Druckschrift 
1 (1481)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

LiberPrimus

infinitā virtuteꝫ ſeminū: quomodo ſimul in ſingulisſeminibꝰ continet̉ numeroſitas herbaꝝ: fruticū. aīaliūqūo pulcra ſurgit ex eis varietas formaꝝ. Intuere quoqꝫ interioribꝰ oculis qūo regule multiplices in arte artificis vnū ſunt. aīo diſponētes eas viuūt. Qūo infinitꝰ numerꝰ lineaꝝ in vno puncto ſubſiſtūt vnū. huiuſmodi naturalia exēpla ꝑſpice. ex quibꝰ velut ph̓icetheorice pennis vltra oīa ſubuectꝰ. diuina gratia adiutus: poteris archana verbi mentis acie perſpicere. Etquomodo oīa que per verbū facta ſunt in illo viuunt: Quid ſit deus Dioniſius in libro de dividere.IIII.uinis nominibus.Erarchia ſiquidē eſt archanū bonū: om̄i rōiſuꝑrationale: nec vlli eoꝝ ſunt incōmunicabile. Hoc igit̉ archanuꝫ ſilentio tꝑali oportetnos honorare. Iohānes damaſcenus libro primo.Dicere nāqꝫ quid eſt deꝰ ẜm ſubſtantiā eſt impoſſibilefaciliꝰ magis eſt facere rationē ex oīm ablatōe Nōeeoꝝ que ſunt eſt aliquid: quidē vt ens: ſed ſuperoīa ens ſuꝑ ip̄m eſſe exiſtēs. Si em̄ eoꝝ ſunt: noſtrecognitōes ſunt: qd̓ ſuꝑ cognitōeꝫ eſt omnino: vtiqꝫ ſuꝑſubſtantiā erit ecōuerſo. Auguſtinus de ciuitatedei in libro. xxii. Deū certe. ſicut poterat. diffinire volens cicero. Mens inquit quedaꝫ eſt ſoluta libera abom̄i ꝯcretione mortali: ſecreta oīa ſciens: oīa mouens:ip̄aqꝫ nutu p̄dita ſempiterno Helinandꝰ. Empedocles quoqꝫ ſic fertur diffiniuiſſe. Deꝰ eſt ſpera cuiꝰcentrū vbiqꝫ circūferētia nuſꝙͣ. Secundꝰ quoqꝫ ph̓usita. deus eſt mens immortalis: incōtemplabilis celſitudo. forma multiformis. incogitabilis inquiſitio. inſopitus oculꝰ. oīa ꝯtinēs: lux: bonū quid eſt hmōi. Dyoniſius vbi ſupra. Quid eſt inqͣ deꝰ. Eſt ratio ſimpla. veritas vere exiſtēs: circa quā vt purā. erranteꝫſcientiā eſt diuina fides vnicū credentiū fundamentū.ip̄os veritati. eiſqꝫ veritatē collocans. Ip̄a eſt ſcientiaadunatrix cognoſcentiū cognitoꝝ: a malo reſtituensmagis aūt in bono ſtatuens ordinas ornans ꝑficiens integritatē: oīmqꝫ maculas ſoluens. Pro hac veritate moriuntur quotidie diuine ſapiētie duces: teſtimonium ꝑhibentes. Bernardꝰ clareuallenẜ in libroconſideratōe. v. Quid eſt inqͣ deꝰ: qd̓ ad vniuerſuꝫ ſpectat finis. qd̓ ad delectatōeꝫ ſalꝰ. quod ad ſe. ip̄e nouiQuid eſt deꝰ. minꝰ ꝑuerſoꝝ pena ꝙͣ gloriā humilium. Eſt em̄ rationabilis quedā equitatis directio. inconuertibilis atqꝫ indeclinabilis: quippe attingēs vbiqꝫ: cui illiſa oīs prauitas ꝯturbetur: neceſſe eſt. Quid ēdeꝰ. Longitudo latitudo ſublimitas ꝓfundū. Longitudo ꝓpter eternitatē interminabilem. Latitudo ꝓptercharitatē immenſurabilē. Sublimitas ꝓpter maieſtatēinattingibilē. Profundū ꝓpter ſapientiā inſcrutabileꝫHec ſancti ẜm apl̓m comp̄hendūt. Idē in quodā ſermone. Qui enī maria ſoli vacant deo. diligenterſiderant quid ſit deꝰ in mundo. quid in hoībus. quid inangelis. quid in ſeip̄o. quid in reꝓbis. Contemplanturſiquidē: qꝛ mundi rector eſt gubernator. hoīm liberator adiutor: angeloꝝ ſapor decor: in ſeip̄o principium finis. Reproboꝝ terror horror. Auguſtinꝰin libro ſoliloquioꝝ. Ip̄e eſt deniqꝫ quē amat omne qd̓poteſt amare: ſiue ſciens ſiue neſciēs. Ip̄e eſt qui facit malū: facit etiā ne fiat peſſimū. Ip̄e eſt de cuiuſ regno leges etiā in hec regna deſcripta ſunt. Cuiꝰ legibus arbitriū anime libeꝝ eſt: boniſqꝫ p̄mia malis pene. fixis oīa neceſſitatibꝰ diſtribute ſunt. Cuiꝰ legibꝰnſſeua ſtantibꝰ motꝰ inſtabilis reꝝ mutabiliū ꝑturbatꝰeie ſinitur. freniſqꝫ circūeuntiū ſeculoꝝ ſemꝑ ad ſimilitudinē ſtabilitatis reuocatur. Gregoriꝰ nazanzenus. Ip̄e eſt cuiꝰ eſſe totū ſemꝑ eſt inſuꝑabile quoddam ſine fine ſubſtātie pelagꝰ. Nullis terminis limiti

buſqꝫ circūdatur: omnē ſenſum natura ſuꝑgrediens etomne tempus. A.Quibus diſtinguatur proprietatibus Caſſiodorus ſuper pſal.Eus eſt ſubſtantia incorꝑalis ſimplex incōmutabilis. Iohānes damaſcenꝰ. auteꝫincorporeꝰ ſit deꝰ: manifeſtū eſt diligēter intuentibꝰ. Qualiter enī corpꝰ eſſe poteſt: quod infinituꝫindeterminatū eſt: nec eſt eniꝫ formatū. ſed impaſſibileinuiſibile incompoſitū. Auguſtinꝰ de fide ad petrum. In hoc aūt ſe nullū corpꝰ oſtēdit: qꝛ quibuſdācorporibꝰ vitā dedit: quibuſdā dedit. omniū corpora ip̄e creauerit. enī rem viuentē: niſi res viuēsfacit. Ip̄e vero naturaliter vita eſt: qꝛ ſi vita eēt: viuentiā corꝑa feciſſet Idē in libro de videndo deoItaqꝫ nec corꝑalibꝰ oculis querit̉: nec viſu circūſcribitur: nec tactu tenetur: nec auditur affatu: nec ſentit̉ inceſſu: nec in loco videtur: ſed mundo corde abſensputatur videtur. p̄ſens eſt videtur. vnde apoſtolis dicit. Tanto tꝑe vobiſcū ſū cognouiſtis me Idē in libro ꝯfeſſionū. x. Non eſt aliquo ſenſu corporali ꝑceptibilis. Eſt tn̄ quedā lux: quedā vox: quidaꝫcolor: quidā cibus: quidā amplexus interioris homīsvbi fulget anime: quod capit locꝰ. vbi ſonat: quodrapit tempꝰ. vbi redolet: quod ſpargit flatꝰ. vbi ſapit: quod minuit edacitas. vbi heret: quod diuellit ſacietas. Iohānes damaſcenꝰ. Porro ſimplex eſtdeus cōpoſitꝰ. ſi compoſitꝰ eēt: qualiter īpaſſibilis poſſet. Cōpoſitio nanqꝫ principiū eſt pugnepugna vero diſſonātie. diſſonātiā porro ſolutionis eſtcauſa. Solutio autē omnino a deo eſt aliena. Ceterumqualiter deꝰ compoſitꝰ queat: oīa incedat: oīaimpleat. Impoſſibile eſt ſiquidē corpꝰ corꝑa incedere: quin incidat incidatur: plicetur: ac reobuietur. ſicut quecūqꝫ ſunt humida miſcentur confunduntur. Augꝰ. de ciuitate dei libro. xi. Illud itaqꝫ ſummūbonū quod deꝰ eſt: ſolū ſimplex: ob hoc ſolū incōmutabile eſt. Nec ideo ſimplex eſt: qꝛ trinitas eſt. Sedideo ſimplex dicitur: qꝛ quod habet hoc eſt: exceptorelatiue ꝑſona queqꝫ ad alterā refertur. Boetiꝰ detrinitatē. Deniqꝫ nichil dicitur ẜm materiā: ſed ẜmformā propriā. Diuina vero ſubſtātia eſt ſine materiaatqꝫ ideo vnū eſt: eſt id quod eſt. Reliqua porro nonſunt id quod ſunt. habet enī vnūquodqꝫ ſuū ex hisex quibꝰ eſt .i. ex ꝑtibꝰ ſuis. et eſt hoc hoc .i. ꝑtes ſuepariter coniuncte: non hoc vel hoc ſingulariter. Quodaūt eſt ex hoc et ex hoc: ſed hoc tantū eſt: illud vereeſt id quod eſt. Richardꝰ de trinitate libro ſecundo.Ceterū in illa ſumma ſapientia que deus eſt: nichil falſitatis ineſſe poteſt: alioquin ſumme ſaꝑet: qui velfallere vellet. aut falli poſſet. Conſtat itaqꝫ deuꝫ veracem eſſe: hoc ip̄m eſt ei ex veritate. Ueritas ergoeſt aliud aliquid ꝙͣ ip̄e: cum veraciter ꝯuinci poſſithabere niſi ex ſe: quod tn̄ habet ex veritate. veritas autem ſicut nunꝙͣ fuit: ſic nunꝙͣ erit: ſemꝑ enī veꝝfuit futuꝝ fore quod erit. Et ſemper verum fuit fuiſſequod fuit: ergo veritas deꝰ ſicut initiū habuit: ſicfine carebit. Hieronimꝰ in regulis diffinitionū. Itaqꝫ ſicut naturis redditur ꝓprietas: vt homini riſus eqͣhinnitus. ita diuine nature ſi quid propriū eſt: reddaspropriū eſt deo cepiſſe: licet oīm que ſunt: ꝓpriū eſtcepiſſe. Richardꝰ vbi ſupra. Eternū eſt autē: quodcaret vtroqꝫ .ſ. initio fine. omniqꝫ mutabilitate: in hiſergo tribꝰ ꝓbatur eternus. Recte quoqꝫ immenſusdicitur: cuiꝰ magnitudo nulla menſura comp̄henditur Hugo de ſacramētis libro primo. Itaqꝫ nec augeripoteſt. qui immenſus eſt: nec minui qui vnus eſt: nec loco mutari qui vbiqꝫ eſt: nec tꝑe qui eternus: nec cogitatione qui ſapientiſſimꝰ eſt: nec effectu qui optimus eſt.