe. qūo dicat̉: deo nō tēporaliter iubente. neqꝫ id creatura ſpūali: que tꝑa oīacontemplatōe veritatis excedit tꝑaliter audiente. Sedintellectualiter ſibimet imp̄ſſas. ab incōmutabili dei ſapientia ratōes: tanꝙͣ intelligibiles locutiones: in ea q̄infra ſunt tranſmittentē. tꝑales fieri motꝰ in rebꝰ tēporalibus vel formandis vel adminiſtrādis. ¶ Idē in li.iiii. Nō aūt ſicut eas nūc ẜm motꝰ naturales exꝑimurSic etiā cū primo inſtitute ſunt. cogitare debemꝰ. ſedẜm ineffabilem virtutē ſapiētie dei: que attingit a finevſqꝫ ad finē fortiter. ⁊ diſponit oīa ſuauiter. Neqꝫ em̄ip̄a gradibꝰ attingit: aut tanꝙͣ greſſibuſ ꝑuenit: qua ꝓpter ꝙͣ facilis ⁊ efficaciſſimus eſt ei motꝰ: tā facile oīacondidit deus.¶ A.XXIIII.Ꝙ deus fecit mundū abſqꝫ volūtatis nouitate ¶ Augu. de ciuitate dei libro vndecimoErum quid eterno deo placuit. vt celū ⁊ terraꝫtunc faceret. que antea non feciſſet. qui hoc dicunt. ſi mundū eternū. ⁊ ideo nec a deo factumvideri volunt. letali morbo impietatis inſaniūt. ⁊ a veritate nimis auerſi ſunt. vt em̄ iam ſupra diximꝰ exceptis ꝓpheticis vocibꝰ: ip̄e quoqꝫ mundꝰ ordinatiſſimamutabilitate atqꝫ viſibiliū oīm pulcerrima ſpecie qd̓āmodo tacitus proclamat. a deo ineffabiliter magno ⁊pulcro ſe factū Qui aūt a deo quidē fatentur eſſe factūnec tn̄ habere volūt tꝑis ſed ſue creatōis initiū: vt qd̓ammodo vix intelligibile factꝰ ſemꝑ ſit. nō video qualiter eis hec ratio in anima ſubſiſtere poſſit. nā ſi ea cōtenderint deo coeternā eſſe. vn̄ illi acciderit noua maſſa: que nunꝙͣ in eternū fuerit antea. nunꝙͣ potuerint explicare. Porro ſi ex tꝑe dicūt eſſe ip̄am creatam: ſꝫ nullo vlteriꝰ tꝑe peritura. tanꝙͣ numeꝝ habere initiū ſednō finem. ⁊ ideo ſemel miſerias exptaꝫ. ſi ab eis fueritliberata: nunꝙͣ poſtea miſerā eſſe futurā. nō vtiqꝫ dubitabunt hoc fieri. manente incōmutabilitate cōſilii deiSic ergo credāt ⁊ mundum ex tꝑe fieri potuiſſe. Et tn̄nō ideo deū in eo faciendo eternū conſiliū voluntatemqꝫ mutauiſſe. viſibiliū quidē oīm maximus eſt munduſinuiſibiliū omniū maximꝰ eſt deꝰ. Sed mundū eſſe cognoſcimꝰ. deū aūt eſſe credimꝰ. Quodqꝫ deꝰ mundumfecerit: nulli potiꝰ ꝙͣ ip̄i deo credimꝰ: qui ꝑ ꝓphetam loquens dixit. In principio creauit deus celum ⁊ terrā.Sed nunquid iſte ꝓpheta ibi fuit. quando celū ⁊ terrādeus fecit: nequaꝙͣ. ſed ibi ſapientiā dei per quā factaſunt oīa fuit: que in animas ſanctas ſe tranſfert ⁊ amicos dei ⁊ ꝓphetas conſtituit. eiqꝫ oꝑa ſua ſine ſtrepitu