LiberPrimus

¶ De diuerſis mūdi acceptōibus ¶ Ex libroqui dicitur imago mūdi. ¶CoUndi factura quinqꝫ modis deſcribit̉. Dicitur em̄ pͥmo modo mundꝰ archetipus .i. principalis⁊ oīm exemplarisẜm ꝙ ante tꝑa ſecularia vniuerſitas creature ī mē¶ Vte diuina fuiſſe legit̉. Scd̓o mō dicitur mundꝰ primitꝰ exempͥlatꝰ .ſ. cū ad exemplū archetipi angelus ⁊ huiꝰ ſenſibilis mundi materia creata eſtab initio. Tercio modo cū ꝑ ſpecies ⁊ formas variasmundꝰ iſte viſibilis formatus deſcribit̉. Quarto modoẜm ꝙ pulcritudine tꝑali curſum ſuū ꝯtinue peragente:vnūqd̓qꝫ ex ſui generis ſemine naſcit̉. Quinto modoẜm ꝙ mundꝰ iſte viſibilis ī fine tempoꝝ ab hac ſpeciecorruptibili in incorruptibilē trāſmutatus innouabit̉.Mundus archetipꝰ ip̄e eſt filiꝰ dei: cū patre ⁊ ſpūſancto vnꝰ deꝰ: hic eſt dei ſapientia ⁊ ratio ⁊ verbum deodicenti coeternū. de quo ſcriptū eſt: qd̓ factū eſt: in ipſovita erat .i. viuebat. ſicut archa vel domꝰ p̄concepta viuit in mente artificis anteꝙͣ fiat. De ſecūdo ſcriptū eſtqui viuit in eternū creauit om̄ia ſimul. De tercio ſcriptum eſt. qui fecit mundū de materia informi ſiue inuiſa .i. inuiſibili. De quarto ſcriptū eſt: p̄terit figura huius mundi. Ge quinto ſcriptū eſt: nouos celos ⁊ nouaꝫterraꝫ expectamꝰ: in quibꝰ iuſticia habitat. Iuxta hūcordinē deo auxiliante intendimꝰ ꝓcedere: maximeqꝫ inp̄ſenti volumine mundi deſcriptōi. iuxta terciū moduꝫhoc eſt de variis reꝝ ſpeciebꝰ quas mundꝰ iſte ſenſibilis continet deſcribendis. diligenter inſiſtere. De mundo quippe archetipo ſufficienter vt eſtimo alias diſſeruimuſ. in libro videlicet quē de ſancta trinitate. cōmuuiter ex dictis ſanctoꝝ ⁊ catholicoꝝ doctoꝝ. nuꝑ compegimꝰ. Et in alio quodā opuſculo quod ſimili mō deip̄o dei filio mundi redemptore ſingulariter edidimusquē etiā libꝝ gratie titulo p̄notauimus. Temporalemporro mundi pulcritudinē ab initio uſqꝫ ad finē in oꝑeillo plene digeſſimꝰ: quod ſpeculuꝫ hiſtoriale vocari decreuimꝰ. Qua ꝓpter in huiꝰ voluminis capite. deo iuuante. de ip̄o archetip̄o ⁊ etiā de mundo ſecundario videlicet angelis ⁊ prima materia primitꝰ exēplata pauca breuiter ꝑſtringemꝰ. Et poſtea mundanaꝝ ſpecieꝝdiligenter varietate deſcripta: tandē de tꝑalibus mundi curriculis et eiꝰ fine ſimiliter nōnulla ſuccincte ꝑcurremus. Similiter ⁊ ſacri doctores aiūt: ꝙ ideo manus⁊ pedes dn̄i ſeraphin operiūt: qꝛ ⁊ p̄terita ante mundū⁊ futura poſt mundū ſcire nō poſſumꝰ. Sed media tm̄modo contemplamur.¶ A.II. CDe duobus mūdiſ exiſtētibus ¶ Hermes quiet mercurius et trimegiſtus ad aſclepiū.Ater quidē oīm vel dn̄s qui eſt om̄ia: om̄ibꝰſe libenter oſtendit: nō vbi ſit loco: nec qualiſſit qualitate: nec quantꝰ ſit quātitate. Sꝫ hominē ſola intelligētia illuminās qui diſcuſſis ab animoerroꝝ tenebris ⁊ veritatis claritate p̄cepta. totū ſe ſenſu diuine intelligentie cōmiſcet. Cuiꝰ amore ꝑte nature que mortalis eſt liberatꝰ immortalitatiſ future fiduciā excipit. Et oīm quidē mirabiliū vincit admiratōeꝫꝙ homo diuinā potuit inuenire naturā. Certū eſt eniꝫmundū intelligibilē .i. qui ſolo mentis intuitu dinoſcit̉incorꝑalem eſſe. nec eius nature corꝑale aliquod poſſemiſceri: quod poſſit qualitate quantitate numeriſqꝫ di

noſci. In ip̄o quippe nichil tale ꝯſiſtit. Hic vero mundus ſenſibilis receptaculū eſt oīm ſenſibiliū ſpecieruꝫ.etiā qualitatū vel corpoꝝ: q̄ oīa ſine deo vegetari nonpoſſunt. Om̄ia quippe deꝰ. ⁊ oīa ab ip̄o. in ipſo. ⁊ ꝑ ipſum. Ip̄eqꝫ mundꝰ ſenſibilis ⁊ om̄ia q̄ in ip̄o ſunt ab illo ſuꝑiore mundo: quaſi veſtimentū contexta ſunt. Nālicet in vnoquoqꝫ genere animaliū ſingula ſui generisformā poſſideant: in eadē tn̄ forma ſui diſſimilia ſunt.quod facit vniformis ille. vt diximꝰ. deus. cuiꝰ ſpeciesnō mutat̉ nec ꝯuertitur. Sicqꝫ ſinguloꝝ geneꝝ formeſunt ꝑmanentes: in eadē ſui forma diſſimiles. Mundꝰitaqꝫ p̄paratus eſt a deo receptaculū om̄iformiū ſpecierum. Naturā aūt ꝑ ſpecies vnigenas: mundū ꝑ quāttuor elementa vſqꝫ ad celū ꝑduxit. cuncta dei viſibusplacitura. ip̄m vero celū deo plenū eſt: porro cuncta abymo vſqꝫ ad ſummū ſibi ꝯnexa ſunt. Et mortalia immortalibꝰ ⁊ ſenſibilia inſenſibilibꝰ adnexa ſunt. Platoetiā vt legit̉. duos aſſeruit mundos. vnū intelligibilemin quo ip̄am veritatē dicebat habitare. iſtū quoqꝫ ſenſibilem: quē manifeſtū eſt viſu tactūqꝫ ſentire. itaqꝫ illum eſſe veꝝ: iſtū veriſimilē ad illiꝰ imaginē eſſe factū.Ideoqꝫ de illo. in eo ꝙ ſe cognoſceret anima. velut expoliri veritatē ac ſerenari: de hoc aūt in ſtultoꝝ animiſnō ſcientiā ſed opinioneꝫ poſſe generari. ideꝫ quoqꝫ dicebat ydeas eſſe in mente diuina. ydeā diffiniens ita.ydea eſt eoꝝ q̄ fiūt exemplar eternū. in hoc aūt errauitꝙ ydeas aliud eē ꝙͣ ip̄aꝫ mentē putauit. ¶ A. III.Ꝙmundus archetipus ipſe ſit dei filius.Baſilius in hexameron libro primoque extra mundū ſunt apta virtutibꝰ. orta ſineRat aūt antiquiſſima ordinatio creature: illistꝑe. ſempiterna. ſibiqꝫ ꝓpria. in qua deꝰ omniūconditor inſtituit oꝑa certa. hoc eſt lumen intelligibile⁊ eternū: beatitudini ꝯueniens oīm amantiū deum.¶ Augꝰ. de trinitate libro ſexto. ip̄a eſt ars quedā om̄ipotentis ⁊ ſapientis dei: plena om̄i ratōe viuentiū ⁊ incōmutabiliū: ⁊ om̄s vnū in eo ſunt. ſicut ip̄a eſt vna devno. cū quo ⁊ vnum. Gloſa ſuꝑ epl̓am ad hebreos. xi.Hic eſt mundꝰ inuiſibilis: qui erat in dei ſapiētia. videlicet ip̄a eiꝰ diſpoſitio eterna qui in verbo ſuo diſpoſuit om̄ia. Un̄ apl̓s inquit: fide intelligimꝰ aptata eſſe ſecula verbo dei vt ex inuiſibilibꝰ viſibilia fierent. hoc ēiuxta exemplar inuiſibile quod erat in mente diuina: exnichilo in eſſe ꝓcederent. Gloſa ſuꝑ iob. Nam ⁊ fabetarcham priꝰ facit in mente: poſt in oꝑe. quod eſt in mēte viuit cū artifice. quod aūt fit mutat̉ cuꝫ tꝑe. Un̄ deverbo dei ſcriptura ꝓnunciat. Quia quod factuꝫ eſt inip̄o vita erat. Quidquid em̄ factū eſt in tꝑe: ſemꝑ vixit⁊ viuit ī ſpūali factoris ratōe ¶ Augꝰ. in libro. lxxxiii.queſtionū. Om̄ia quippe deꝰ ratōe ꝯdidit. Nec eadeꝫratione hoīem qua equū. ſed ſingula ꝓpriis rationibꝰꝯſtituit. Has vero ratōes nō arbitrandū eſt eſſe niſi inꝓpria creatoris mente: Nō em̄ quicꝙͣ extra ſe poſituꝫaſpiciebat. vt ẜm id ꝯſtitueret quod faciebat. quas rationes eternas in verbo intueri anima nequit: niſi q̄ rationis oculū ſanū ⁊ puꝝ ⁊ ſerenū ⁊ ſanctuꝫ ⁊ ſimilemeis quas videre intendit habuerit. Sic em̄ ipſo intelligibili lumine ꝑfuſa ⁊ illuſtrata: cū ei coheſerit: hac ip̄aviſione beatiſſima fit. hās aūt ſiue ydeas ſiue formasſiue ratōes appellare licet. ml̓tiſqꝫ ꝯcedit̉ vocare quodlibet: pauciſqꝫ videre quod veruꝫ eſt. ¶ Origenes inomelia ſuꝑ principio iohānis. Si aūt queris quomodoin ip̄o vitaliter. ⁊ vniformiter ⁊ cauſaliter ſubſiſtūt oīaaccipe paradigma ex creaturarum natura. Cōſpicarequomodo cauſe reꝝ oīm quas cōprehendit globoſitaſſenſibilis huiꝰ mundi. ſimul ⁊ vniformiter ſubſiſtūt iniſto ſole viſibili. inde nanqꝫ forme corpoꝝ oīm ꝓcedūtInde diſtantiū pulcritudo coloꝝ ⁊ cetera que de ſenſibili natura p̄dicari poſſūt. Conſidera multiplicitatem

T