non ſine myſterio in dicto. c. conqueſtus. ⁊ in dicca. ꝓnunciandum. fuit facta mentio etiam de populo. vnde ſcias. ꝙ licet in ſpectātibꝰ ad iuriſditionem epiſcopi. poſſit ipſe cum capitulo facere ſtatuta. vt circa punitiones maleficioꝝ. vt in. c. vt animaꝝ. de ꝯſti. li. vj. Sed in alijs in quibꝰ vertit̉ int̓eſſe alioꝝ: non poteſt epiſcopus ſtatuere ſine conſenſu illoꝝ. vel ſaltem debent eſſe p̄ſentes. vt notabiliter dicit Inno. in. c. veſtra. de loca. Idem tenet Federi. Idem archi. in di. c. ꝓnunciandumCredit tn̄ Panor. ꝙ vbi populus non haberet legitimam cāꝫ ꝯͣdicendi: non obſtaret ꝯͣdictio. Puta. Epiſcopus vult precipere feſtum ſancti alicuius. qui traxit originem de illo loco: vel quid ſi¶ Quando debemus feſtū incipere? Rn̄. ꝙͣtumad feriationem a veſpera in veſperam. exͣ. e. om̄es.Et intellige veſperam .i. ſero .ſ. ab vltima parte diei precedentis ſeu vigilie .ſ. immediate poſt. xxiiij.horam vſqꝫ ad vltimam partem diei feſti. Et hocintelligendum videt̉ de iure. Secus vbi eſſet conſuetudo in contrarium: ꝓut de facto eſt quaſi vbiqꝫ. Et ideo arch. flo. in ſum. dicit ꝙ oꝑātes in ſabbatis. vel vigilijs feſtiuitatum vſqꝫ ad terciam horam noctis ⁊ vltra quaſi ad mediaꝫ noctem. ex eoꝙ ꝯmuniter perſone plus eo tempore in hoc volunt ſibi ẜuire ꝙͣ alio. Et niſi quis illo temꝑe laboraret: vt ceteri: amitteret in magna parte concurſum ꝑſonaꝝ vnde ⁊ lucrum: videt̉ hoc poſſe tolerari. attento more generali patrie in hmōi. ꝙͣuisem̄ ſtatutum eccleſie in obẜuatione ceſſationis aboperibꝰ diebꝰ feſtiuis ſit de veſpera in veſperamſ. ſero. de conſe. diſt. iij. ꝓnunciandum. tamē mospatrie multum habet modificare inchoationem⁊ terminationem feſtoꝝ. cum etiaꝫ habeat tollere⁊ inſtituere ipſa feſta. ar. de conſe. diſt. iij. rogationes. Et precipue attento. ꝙ poſt ſero diei feſti poſſent laborare ẜm illud. c. ꝓnunciandum. cum tamen non operent̉ ꝯmuniter vſqꝫ ad mediam noctem. ⁊ ſic videt̉ admittenda talis compenſatioSero vigilie cū ſero feſtiuitatis. Si tamen ab offcialibꝰ ad quos ſpectat talia regulare ordinaret̉. qAddicio Adpoſt primam horam noctis. vel ſecundam ſub certa pena nullus oꝑaret̉ melius eſſet. ⁊ tunc omnesN Apl. āt hAprſūtenerent̉ ẜuare. ⁊ ẜuando nulli eoꝝ fieret preiudiꝯ AV ꝙ baa. bitō ſbcium.⁊ Al42RI q labora¶ A quibꝰ abſtinendum eſt in feſtis? Rn̄det̉ vtq 4d d140.Nhomines meliꝰ poſſint vacare diuinis. debent abſꝫ ad maa. dici K. ſtſtinere ab omni opere ſeruili .i. non ſolum a pecca. L ſꝫitIdFSto. ſꝫ etiam a mechanicis ⁊ agricultura ⁊ hmōi. vtdeſetat. 4ō 1009nec mercatum fiat. nec placitū. nec aliquis ad pennS de 0 2L.nam iudicet̉. vel ad mortem. nec iuramenta fiantqͦ ſit 7dodniſi ꝓ pace. hec tn̄ intellige quo ad iuramēta iudiodo ꝓti. ahāt Fixpoſti a vſꝫ ad ſeq. Ocialia. In alijs v̓o ꝯſilium eſt.Quid autem intelligat̉ ꝑ opus ẜuile: quod eſt. q ꝑ 754. 1h0245 5A3 11ꝓhibitum? Dic ẜm Ri. in. iij. diſt. xxxvij. ꝙ qd̓dam eſt opus ſeruile materialiter. ſꝫ non formalidicio 1 xlovaxt vꝝ cōnēꝝ. iibꝰ ter ſeu finaliter. vt eſt ſcribere vel portare ligna vl̓lapides. non ꝓpter lucrum ſꝫ ad edificationem ecP2 4º v. S95 4vcleſiarum. ⁊ tale opus ſeruile non ꝓhibet̉ hoc pren μασ δ 2 γ yvo0ꝰ ōcepto. Quoddam eſt opus ẜuile formaliter ⁊ finadinē ⁊ eta. V loto. ¶ S H dot. ⁊ ¶. At. R. s. fō. Lyonopaaib ppl̓i vtALige d maior. ꝓp ppl̓. htō Iabilꝰ ad Itaad. tō verad3 Mā mſad ⁊ Ij. i0 N cōpiāt xiō Ex qͦ R2barbitono. y Ia l̓ 4et autlaboro ſqꝫ ad anam. dii. cō xyjꝰ qº hedota rū ſcrfudo qͣ eob extuſa.x & prho morli. .x.jijartil yeoꝝ rō ſfini. AtAioꝝ p☞ppl̓o ꝯo¶ Sꝑſib. vna. Ner obſtat Rdia7º. ꝙ ſva6 p̄Ivdoaᵖ rōſietS P4ab. ſ. μρMA. RRcH ꝙ vaior ꝑl̓ barbitori ſbra labo. vAt de alijs arlibꝰ. Dico ꝙ lº 4 it 40 50I3de p̄c. pto. ō t. Xo 8 Ql̓ ſtat ſtꝫ. Ligioſoꝝ. cꝝ. 3 ¶ E celecem.⁊archi. . ꝙ μ hiocs alijj a ybaabitōθ 6Aligioſoꝝ ⁊ō ligiw λυωρ. τ ſσημbρ EF ꝑ hº SM In. l. ꝙ 4οθο. υſcꝫ. ⁊ Rit 4 v475 L . ſ. y λx2 1º n¶ 9j1o ᵉcaū2. A ꝑ Litoꝝ ⁊ laboryẜ baabiō 99. laborat ei.vide EoCe1 Xº ip 6 babitōſ. 6 249 54ꝯ M. ..ti.Ferieliter. ſed non materialiter. vt cū quis in corde ſuomeditatur aliquod ſcientiale. ordinatum vt ad ꝓximum ⁊ ꝓprium finem ad lucrum temporale. vteſt in aduocato qui ſtudet ꝓpter lucrum conſeq̄ndum. Tale enim opus ſeruile non ꝓhibetur ſuipena peccati mortalis. Quoddam eſt opus ſeruile materialiter ⁊ finaliter ſeu formaliter. Quandoſcilicet ordinatur ad lucrum tanqͣꝫ ad ꝓximum ⁊ꝓprium finē: vt portare ligna vel lapides. vel ſcribere principaliter ꝓpter lucrum ⁊ huiuſmodi. Ethoc opus ſeruile prohibetur ꝓ pena peccati mortalis. Et hec diſtinctio facit ad multas queſtio¶ Et primo an liceat laborare in feſtis ad edificationem eccleſiarum ⁊ piorum locorum ꝓprios redditus non habentium. Et dicendum eſt per predictam diſtinctionem: ꝙ ſic. quia licet tale opusſit ſeruile materialiter: non tamen finaliter. Et ꝓpter hoc dic Monal. ꝙ diebus dominicis ⁊ precipuis feſtis etiam beate virginis er apoſtolorunPetri ⁊ Pauli. ⁊ etiam die paſſionis poſſunt homines arare agros pauperū: ⁊ laborare ad opuseorum. Et ſimiliter ſi non ſit prohibitum ad edificationem eccleſiarum ⁊ piorum locorum propriosredditus non habentium. vt ad portandum ligna ⁊ lapides ⁊ ſimilia. Dum tamen ꝓpter huiuſmodi laborem audire miſſam ⁊ diuina officia adque homo tenetur: non dimittat. Non tamen p̄dicta licet facere diebꝰ paſche ⁊ pentheco. niſi al̓sꝯſuetudo eſſet ꝑ ep̄m approbata. ⁊ non licet tunclaborare ꝑ totam diem. vel vſqꝫ ad magnam fatigationem.¶ Secundo queritur an liceat ſcholaribꝰ vel doctoribus in feſtis ſtudere? Et patet reſponſio popredicta ꝙ ſic. quia dato ꝙ tale ſtudium ſit ſeruile finaliter. non tamen eſt ſeruile materialiter. immo poteſt dici ꝙ in multis: tale ſtudium non eſtſeruile etiam finaliter. quia multi ſtudent: nō pͥncipaliter ꝓpter lucrum ſꝫ ꝓpter ſcientiam conſeq̄ndam. Et hoc eſt quod dicit Panormita. in. c. omnes. extra eo. ꝙ nullo iure ſtudium ꝓhibetur. immo ſuadetur in. c. nunqͣꝫ. de conſe. diſtī. v. Et madixime ſtudium ſuadendum eſt iuuenibus. quia relicto ſtudio: voluptatibus intendunt. immo adeccleſias vadunt vt videant pulcras dn̄as.¶ Tercio queritur. vtrum ſcholares legentes diebus feſtiuis excuſentur. licet habeant aliqualſalarium. Et patet reſponſio per predicta ꝙ ſic qͥprincipaliter non legunt ꝓpter lucrum. Quia lectura datur eis potius vt doceantur qͣꝫ doceant:naque cauſa rationabvt ſic ſe aſſuefaciant: nō tamen debent facere priſucig nō poſiutomcipaliter propter lucrum. Sed in conſequentiamnon nocet: dummodo legant illis horis: quibusneceſſario non inſtatur circa diuina. Doctores tamen legentes principaliter ꝓpter lucrum: neſciopeccato excuſare. Idē de ſcholari. qꝛ tunt eēt opẜuile ⁊ materialit̓ ⁊ finaliter.¶ Quarto quero. an in p̄dictis diebus liceat venari. piſcari. vel aucupari. Reſponſio patet ex p̄dictis. Nam ſi quis talia operatur principaliteꝓpter lucrum: tunc ꝓhibetur. quia tunc eſt opusꝙdAdrōſtortao. Sꝫ. .ij v vplIyo6 .x.a.g. e6Sicni9 ύb9 16