Druckschrift 
1 (1481)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

LiberPrimus

oportuit diuinā aliquā ꝑſonam ꝑſone cōdigne eo ipſo diuino ꝯſortio carere. p̄cipuuꝫ vero veꝝ in veracharitate alterū velle diligi vt ſe. In mutuo ſiquidemamore. multūqꝫ feruente nichil cariꝰ: nichil p̄clarius ꝙͣvt ab eo queꝫ ſumme diligis: a quo ſumme diligerisaliū eque diligi velis. Probatio itaqꝫ ꝯſummate charitatis: eſt votiua cōmunio exhibite ſibi dilectōis. Eſtqꝫ indiciū magne infirmitatis: poſſe pati conſortiūamoris. poſſe vero pati ſignū magne ꝑfectionis. Si vero magnū eſt pati poſſe: maius erit gratanter ſuſciperemaximū aūt ex deſiderio requirere. Demus ergo ſūmoqd̓ precipuū eſt: ſumme igit̉ dilectoꝝ. ſummeqꝫ diligendorum. vterqꝫ oportet: vt pari voto ꝯdilectū requirat.pariqꝫ concordia voto poſſideat vides conſummatio charitatis: ꝑſonaꝝ trinitatē requirit. vbi ergo totūqd̓ eſt: ꝑfectum eſt. ſicut nec integra charitas. ſic nec vera trinitas abeſſe poteſt Dyoniſiꝰ de diuinis noībuſFontalis ergo deitas pater eſt: filiꝰ aūt ſpiritꝰ dei genitricis deitatis frutices de eo germinati. et quaſi flores Hilariꝰ de trinitate li. ii. Unus aūt eſt deꝰ paterex quo oīa. vnꝰ vnigenitꝰ: quē oīa. vnꝰ ſpiritꝰ dn̄iin oībus. Nec deeſſe quicꝙͣ tante ꝯſummatōi reperit̉:intra quā ſit infinitas in eterno. ſpēs in imagine: vſusin numine. Auguſtinꝰ de verbis dn̄i. Eſt pater filioveritati origo verax: filiꝰ de veritate patre orta veritas. et ſpūſſanctꝰ a patre bono effuſa bonitas. Omniūaūt eſt impar diuinitas nec ſeꝑabilis vnitas. Exſimbolo. In patre manet eternitaſ: in filio equalitas: inſpūſancto eternitatis equalitatiſqꝫ ꝯnexio. Augꝰ. detrinitate li. vii. Sic itaqꝫ cogitetur deꝰ: vt neqꝫ ꝑſonarum ꝯfuſio ſit: nec talis diſtinctō quā impar ſit aliquidqd̓ ſi intellectu capitur: fide teneat̉. donec illuceſcatille in cordibꝰ qui ꝓphetiā dixit: ſi credideritis nonintelligetis.U.VIII. ab eadem ſumma trinitate creata ſuntoīa Auguſtinus de fide ad petrū.Ide tenendū eſt: omnē creaturā que trinitasdeus eſt ex nichilo creatā. ab ip̄a ſancta trinitate. que vnꝰ verꝰ bonꝰ deus eſt. et qꝛ ſumme bonus eſt: dedit oībus naturis vt bone ſint: non tn̄ꝙͣtum ip̄e creator bonus. Eſt em̄ trinitas deꝰ ſunmū.eternū: incōmutabile bonū: nullū habēs defectū: quia eſt ex nichilo factū: nullū habens ꝓfectū: qꝛ non habet initiū. Nature vero ab eo facte ideo ꝓficere poſſūtqꝛ eſſe ceperunt. Ideo vero deficere: qꝛ ex nichilo facteſunt. ad defectum eas ꝯditio ducit originis. ad ꝓfectūvero ꝓuehit operatio creatoris. In eo igit̉ primū trinitatis que deꝰ eſt: eternitas naturalis agnoſcit̉. Quiadam ita fecit: vt eſſe ceꝑint: eſſe tamē aliquando poſſunt. In eo vero eius omnipotentia intelligitur: omnē creaturā inuiſibilē viſibilem de nichilo fecitIn quibꝰ quāꝙͣ ip̄a reꝝ diuerſitas: multo magis tamēipſius bonitas om̄ipotentia cōmendatur. Niſi enimomnipotens eſſet. vna eademqꝫ facilitate ſummayma feciſſet: niſi ſumme bonꝰ eēt: ſe gubernandisrebus. etiā infimis p̄ſtitiſſet. Simplicitas deniqꝫ multiplicis dei ſapientie cōmendatur: ſolū in creaturaꝝſublimiū magnitudine: ſed etiā infimaꝝ paruitate: duoīa bona creata: ſolū inferiora: diſſimiliaqꝫ ſuo creatori ſunt: vtpote ꝓlata de ipſo: ſed facta de nichilo:veꝝ etiā inter ſe equalia ſunt: ſed ꝑmanent ſingula:ſicut a deo. vt eſſent. ceperunt. Deniqꝫ niſi naturaliterimmutabilis eſſet: nunꝙͣ in rebꝰ mutabilibꝰ ordo ꝯſiliiac diſpoſitōis eiꝰ incōmutabilis ꝑmaneret. Ideꝫ deciuitate dei li. xi. Itaqꝫ mundus ip̄e ordinatiſſima ſuamutabilitate atqꝫ mobilitate: viſibiliuꝫ oīm pulcerri ſpecie: quodāmodo tacitꝰ ꝓclamat: factū ſe eſſe: niſi a deo ineffabiliter atqꝫ inuiſibiliter pulcro fieriſe potuiſſe. Idē in li. v. Ip̄e eſt itaqꝫ deus om̄ipotēs

qui hominē fecit: eum peccantē nec impunitummiſit: nec ſine miſericordia dereliquit. Qui bonisbonis: eſſentiā lapidibꝰ: vitam ſeminalē cuꝫ arboribus: vitam ſenſualē pecoribus: vitam iutellectualeꝫcum angelis dedit: qui ſolū celum terrā: nec ſoluꝫangelum hominē. ſed nec exigui ꝯtemptibilis aīantis viſcera: nec auis pennulā: nec herbe floſculū: nec arboris folium: ſine ſuaꝝ ꝑtium ꝯueniētia: quadā veluti pace dereliquit A.IX.Qualiter ipſa creatrix trinitas in principiogeneſeos eſt inſinuata Idē ad oroſium.T aūt qd̓ de ſancta trinitate omniū creatricedictū eſt: ſcripturaꝝ teſtimoniis approbetur:in ip̄o principio geneſeos hec ip̄a trinitas euidenter oſtenditur. enī dicitur: in principio fecit deꝰcelum terrā: quid aliud intelligendū putas principiūniſi dei filium. Omnia quippe ip̄m facta ſunt a pr̄e.Unde ip̄e de ſe quid eſſet: interrogātibus reſponditiudeis: principiū qui loquor vobis. Itaqꝫ ꝓculdubiopater intelligendꝰ eſt in noīe dei: filius aūt in nomineprincipii. Poſtea ſubſequitur ſcriptura: ſpūſſanctuſdei ferebatur ſuꝑ aquas: qui tercia eſt in trinitate ꝑſona. Idem ſuꝑ geneſim ad litterā li. i. Sicut aūt in exordio creature trinitas creatrix inſinuatur: ſic etiaꝫ inconuerſione ac ꝑfectōe eiuſdē: vt reꝝ ſpecies degerantur. verbū verbi genitor exprimuntur: cuꝫ perſingula creature genera: deus vt fierent dixiſſe perhibetur. Illa quippe dictio eſt in verbo eterno: patri coeterno: ꝙuis in eterno verbo dicente deo: hoc temꝑalisfacta ſit creatura. vnde qꝛ formā verbi ſemꝑ incōmutabiliter patri coherentē imitatur imꝑfectio creature: ab ea diſſimilis ad nichilū tendat quadā informitate: ideo inſinuatur informitas materie prime: nonfit cōmemoratio filii inqͣtum verbū eſt. ſed inqͣtū principium eſt. poſtea vero in conuerſione ſiue formationecreature fit eiuſdē cōmemoratio inqͣtum verbū: vt ſcꝫ id quod principiū eſt: inſinuetur exordium creatureexiſtentis ab illo adhuc imꝑfecte. hoc aūt verbumeſt: inſinuetur ꝑfectio creature ad eum reuocate: vt formaretur creatori inherēdo: ſuo genere formā illiuſimitando. Ineſt autē deo benignitas ſumma: nec ex indigentia: ſed ex benificentia veniēs amor in opera ſuaIdcirco in exordio creature dicitur: ſpūs dei ferebatur ſuꝑ aquās: qꝛ bone voluntati creatoris ſubiacebatquidquid formandū ac ꝑficiendū inchoauerat. vndede creatura ꝑfecta dicitur: vidit deꝰ eēt bonū. vbi eadem ſancta dei bonitas exprimitur: in qua deo placuitquidquid pro nature ſue modulo ꝑfectum placet. Duoquippe ſunt: ꝓpter que deus creaturā ſuā amat: videlicet vt ſit: vt maneat. vt igitur eēt: ſpūs dei ferebaturſuꝑ aquas. vt aūt maneret: vidit deꝰ qꝛ bona erat X.Qualiter eius inuiſibilia cognoſcūtur a.di creatura Petrus lombardus.T aūt dicit apl̓s. inuiſibilia eiꝰ ea que factaſunt: intellecta conſpiciūtur: quaſi .ſ. ex perpetuitate creaturaꝝ: ip̄ius eternitas: ex magnitudine omnipotentia ex gubernatione virtus vel bonitas intelliguntur. Ceteꝝ licet potētia ſapientia bonitas ſiue clementia de deo ẜm ſubſtantiā dicantur: inip̄o penitꝰ vnū idem eſſe probentur: frequēter tn̄ hecoīa diſtincte ſolent ad ꝑſonas referri .ſ. vt patri potentia: filio ſapientia: ſpirituiſancto bonitas attribuatur. Hugo de tribus diebus. Hec ſunt ergo tria creatoris inuiſibilia: que cognoſcuntur ea que ab ip̄o ſuntfacta. Potentiā quippe manifeſtat creaturaꝝ immēſitas. Sapientiā decor. Benignitatē vtilitas. Immenſitas creaturaꝝ conſtat in magnitudine multitudine.Multitudo in ſimilibus in diſſimilibus: in diuerſis inꝑmixtis. Magnitudo eſt in mole ſpacio. Moles eſt