C¶ De deſponſatione impuberum
CCLXXXIII
Ua fra. reqͥſiuit de filio adulto: quē patermr̄imoniuꝫ vult con-trahere ſine voluntate adulti filij facere pōt. Ad qd̓dicimus ſi aliquo modo nō cōa ſentit filiꝰ fieri nō poſſe. ¶ Pōtaūt filiū nondum adultum volūtas cuius diſcerni non poteſtpater cui vult matrimonio tradere. ¶ Et poſtqͣꝫ filius ꝑuenerit ad perfectam etatem omnib no debet hoc adimplere.NIcolaus papa.¶ Impuberes ambo vel alterniſi pro bono pacis cōiungi nōdebent.Bi non eſt ꝯſenſus: ⁊ infra. Diſtrictiꝰ inhibemusne aliqui quoꝝ vterqꝫ vel alterd̓ ad etateꝫ legibꝰ vel canonibusdeterminatā non ꝑuenerit ꝯiūgant̉. ¶ Niſi forte aliquā vrgētiſſima neceſſitate interueniēte.f ¶ Utpote ꝓ bono pacis talisꝯiūctio toleret̉. Iſidorus¶ Puberes ſunt quo ad matrimonium qui ex habitu corꝑisconcipere ⁊ generare poſſunt.Uberes a pube ſūt vocati .i. a pudentia corporisnuncupati: quia hec loca primolanuginem ducūt. ¶ Quidamtn̄ ex annis pubertatem exiſtimant: ideſt eū eſſe pubereꝫ. quib xiiij. annos īpleuerit: qͣꝫuis tardiſſime pubeſcat. ¶ Certuꝫ aūteſt eum puberem eſſe qui ex haibitu corporis pubertatē oſtendit et generare iaꝫ poteſt. ¶ Et
puerpere ſunt que in ānis puerilibus pariunt.A Lex. iij. herforden̄. ep̄o.¶ Ex ſpōſalibus cōtractis cumminore ſeptennio non orit̉ impedimentum publice honeſtatis. ſecus ſi cum maiore vel minore cōſentiēte poſt ſeptenniū.⁊ affinitas ſequēs diſſoluit ſpōſalia ⁊ p̄cedentia de futuro.Itteras tue fraternitatisaccepimus: ex quaruꝫ tenore perpēdimus: ꝙ cū quidaꝫeſſet ꝑfecte etatis quādaꝫ puellam in cunabilis deſponſauit:ꝓcedente vero tempore matreꝫpuelle cognouit: et eam in vxorem accepit: et infra. Conſul. t.t. r. ꝙ ſi p̄fatus vir matrem puelle antequam ſeptimum annumcōpleſſet in vxoreꝫ accepit: mak trimonium non diſſoluas cumdeſponſatiōes huiuſmodi nulle ſunt: que in cunbulis fiunt.Uerum ſi poſtqͣꝫ puella ſeptimum annum compleuit: predictus vir matrē eiꝰ accepit vxorem: cum ſponſalia extunc placere conſueuerint inter eos ſentenciaꝫ diuortij non differas ꝓn mulgare: nec ipſam filiam ſeumatrem habere permittas.¶ Dem eboracen̄. epiſcopo.¶ Sponſalia nulla ex defectuꝯſenſus non creant publice honeſtatis iuſticiā ſponſalia veroaliqua ſic licet legitimo modofuerint diſſolutaAI.Eceſſit ad pn̄tiaꝫ noſtrā¶. ⁊ infra. F. t. mādamus qͣ
q. jͣ. c. j. ⁊ repetitur in .vj. Abbas Si.Ua fraternitas. ¶ Habet t̓ria dicta. ſcd̓m ihi p̄t.terciū ibi: ⁊ poſtꝙͣ. Ab. Si. a ¶ Cōſentit. ſi coaction paterna ductus ꝯſentiret in aliquā quā al̓s nōeſſet ducturꝰ: eā voluiſſe videt̉ ⁊ eſt mr̄imoniū. ff.de ri. nup. ſi pr̄e. cogitn̄ nō dꝫ. ff. e. nō cogitur. ⁊. C. de nupt. necfiliū. nec p̄t eū ꝯpellere inuitū. ff. de ſpō. filiofamilias. qꝛ inuitenuptie difficileſ exitꝰꝯſueuerūt hr̄e. sͣ. ti. ꝓxi. reqͥſiuit. et. xxxj. q.ij. §. j. ſecꝰ videt̉ de filia ẜm leges nā illa ꝯͣdicere nō pōt niſi pr̄dederit ei turpem velmoribꝰ ſuis indignūff. de ſpon. ſꝫ q̄ pr̄is:ſecus tn̄ ẜm canoneſsͣ. ti. ꝓxi. cum locum⁊ .xxvij. q. ij. ſufficiat.c ¶ Debet. debito honeſtatis nō neceſſitatis. sͣ. de teſti. c. j.Bi non ert.A ¶ Primo ponit dictū. Scd̓o excipit ibi: niſi. tercio exēplificat ibi: vtpote. abbas ſi. c ¶ Conſenſus. verꝰ vel p̄ſumptꝰd ¶ Canonibꝰ. Etasad mr̄imoniū ꝯͣhenduꝫ tam ẜm leges ꝙͣẜm canones eſt. xij.an. in femina. ff. de rinup. minorē. ⁊. jͣ. e. cōtinebat̉. in viro. xiiij.an. jͣ. e. atteſtatōes. ꝙͣtum ad ſpōſalia etasvij. annorū. ff. de ſpōſa. ⁊ in ſpōſalibꝰ. jͣ. e.lr̄as. acceſſit. ⁊. c. duoe ¶ Coniūgāt̉. mr̄imonial̓r. qꝛ ꝯſentirenō pn̄t. jͣ. de fri. ⁊ male. quod ſedē. vel intelige qͣꝫtū ad ſpōſalia⁊ ideo ꝓhibent̉: qꝛ ſepe mutāt poſtea voluntatē vnde p̄tereaoritur diſcordia interipſos ⁊ diuertētes cōſanguineis copulāt̉.vt. sͣ. ti. ꝓxi. iuuenis. qd̓ eſſe nō pōt. sͣ. ti. ꝓxi. ſponſam.¶ Pacis. No. ꝓ bono pacis admittendum qd̓ al̓s ꝓhibet̉iij. q. vj. hic quippe. vnde verſus. Pax vt ſeruet̉ moderameniuris habetur.Uberes. ¶ Primo narrat dictū. ſcd̓o refert vnā opinionem ibi: quidā: tercio aliud dictū ibi: certum. quarto aliud ibi: ⁊ ꝑuerꝑe. Ab. Si. g ¶ Puberes. xiiij. an. xx. q. j.illud. ⁊ sͣ. de regu. ad noſtrā. h ¶ Tardiſſime. quid ſi iſte qͥiam ꝯpleuit. xiiij. annos talis appareat ꝙ nullo modo poſſitgenerare ⁊ cōtrahat nunquid tenet mr̄imoniū. Dicunt qͥdaꝫꝙ tenet matrimoniū cōtrariū credo: qꝛ nec eſt pubes. vt. jͣ. dr̄.nec in eo reperiunt̉ tria bona matrimonij que ſunt fides proles ⁊ ſacr̄m .xxvij. q. ij. om̄e. itaqꝫ iſte nō eſt talis qui poſſit habere ꝓlem quod etiam ſatis patet ꝑ lr̄am ſequente. ar. cōtraj. eo. de illis. i ¶ Oſtendit genera. ergo pubertas ex vigorenaturali non ex annorū numero comprobat̉ qd̓ verū eſt quoad mr̄imoniū cōtrahendū vt dixi. ⁊. jͣ. de illis. ij. ⁊. c. vl. vbi ma
FI14licia ſupplet etatē: ex quibus etiā ꝓbat̉ ꝙ mr̄imoniū ꝯſideratur ex pubertate tm̄ ⁊ nō ex annorū numero quo ad tutelamvel curā etas annorū tm̄ ꝯſiderat̉. C. qn̄ tu. vel cur. eſſe de. indecorū. inſti. qui. mo. finit̉ tu. in prin. ſꝫ quo ad matrimoniumbn̄ inſpicit̉ mulier ⁊ etiā vir an ſint apti ad mr̄imoniū .xxvij.q. j. nec aliqua. ⁊ sͣ. deꝓbati. ꝓpoſuiſti. ⁊. c.cām mr̄imonij.IIt Din̄ deſpōſauit mīorē ſeptēniocū eius matre cōtrahere pōt: ſecus ſi tꝑeſpōſalioꝝ erat maiorvel ſi tunc fuit minoreadē voluntate ꝑmanente facta ſit maiorqꝛ ſi cū matre contrahit et eam cognoſcitnec matrem habebitnec filiā. h. d. Uel generalius ſic vt in rubro. Cōis diuiſio. Secūda ibi. ꝯſultationiAb. Si. k ¶ Diſſoluas. ar. ꝙ ſpōſalia cōtracta de facto nō inducūt publice honeſtatis iuſticiā. ar. ꝯͣ. sͣ.ti. ꝓxi. ad audientiā.vbi de hͦ. ⁊. c. iuuenisl ¶ Extūc .ſ. poſt. vijannos. xxx. q. ij. c. vlt.m ¶ Placere cōſueuerint. ⁊ ſi placuerintſola ratihabitiōe cōfirmant̉. licet ab initio nulla fuiſſent ⁊ intelligunt̉ ratum hr̄e.niſi exp̄ſſe ꝯͣdixerintetate legitima adueniente vt hic colligit̉ſed intelligo ꝙ ſponſalia debeant placerecum ſiml̓ cohabitātquia tunc intelligūt̉conſentire exquo nōcontradicunt. ff. de ri.nup. minorem. ſecuscredo ſi ſeorſuꝫ habitant: quia tunc nō intelligunt̉ ꝯſentire niſi vel verbo vel ipſofacto puta qͥa vaditad domū ſuā vel dataliqua munuſcula ⁊cōſimilia q̄ ſponſi facere cōſueuerūt. ar. ad hͦ. jͣ. c. ꝓxi. in prin.vbi dicit ꝙ poſtea in eū nō ꝯſenſerint. Itē ar. ad ea q̄ frequētius accidūt iura adaptari debēt. xxviij. di. de ſyracuſane. ⁊ sͣ.de cle. ꝯiu. diuerſis fallacijs. C. de la. li. tol. vnica. §. ſꝫ ⁊ ſiqͥs. ⁊xiiij. q. v. deniqꝫ. Et inſti. de re. diui. §. illud. ⁊. xix. q. ij. due ſunt⁊. ff. de ſerui. ru. p̄di. cū eſſent. §. ꝑ pluriū. ff. de vſuca. l. iuſto. j.rn̄. in fi. ff. de legi. nā ad ca. ⁊. iij. q. v. accuſatores. īmo qn̄qꝫ adea q̄ nūqͣ vel raro accidūt. ff. ſi ꝑs here. pe. l. antiqͥ. xix. di. in canonicis. in fi. ff. de re. iur̄. ea q̄ raro. de cō. di. iiij. ſctm̄ eſt baptiſma. in fi. C. de legi. here. ſi maior. ⁊. lj. di. q̄ in aliqͦ ver. qͦcunqꝫ.ff. de ſta. ho. nō ſūt. ⁊. l. ſe. ſo. regulariter obtinet. .jͣ. rubrica ꝯͣriacaſualia ſunt q̄ negocijs nō coherēt. ff. de reg. iu. ea que raro.n ¶ Filiā. qua hr̄e nō pōt ꝓpter affinitatē ſuꝑuenientē. xxxv.q. iij. nec eaꝫ quā. nec matre: ꝓpter publice honeſtatis iuſticiāvt. jͣ. c. ꝓxi. ⁊. ti. ꝓxi. ad audientiā. ⁊. jͣ. eo. ꝯtinebat̉. §. vlti.Cceſſit. ¶ Sūmatū eſt. sͣ. c. ꝓxi. vel ꝑ alia verba ſūmaEVt in rubro. Diſtinguit duo mēbra ſcd̓m ibiſane. Ab.
q. jͣ. c. j. ⁊ rl
N 3