totum reprobata: ſed tm̄ alterata in valore: qꝛ nonvalet tantū ſicut valere ſolebat. Subdiſtīgue. authec alteratio ꝯtingit imꝑpetuū: vt qꝛ princeps interdixit ne tantū valeret. forte ꝓpter lucrū: vt poſſit recolligere pecuniā. et faciat conflari ⁊ de nouocudi. Et tūc ẜm do. An. ⁊ Odo. debet ſolui ad extimationem antique monete ratione predicta. licꝫHoſti. ꝯtra. Ia. de are. ⁊ Bar. in dicta. l. paulus.dicūt em̄ ꝙ damnū ꝑtinet ad creditorē: exquo debitor nō fuit ī mora: ⁊ pecunia iſta hꝫ ſuā bonitatēintrinſecā. Sed Panor. pͥmū tenet: qꝛ bonitas pecunie eſt reſpectu vſus pͥncipaliter. Ideo debet inilla bonitate fieri reſtitutio. l. cuꝫ quid. ff. ſi cer. pe.Itē ſi in totū vſus pecunie eſſꝫ reprobatꝰ: deberet̉extimatio: vt in p̄cedenti mēbro dictū eſt. ergo idēſi in ꝑte diminuta eſt ar. l. que de tota. ff. de rei vē.Hoc probari videt̉ in dicto. c. olim. Et hoc placetPanor. ne iſte creditor ex ſuo bn̄ficio damnū ſeninolams capotiat. Secūdo caſu quādo alteratio nō eſt imperpetuū: ſed ad tempus ſicut cōtingit quotidie vnumflor̄. magis valere vno die qͣꝫ alio: qꝛ creſcit ⁊ decrenūa dictum eſt falſriumſcit valor ẜm tꝑa. Et cōiter tenet̉ hanc variationenō debere attendi. ar. optimū. in. l. p̄cia rerū. ff. adl. fal. Sicut em̄ creditor vellet vt ſibi ſolueret̉ plusſi nūc plus valeret ita debet recipere eandē monetam ſi minus valeat: ſicut voluit Bar. in dicta. l.paulus. ⁊ alij. Qd̓ ſatis eſt equū. Putat tamē Panor. ꝙ ſi nō eſſet ſpes ꝙ de ꝓximo haberet augmētum ꝙ deberet haberi reſpectus ad extimationeꝫque erant tꝑe mutui: qꝛ verum eſt dicere ꝙ hodienō habet illam bonitatē reſpectu curſus quā tunchabebat. Et ſic militat ratio p̄cedens. maxime qꝛpoteſt eſſe ꝙ nunqͣꝫ creſcet. Quo v̓o ad ſecūdū caſum principalē. ſcꝫ qn̄ reſpectu ip̄ius monete contingit deterioratio. Et cōmuniter tenet̉ per canoniſtas ⁊ legiſtas ꝙ damnū ꝑtinet ad debitoreꝫ: qꝛmoneta nō habet ſuam bonitatē intrinſecā quamhabebat tꝑe cōtractus mutui. Et predicta procedunt etiam ſi debitor nō fuit in mora. Nam ſi fuiſſet in mora: dubiū nō eſt cōmuniter ẜm doc. qͥnomne ꝑiculum ſpectet ad ip̄m debitorem. Debetem̄ reddere ẜm extimationē q̄ erat tꝑe quo debebat ſoluere: niſi fuiſſet tēporalis ⁊ momētanea.¶ Sexto quero quid ſi quis ex teſtamēto reliquitC. ⁊ tempore teſtamēti plus vel minus valebantqͣꝫ hodie valeant. Et intellige de ꝑpetua alteratione? Dic ꝙ debet attēdi valor exiſtēs tꝑe teſtamētiqꝛ de eo videt̉ teſtator ſenſiſſe. vt in. l. vxoreꝫ. §. teſtamēto. ff. de le. iij. Idē Io. an. in Spe. et Oldo.in p̄cepto arbitrorū eadem ratiōe. Idem dic in iudice cōdemnāte ad certam quātitatē. Et per illā. l.vxorem. Idem Ol. ꝯſuluit ꝙ ſi teſtator legauit. C.flor̄. demum ſuꝑuixit ⁊ mutata eſt iterū moneta:ꝙ ſoluēdū eſt legatū ad extimatōeꝫ monēte q̄ erattempore teſtamēti: qꝛ de illa teſtator ſenſit. hec Panor. in dicto. c. olim. Lu. tamē ro. dicit ꝙ ſi legant̉x. flor̄. qͥ tꝑe teſtamēti valent minus ꝙͣ tꝑe ſolutionis: ꝙ tp̄us ſolutionis attendat̉: et dicit ꝙ d̓ hoceſt caſus ſingularis in. l. cum certū. ff. de auro ⁊ ar.le. niſi heres fuerit in mora. vide etiaꝫ Bar. in diReſtitutio. v.Fo. CCIX.cta. l. eum certū. vbi dicit. ꝙ ſi ego ꝓmiſi tibi dareC. flor̄. iam ſunt duo anni. Et modo volo dare extimationē ẜm preciū quo nūc valet florenꝰ. Creditor vult ẜm eſtimationem qua valebat temporeꝓmiſſionis. Certe debet debitor ſoluere ẜm extimationē qua valet nūc: niſi eſſet in mora. Contra.riū tn̄ videt̉ tenere Spe. in ti. de ſolū.Septimo. quid in ſtatuto. Pone ꝙ pro tali delicto ſoluātur. x. libre. vel ꝙ tot libre dent̉ officiali.demū alterat̉ moneta perpetuo. Dicit notabiliterSpe. in ti. de ſo. §. nunc. ꝙ debet ſolui de pecuniacurrēti: qꝛ de tali videt̉ ſtatutū ſenſiſſe. vnde mutata pecunia videt̉ mutatū ſtatutuꝫ. De quo Panor. multum dubitat. Quid em̄ ſi tempore ſtatutiflorenus valebat longe plus qͣꝫ hodie. Dicemꝰ neꝙ debeat ſolui ita modicū cum ſtatutuꝫ volueritmēſurare penam delicto qd̓ fieri debet. Et idē dico in ſalario conſtituto officiali. Et caſus videt̉ incōtrarium. in dicto. c. olim. Nec ob. cle. ij. de deci.vbi ſolutio fit de pecunia currenti: quia ibi nō alteratur diſpoſitio.¶ Octauo. Quid in gratia conceſſa per aliquemdominū: vt qꝛ cōceſſit princeps alicui. C. flor. annuatim ſuꝑ certis redditibꝰ. Demū alterat̉ perpetuo valor floreni. Dicit do. An. ꝙ ſi ignorabat pͥnceps valoreꝫ monete debet intelligi ꝙ fiat ſolutiode moneta currēti. Satis placet Panor. dū pōderat ignorātiā pͥncipis. al̓s putat ſecꝰ. ar. d. c. olim.Nono quero de. q. quotidiana. Mutuaui tibi. x. in auro: nūquid teneor reciꝑe ī argēto vl̓ ī pecunia minuta: vel ecōuerſo mutuaui tibi in argēto ⁊ in minuto: an poſſis ſoluere in auro me inuito: vel etiā in eadē materia ſed alterius forme. puta mutuaui tibi flor. renenſes. vis reſtituere flor̄.florētinos in eodē valore. Dic cōcludendo mentēBar. in dicta. l. paulꝰ. ꝙ aut mutuaui. C. lib̓. ī florenis. Et tūc ſatis ē reſtitui. C. lib̓. etiā ī alia moneta: qꝛ videor ī extimādo illos flor̄. ꝓ. C. lib̓. illos ſicvendidiſſe. Sicut dicimus in dote: cū tradita eſtextimata. l. cum dotē. C. de iu. do. Et idē dico ī depoſito. Aut fuit dictū mutuo vel depono. C. lib̓.in florenis. Et volo mihi reſtitutionē fieri in florenis. Et tunc ꝑiculum ⁊ cōmodum diminutionisvel augmēti ꝑtinet ad debitorem ſeu depoſitariū.vnde tenetur reſtituere in florenis ẜm extimationem exiſtentē tempore ſolutōnis fiende. Aut fuitſimpliciter factuꝫ mutuum. vtputa. Mutuo tibiC. florenos. Et tunc: aut ſum paſſurus aliquoddamnum recipiendo in alia forma. Et tunc nonteneor recipere: vt dicta. l. paulꝰ. Aut nullū damnum patior. Et tunc in alia materia non teneor recipere. puta argentū ꝓ auro: qꝛ mutuū debet reſtitui in eodē genere ⁊ eadē bonitate. dicta. l. cū qͥd.Et aliud ꝓ alio. inuito creditore ſolui non poteſtvt. l. ij. ff. ſi certū pe. Aut vult reſtituere in eademmateria ſed in alia forma. puta florentinos pro ſenenſibus. Et cōmuniter tenetur ꝙ teneor reciꝑe.dicta. l. paulus. Conſuetudo tamē eſt in aliquibꝰpartibus: vt in alia materia poſſit reſtitui: que ſernāda eſt: qꝛ tacite videt̉ ꝯtrahi ẜm loci ꝯſuetudinēm m iiij