Hore canonicefumat diſturbando officiuꝫ: immo etiam ſi dicendo in choro cum alijs: ex aliqua neceſſitate pretermiſit pſalmū: vel lectionē. vel aliquid huiuſmodi⁊ nō aliter poteſt omiſſum ſupplere: niſi ſubtrahēdo vocem ab adiutorio chori: melius eſt pertranſire: ꝙͣ officium chori diminuere. At ſi is qui tenetur ad horas: ex induſtria: vel negligētia ſola omittat: mortaliter peccat dicto. c. dolentes. Et ẜm eūdeꝫ Vl. non ſunt tot peccata: quot ſunt hore ꝯmiſſe: quia totum officium vnius diei eſt totum vnūintegratum ex ſuis partibus. Et ideo p̄cepto vnoprecipitur: et tranſgreſſor non tranſgreditur niſivnum preceptum. Et hoc tanto amplius quantoplures partes eius omittit: quotiens autem recordatur de officio dicendo: ⁊ ꝓponit nō dicere: totiens mortaliter peccat.¶ Utrum ſcholaris. qui tenetur ad horas canonicas dimittens eas dicere vna die propter ſtudiū:⁊ lectiones ex ꝓpoſito et ſpe dicendi in alio die peccet mortaliter? Rn̄. ẜm Hen. d̓ gan. Si dimittathoc abſqꝫ legitimo impedimento: peccat mortaliter. Sed queſtio noſtra querit vtrum ſtudiū poſſit eſſe ita legitimū impedimentum omittendi horas: ſicut grauis infirmitas? Et ideo dicenduꝫ: ꝗſi clericus habet talem nęceſſitatem ſtuſtij: ꝙ dicedo horas īmineret crimen ⁊ ſcandalū mortale cuipoteſt occurrere dimittendo horas: nec iſtam neceſſitatem potuit p̄uidere rationabili coniectura:nec per ꝯn̄s p̄uenire: tūc nō peccat omittendo horas: quia licet dimittere ſit de ſe peccatum: tn̄ propter maius malum euitandum amittit rationempeccati. Plus em̄ tenet̉ occurrere ſcandalo: ad qd̓tenet̉ ex diuino p̄cepto: qͣꝫ dicere horas ad quas tenetur ex p̄cepto eccleſie. vnde in hoc poteſt eccl̓iadiſpenſare: non in primo. īmo peccat dicendo horas: ⁊ nō occurrendo illi ſcandalo. Si aūt nō ſit talis neceſſitas: ſꝫ poteſt dimitti lectio ⁊ ſtudiuꝫ ſinetali diſcrimine: vel ſcandalo mortali aut potuit p̄uidere rationabili coniectura qd̓ vēturū erat. ⁊ p̄uenire dicendo horas: tūc omittēdo peccaret motaliter. hec Hen̄. Cauſa autē rōnabilis eſſet ſi poin in p̄cepto npulus moueret̉ ad arma vel ſcādalū magnū veturum eſſet quibꝰ veriſimiliter poſſet obuiari. Poſſet etiā dici ꝙ cauſa ratōnabilis omittendi eſſet: ſi⁊ quia non debet ecueſatalis clericus eſſet ſolennis p̄dicator vel lector. Etxprij. qi j devidusꝓpter caſum inopinatum neceſſe eſſꝫ omittere p̄diet. de pal̓ dicens ꝙcationem: vel lectionē ſi haberet dicere officiū: tūcenim omittendo officium: nō eſſet iudicanduꝫ deruimortali: cum ꝓpoſito tamen alia die ſatiſfaciendi.Simile habes infra. c. ieiuniū. de p̄dicatore ſolenni qui omittit ieiuniū eccleſie ꝓpter predicatōnemcum non poteſt facere vtrunqꝫ: et non peccat: cuꝫnon ſit intentio eccleſie ſtatuentis ieiunia per hocimpedire alias magis pias ⁊ neceſſarias cauſas.¶ An autem clericus infirmus excuſetur ab officio? Rn̄. ẜm Inno. ꝙ aut talis eſt infirmitas quemultum noceret ſibi ꝓpter officium dicendum: ettūc excuſat̉. Secus ſi nō multū noceret. vt in febrequartana vel febricula.¶ An autem clericus infirmus non valens diceFo. CXVIII.re officiū: ſaltem teneatur audire? Dic ꝙ hoc nullo iure cauetur.¶ An aūt nō valens dicere officiū ꝓpter infirmitatem: teneat̉ poſtmodū ceſſante infirmitate illudreſumere? Rn̄. Inno. ꝙ non. Et Panor. in. c. exparte. de obſer. ie. dat exemplū a ſimili: de nō valēte ieiunare in quadrageſima. cui nō iniungit̉ vt ieiunet alio temꝑe: vt in. c. ij. de obẜ. ie. Item ſi teneor p̄ſtare operas certo tꝑe: ⁊ impedior: nō ſum obligatus in alio tempe. vt eſt tex. in. l. ſi non ſortem.§. libertus. ff. de ꝯdit. inde. Et ſi mihi relinquiturvſuſfructus biennij futuri: ſi impedior: nō poſſuꝫpetere vſumfructum alterius biennij: quia nō eſtidem vſuffructus. vt in. l. ſi vſuſfructus mihi ī biennium. ff. de vſufru. le.¶ An aūt ille qui tenet̉ ad officium: teneat̉ dicereantiph̓as ⁊ reſponſoria: vl̓ ſufficiat audire. Dic ꝙantiph̓as quilibet tenetur dicere: qꝛ cantant̉ vniuerſaliter ab omnibꝰ fratibus. Secus v̓o de reſpōſorijs: q̄ cantātur vt plurimum a cantoribus dūtaxat.¶ Quid in clerico qui diu dimiſit officium ſine cālegitima ⁊ confitetur. An cōfeſſor debeat dare penitentiam: ꝙ iteret totum officium omiſſum. Anmutare poſſit penitentiam. Dic ẜm Inno. ꝙ mutare poteſt.¶ An autē clericus nō dicens officium ſine cauſarōnabili teneat̉ reſtituere fructus. ℟. ꝙ non. vidediffuſesͣ. Clericus. iiij.¶ An autem officiū beate virginis ſit in preceptoIo. de ligna. in. d. cle. j. dicit ꝙ hoc iure nō probatur. Tamen ꝯmunis ꝯſuetudo eſt vt ꝯputet̉ interhoras canonicas. Et hoc veriſſimuꝫ putat panor.Nam ordo antiquus eſt ab eccleſia traditꝰ: vt etiam publice dicatur in eccleſia certis temporibus:qd̓ nō eſſet: ſi nō eſſet in precepto. Nam multa ꝑtraditionem antiquoꝝ patrum: ſunt in precepto.que nō reperiunt̉. ſcripta. xj. di. eccleſiaſticaꝝ. et. jͣ.e. cum marthe.¶ Quid ſi clericus ſit p̄bendatus in duabꝰ eccleſijs: cuiꝰ officiū dicet. ℟. ẜm Tho. in quolibet ſufficit quidē ꝙ ſemel officiū dicat ẜm ꝯſuetudinemalicuiꝰ eccleſiaꝝ: in quibꝰ hꝫ p̄bendā. ⁊ videt̉ ꝙ debeat dicere officiū illius eccl̓ie: in qua maiorē habꝫgradum: ꝙͣuis forte in alia pinguiorem obtineatp̄bendam.¶ Clericus de iure diuino tenet̉ ad ſeptem horascanonicas: ſꝫ nō ſunt de iure diuino: qͦ ad determinationē. vn̄ officiuꝫ ſeu determinatio ⁊ diſtinctioofficij eſt de iure poſitiuo. Sꝫ ſepties laudare deūeſt de iure diuino. Ex qͦ infert Panor. ꝙ papa licite pōt diſpenſare circa mutatiōeꝫ officij: ſꝫ nō pōtdiſpenſare vt clericus nō teneat̉ dicere aliqd̓ officium. Licet land̓. ⁊ Io. de li. in. d. cle. j. aliter ſenſerītQuaꝝ horaꝝ: tres ſub nocturno officio ꝯp̄hendūtur .ſ. matutinū prima ⁊ ꝯpletoriū. Alie v̓o quatuorhore dicunt̉ officiū diurnum.¶ Utrum liceat dicere matutinas de ſero. Reſp.ẜm Thomam in quoli. Si quis diceret matutinas propter neceſſitatem honeſtaꝝ occupationū: