LiberPrimus

¶ Ex ſimbolo: Eiqꝫ nichil accidens eſſe poteſt: qꝛ ſimolex diuinitas ſemꝑ eſt id qd̓ eſt: cui nimiꝝ ideꝫ eſt eſſe⁊ viuere ⁊ intelligere ¶ Augꝰ. de trinitate ⁊ libero arbitrio. Intelligamꝰ ergo deum ſi poſſumꝰ. ꝙͣtum poſſumus. ſine qualitate bonū: ſine quātitate magnū: ſine indigentia creatorē: ſine ſitu p̄ſentem: ſine habitu omniacontinentē: ſine aliqua ſui mutatōe mirabilia facienteꝫnichilqꝫ patientē: ſine loco vbiqꝫ totū: ſine tꝑe ſempiternum. Quiſquis ita deū cogitat etſi nōdum poteſt om̄imodo inuenire qͥd ſit: pie tn̄ cauet ꝙͣtum pōt de illo aliquid ſentire qd̓ nō ſit. ¶ C.VI.De diuine eſſentie vnitate ¶ Iohānes da.Uod aūt vnus eſt tm̄ deus: ſcriptura expͥmenſait. Bn̄s deus tuꝰ deꝰ vnꝰ eſt. his vero qui diuina ſcriptura nō ꝑſuadent̉. diſputādo ſic probabitur. deꝰ ꝑfectus eſt ⁊ indeficiens eſt. ẜm bonitateꝫ⁊ ſapientiā ac virtutem. Et ſiquidē multos dicamꝰ deos eſſe: in multis ꝯſiderare differentiam eſt neceſſe. Sivero in eis eſt differentia vbi ꝑfectio acſi ẜm bonitatēſiue ẜm virtutē vel ſapientiā deficiat a ꝑfectione: iā eūconſtat deū nō eſſe. Si aūt ꝑ om̄ia eſt ydemptitas vnūmagis ⁊ nō multos eſſe ꝯſtat. Preterea qualiter etiaꝫa multis gubernabit̉ mundꝰ ⁊ nō diſſoluetur atqꝫ corrumpetur: ꝯſiderata pugna in gubernantibꝰ. Differentia em̄ ꝯtrarietatē inducit ¶ Richardꝰ vbi ſupra. Iteꝫqd̓ eſſe nō poteſt omnino nō eſt. Exiſtendi igitur potentia accipit eſſe om̄e quod in reꝝ vniuerſitate ſubſiſtit.ſed ſi omne ab illo eſt: ip̄a ſumma eſſentia eſt. ſed ſi abilla eſt omne poſſe: ſumme potens eſt. Si omne ſapereſumme ſapiens eſt. Eſt em̄ impoſſibile magis aliqͥd dare ꝙͣ acciꝑe vel habere. Nō itaqꝫ aliud eſt eſſendi potentia: ꝙͣ ſumma ſubſtantia. Nō ergo potuit alicui alteri ſubſtātie dare. nō dicam vt diuinitatē haberet: ſedvt ip̄a deitas eſſet. Alioqͥn quod impoſſibile eſt eſſe parem haberet. Nō eſt itaqꝫ deꝰ niſi ſubſtātialiter vnusquātoqꝫ melius eſt. quātoqꝫ ꝑfectiꝰ quod humana cogitatio attingit. tanto ad id quod deꝰ eſt vicinius accedit: nō tn̄ ꝑtingit Eſt itaqꝫ eruditis velut maxima propoſitio. Eſt cunctis in cōmuni velut cōmunis animi cōceptio: deo attribuere quidquid altiꝰ attingit humanaeſtimatio. Eſt aūt impoſſibile plures om̄ipotentes eſſe.Qui em̄ vere om̄ipotens fuerit: facile efficere poterit:vt ceteroꝝ quilibet nichil poſſit: alioquin vere omnipotens nō erit. ¶ Hugo in libro de tribꝰ diebus. Ceterūnunc p̄cedit vnitas alteritatē: qꝛ p̄cedit binariū. qui eſtalteritatis principiū. Unitas ergo p̄cedit omnē mutabilitatem. Cū ergo omnis creatura mutabilitati ſubiecta ſit: ſequitur ꝙ vnitas omnē creaturā p̄cedit. Quidquid aūt eſt: aut eternū aut creatū eſt. vnitas ergo eternaͣ eſt. Porro eternum nichil aliud eſt ꝙͣ diuinitas: vnitas igitur eſt diuinitas: ergo vnꝰ eſt deꝰ ¶ Dyoniſiusin libro de diuinis nomībus. Eſt em̄ gerarchia vnitasoīs vnitatis vnifica eſſentia ſupeſſentialis. intellectusinuiſibilis ⁊ inſcrutabilis tanꝙͣ non ente veſtigio vlloin occultā eius multitudinē ꝑuenientiū. nec tn̄ vlli eoꝝque ſunt incōmunicabile bonū ¶ Hugo ſuꝑ gerarchiāDeniqꝫ ait magnꝰ ille theologus videlicet ariopagitadyoniſiꝰ: ꝙ diuine claritatis radiꝰ nunꝙͣ a ꝓpria ſingulari vnitate deſerit̉: licet ad anagogicā ⁊ vnificam eoꝝque ꝓuiſa ſunt contemꝑantiā optime ac pulcre perueniat vt multiplicet̉. Hec etenī multiplicatio ⁊ variatiovniuerſoruꝫ eſt pulcritudo: qꝛ niſi diſſimiliter pulcra eſſent ſingula: ſumme pulcra non eēt vniuerſa. Unde ⁊ꝓuenire dicit̉ optime ⁊ pulere: Optime .ſ. in vniuerſiset pulcre in ſingulis. vl̓ optime ẜm ꝑticipati infuſionēpulcre ẜm participantiū diſpoſitōnem. Optime nanqꝫmultiplicatur: vt maius ſit bonū quod a multis participatur. et pulcre: vt maior ſit decor vniuerſitatiſ: eo ꝙꝑticipantibus ſingulis varie infundit̉. Et ip̄a multipli

catio fit ad contemperantiā eoꝝ que prouiſa ſunt. id eſtelectoꝝ ac ꝓuiſoꝝ ad vitam: vt videlicet inter ſe contēperentur: ⁊ concordia participatōis iuuātur. Ip̄aqꝫ cōcordia ⁊ pax eſt illa contꝑantia: qua ſibi conſentiūt: vtſtent in vno ⁊ reformentur ad vnū ꝓpter hoc vocat eāanagogicam ⁊ vnificam. vnificā quidem vt ſtent ī vnūAnagogicā vt reformentur ad vnū Ideo pulcra eſt incongregatione: optima in eleuatōe. Iſte igitur radiusad corda illuminanda ꝓcedit: ſiue ab intus ꝑ aſpirationem ea replens. ſiue a foris ꝑ ſacri verbi eruditioneꝫ ſeipſis infundens. Et tn̄ inquit manet intra ſe vnifice. etcū ſe mentibus illuminandis varie multipliciterqꝫ participandū p̄ſtat. Nequaꝙͣ tn̄ extra vnitatis ſue ſimplicitatem effluit.¶ T..VII.De ꝑſonarū trinitate ¶ Iſidorus ethi. li. vij.Icitur aūt deus trinitas: qͣſi triunitas. Quiapater ⁊ filiꝰ ⁊ ſpūſſanctus ſunt trinitas ⁊ vnitas. Unū em̄ ſunt ꝓpter maieſtatis cōmunionem. et tres ꝓpter ꝑſonaꝝ ꝓprietatem ¶ Ex diffinitionibus eccleſiaſticoꝝ dogmatū. Ita creditur a nobis trinitas ſine confuſione ꝯiuncta. ſine ſeꝑatione diſtincta.Nō em̄ confuſa eſt in vna ꝑſona trinitas: vt ſabellius:neqꝫ diuiſa in natura diuinitas: vt blaſphemat arriusAuguſtinꝰ de fide ad petrū li. j. Pater itaqꝫ deus anullo deo genitꝰ. ſed de natura ſua ſine initio genuit filium. ſibi coequalem deū: ⁊ eadem qua ip̄e naturalitereternus eſt diuinitate coeternū. ¶ Idem in ſolutōe queſtionū hereticoꝝ. Si em̄ filio pater equalitateꝫ quā etdare potuit: in natiuitate ſubtraxit. inuidꝰ fuit ſi auteꝫdare nō potuit. infirmus: ſed vtrunqꝫ fictū eſt: qꝛ deopatri filius equalis eſt. ¶ Idem contra maximum li. ii.Beatiꝰ quidē eſt dare ꝙ acciꝑe. ſed hoc in hac vita eſtinopia: qm̄ vtiqꝫ melior eſt copia. Melius enī eſt habere ꝙ egere. Meliꝰ eſt dare ꝙͣ mendicare. vbi aūt qͥ dedit: gignendo dedit ⁊ qui accepit: naſcendo accepit. nōinopi ſubuentū eſt: ſed ip̄a copia generata eſt. Nec p̄tqui accepit: ei qui dedit inequalis eſſe. Quia ex hoc accepit vt eſſet equalis. Nichil enī patre minus habet. qͥdicit: om̄ia que habet pater mea ſunt ¶ Idem ad oroſium. Porro de ſpirituſancto certa fides hoc aſſerit: ꝙa patre filioqꝫ ꝓcedit. ſicut ⁊ filiꝰ dicit: Cū venerit paraclitus quē ego mittam vobis a patre ⁊ qͥ ¶ Gloſa ſuper iohānem. ex hoc enī ꝙ dicitur: quē ego mittaꝫ vobis a patre: ⁊ poſtmodū addit̉. qui a patre ꝓcedit: oſtēdit ꝙ nō ſolū pater ſed et filius eū mittit: ſed hoc a patre a quo eſt ipſe ¶ Auguſtinꝰ de ciuitate dei libro. xv.Ideo quoqꝫ dicitur ſpūſſanctꝰ a patre principaliter ꝓcedere: quoniā ⁊ de filio quidem ꝓcedit. ſed hoc illi pater dedit. qꝛ ſic eū genuit: vt etiā de illo donuꝫ cōmuneꝓcederet. ⁊ ſpūſſanctus amboꝝ ſpūs eſſet. Non enī dedit hoc ei iam exiſtenti nondū habenti. Sed quidquidvnigenito dedit. gignendo dedit ¶ Idem in libro. vii.Ip̄e eſt charitas patris ⁊ filii vtrūqꝫ coniungens: noſqꝫ ſubiungens. Unde ſcriptū eſt. Deus charitas eſt.Idem in li. xv. Ꝙ aūt dicit̉ xp̄s paterne dilectōis filius. nichil aliud intelligat̉ ꝙͣ filius eius dilectus. Charitas quippe patris que eſt in eiꝰ ineffabili ſimplici natura. nichil aliud eſt ꝙͣ eius ſubſtantia. ac per hoc filiꝰcharitatis eiꝰ nullus alius eſt ꝙͣ qui de ſubſtantia eiuſeſt genitus ¶ Richardꝰ de trinitate li. iii. Certe vbi totius bonitatis plenitudo eſt. vera ⁊ ſūma charitas deeſſe nō poteſt. Nichil enī charitate melius eſt. oportetergo vt amor in alteꝝ ſe extēdat. vt charitas eē queatUbi ergo ꝑſonaꝝ pluralitas deeſt. charitas omninoeſſe nō poteſt. Sed ſi ſola vna ꝑſona in diuinitate eſſetſummā certe charitatē erga creatam ꝑſonā habere nōpoſſet. inordinata enī charitas eſſet. ſi ſumme diligerꝫeum qui ſumme diligendꝰ nō eſſet. Ut ergo in illa vera diuinitate plenitudo charitatis poſſet locū habere.