De vita et honeſtate clericorū
CXCVI
huiuſmodi collationū a ſe. apo.impetratas. ¶ Cū igit̉ nolumꝰiura q̄ dioceſanis debent̉ ꝑ collatiōes ſeu ꝯfirmatiōes p̄dictasminui ſeu ledi mādamꝰ qͣtenusoccaſiōe hmōi nō obſtāte ip̄i patriarche reuerētiā ⁊ obediētiaꝫexhibere curetis: eiqꝫ d̓ iuſticijsſuis integre reſpondere.¶ Liber Tertius.℟ica. De vita ⁊ hone. clericoꝝ.E X concilio Maguntino.¶ Cum celebrat̉ diuiſus eē debet cleru.puloT laici ſecus altareqn̄ ſacra myſteria ceT8lebrant̉ ſtare vel ſeIdere int̓ clericos nōc Up̄ſumāt. ¶ Sed ꝑsilla q̄ cacellis ab altari diuidit̉:tm̄ pſallentibus pateat clericis.¶ Ad orādū ꝟo ⁊ cōicandū laidcis ⁊ femīs: ſic̄ mos eſt pateantē ſancta ſanctorum.E X concilio pictauiū.¶ Breue ē nec p̄t breuiꝰ ſūmari.¶ Lerici arma portantes ets vſurarij excōmunicent̉.¶ X concilio maticen̄.¶ Preſbyter habens populuꝫdebet habere clericū qͥ ſecū cantet ⁊ ī alijs hic exp̄ſſis eū iuuet.
hᵐ Tqͥſqꝫ p̄ſb̓r qͥ plebē regiti ¶ E clericū habeat qͥ ſecū canktet ⁊ epiſtolā et lectionē legat eti qͥ poſſet tenere ſcholas ⁊ admonere ſuos parochianos vt filiosin ſuos ad fidē diſcēdaꝫ mittāt adeccleſiā: quos ip̄e cū omni caſtitate erudiat. G Regoriꝰ. ix.¶ Non poteſt breuiꝰ ſummarin ¶ Ꝙ I quis ex clericis comā reρ6. Ꝙ laxauerit anathema ſit.G X concilio carthaginenſi.Breue ē ⁊ nō aliter ſummat̉.qLericus neqꝫ comā nutriat neqꝫ barbam.¶ X concilio triburicenſi.¶ Clericus nō ī ſacris nec ꝓfeſus pōt vxorē ducere ſed iteruꝫcondebit̉ ſi vult gaudere pͥuilegio clericali. vel diſpēſatiue tenere beneficium. h. d.Lericus ſi tōſura dimiſſaT vxorē acceꝑit: qͥ quidē ſitr ſine gradu nec moͣſterio a parēs tibꝰ traditꝰ vxorē ꝑmittat̉ hr̄e:t ⁊ iteꝝ tōdeat̉ nec ī vita ſua vxorē dimitte̓ audeat. ¶ Lexāderiij. cantuarien̄. archiepiſcopo.¶ Clericꝰ dꝫ tōſurā deferre ⁊ ſi n̄vult p̄t īuitꝰ a ſuo ſuꝑiori tōderiLericis et infra. Clerici qͥcomā nutriūt et barbā: ētxīuiti a ſuis archidiaconis tōde-
matiōes: in forma cōi minui: qꝛ nō debet inde ꝓcedere iniuriaꝝoccaſio vnde iura naſcunt̉. C. vn̄ vi meminerint. jͣ. de accu. qͣlit̓et qn̄. ⁊ qꝛ ſi ſua iura vnicuiqꝫ ep̄o nō ſeruant̉ qͥd aliud eſt qͣꝫ vtordo eccl̓iaſticus ꝯfundat̉. vt. xj. q. j. ꝑuenit. nec fuit intētio dn̄ipape ꝑ ꝯfirmationē hmōi aliqͥd ſubtrahere ep̄o dioce. nec etiāꝑ collationē cardinalis: īmo remanet iusſaluū dioceſano ep̄o.jͣ. de reli. do. c. ij. ⁊ dicitpapa nec honorē meūdeputo in quo fratresmeos honorē ſuū ꝑdere cogͦſco: vt. xcix. diſt.ecce. Et ſic pꝫ ꝙ ꝑ cōfirmationē hmōi iusalterius non tollit̉. ſicetiā licꝫ papa recipiataliquē ſb̓ ſua ꝓtectōe:non ꝓpterea eximit̉ ajuriſditiōe ſui ep̄i. jͣ. depͥuil̓. ex ꝑte. ſic licꝫ aliqui aſſumant̉ ī cōfrat̓nitate hoſpitalarioꝝſiue tēplarioꝝ nō eximunt̉ a iuriſditiōe ſuorū ep̄oꝝ. jͣ. de p̓uil̓. cū⁊ plantare. §. pe. ⁊. c.ex tuarū. ⁊. c. pe. Ber.℟ica. De vita honate clericorū. Quiasͣ. viſuꝫ ē de iudicijs ⁊iudices maxime clerici nō debēt eſſe in peccato maxīe cū iudicātiij. q. vij. iudicet. ideopoſt tractatū iudiciorū ſubijcit̉ qͣliter clerici debeāt ſe hr̄e in vitaet honeſtate: vt ſic vitent oēm maculā peccati. Itē pōt ꝯtinuarivt. sͣ. in ꝓhemio cōtinuatur.¶Tlaio¶ Laiciꝓpe altare vel inchoro dūofficia celebrant̉ ſtare nō debent. ſed cā orandi ire vel accederepoſſunt. h. d. vel ſic vt in rubro. Tria ſunt dicta: ſecundū ibi: ſedꝑs. tertiū ibi: ad orandū. Ab. a ¶ Vt laici: ſupple ſtatuimus.b ¶ Secus altare: laici em̄ ibi ſtare nō debēt: ſed tm̄ clerici vt liberius intendant diuinis officijs. vt de cōſe. di. ij. ſacerdotū. ꝯſecrate em̄ ml̓ieres incēſuꝫ circa altare portare nō debēt. xxiiij. di.ſacratas. ⁊ in. c. nō liceat. ⁊ de cōſe. diſ. j. in ſancta. ⁊. jͣ. ti. ꝓxi. c. j.in fi. c ¶ Sed ꝑs illa .i. chorus in qͦ morant̉ clerici ad cātandūqͥ diuidit̉ ab altari ꝑ cācellos: vt pꝫ ꝑ exēplū in eccl̓ia bonon̄. etlocus intra cā cellos appellat̉ ſacrariū. vn̄ inſacrati homīes ibiſacrata vaſa cōtingere nō debēt. de cōſe. di. j. in ſancta. ⁊ appellat̉ ſacrariū diaconion: eo ꝙ diaconꝰ mīſtrat ibi altari. xxiij. diſ.non oportet. dicit̉ etiā preſbyteriū. de cōſe. diſt. ij. ſacerdotū.d ¶ Sicut mos eſt: ⁊ ita eſt hͦ ar. ꝓ ꝯſuetudine: al̓s ponūt ſcā.id eſt maior ꝑs eccl̓ie ſiue corpꝰ. e ¶ Sancta ſanctoꝝ: in qͣ ſūmus ſacerdos intrabat: ſꝫ hodie laici ⁊ femīe ad orandū ⁊ cōmunicandū tm̄ poſſunt intrare.rici. ¶ Pro ſūmario no. ꝙ armoꝝ delatio clericꝭ ē inOhibita intm̄ ꝙ ꝯͣfaciētes grauit̓ peccāt: hoc colligit̉ ex eo:qꝛ tale delictū eſt excōicatiōe dignū: vt hic. ſed excōicatio nō infert̉ niſi ꝓ graui crimīe: vt in. c. nullꝰ. ⁊ in. c. nemo. xj. q. iij. Ab.ſ ¶ Clerici arma: clerici arma portare nō debēt. xxiij. q. vlti. clerici. ⁊. c. quicūqꝫ ſine iuſta cā. Iuſtā cām intellige ſi ꝑ loca ꝑiculoſa traſitū faciāt: tūc pn̄t portare arma ad terrorē latronū licꝫecutere nō debeāt. ar. xxiij. q. iij. maximianꝰ. aliter portare nō de
CVIbent. ⁊ ſi tertio admoniti nō deſtiterint ꝑdūt pͥuilegiū illiꝰ canonis. xvij. q. iiij. ſiqͥs ſuadēte. ⁊. jͣ. de ſen. ex. ī audiētiā. ⁊. c. ꝯtīgit. ij.g ¶ Uſurarij: hͦ intellige de laicis qͥ ſunt excōicandi niſi reſtituat vſuras. jͣ. de vſu. p̄terea. ⁊ clerici ab officio ⁊ bn̄ficio ſuſpendēdi: vt ibi dr̄: ⁊ repellēdi ſunt etiā a dignitatibꝰ. jͣ. de exceſ. p̄la.int̓ dilectos. ⁊ etiā deponi dn̄t ſi de h̓ conuincant̉. .xlvij. diſ. qm̄multi. ⁊ nihi lominusexcōicandi ſunt ſi easnon reſtituant.¶ T qͥſqꝫ plebē.id eſt ppl̓m q̄cunqꝫ ſit eccleſia ſiueplebs ſiue capella: vtsͣ. de fi. p̄ſby. ꝓpoſuit.i ¶ Clericū heat: ar.ꝙ eccl̓ia dedicari nondꝫ niſi dos ꝓ duobusad minꝰ ſufficiat clericis. j. q. ij. placuit: ⁊ decōſe. diſt. jͣ. nemo.k ¶ Epiſtolā ſic accolitꝰ dꝫ legere epiſtolāꝯͣ. xxxiiij. diſ. ſi ſubdiaconꝰ. hoc intellige ī neceſſitate ī eccl̓ijs illis:vbi nō ſunt ſubdiaconi: al̓s intellige ẜm illud. lxix. diſt. qm̄ videmus. nec diaconꝰ etiāepiſtolā lege̓ dꝫ: qꝛ videret̉ ab ordīe ſuo recedere. lxxiiij. di. ſi quicl̓erici. ar. de cōſe. di. j.c. j. ⁊. ij. in fi. ⁊. xcij. di.in ſancta. ſꝫ pone ꝙ ibinō ſit ſubdiaconꝰ: ſedp̄ſb̓r diaconꝰ ⁊ accolitus qͥs dicet epl̓aꝫ accolitꝰ. ⁊ diaconꝰ dicateuāgeliū qd̓ ē eiꝰ officiū: ſꝫ ſi accolitꝰ dixitꝓphetiā diaconꝰ dicatepl̓aꝫ. vin. l ¶ Scholas: docendo puerospſalteriū ⁊ cantare.m ¶ Ad fidē .i. ſymbolū .i. credo in deū patrē. quod antiqͥtus ante baptiſmū didicerāt baptizādi. de cōſe. di. iiij. ante viginti. ⁊. x. q. j. placuit.n ¶ I quis ex clericis. iſtud. c. hēs. xxiij. di. ſiqͥs ex clericis.o ¶ Relaxauerit: habitū ſemel ſuſceptū nō dꝫ dimittere. xx. q. iij. ꝓcliuis. niſi ex iuſta cā. jͣ. eo. clerici. vn̄ cū quidā reprehenderet̉ a papa: rn̄dit ꝟſus. Tutiꝰ vt peterē laici ſub imagineromā. Fas fuit vt ſinerē luxuriare comā. Bern̄. p ¶ Anathema ſit .i. fiat. nō em̄ eſt excōicatus ipſo iure. xxx. diſ. quaſi ꝑ totūLericus nutriat: niſi ex iuſta cā: vt dictū eſt in ꝓxi. c. ⁊. jͣ.Ꝙeo. clerici. immo detōſo capite ⁊ patētibijs auribus ince20dere debet. xxiij. diſt. non liceat.Lericus. ¶ Legit̉ duobꝰ modis. pͥmo ꝙ pͥncipiū ⁊ finisponāt vnū caſū: mediū ꝟo ponat aliū. ⁊ ẜm hūc ītellectuꝫh. d. Si clericꝰ nō in ſacris ꝯͣhat mr̄imoniū vxorē nō dimittit. ⁊ſi ꝓfeſſus ꝯͣhat ſeꝑabit̉ ab vxore: ⁊ iteꝝ tōdebit̉. ⁊ legit̉ ſecūdomo vt vnū caſū ponat: ⁊ iſte modꝰ ē magꝭ lr̄e ꝯſentaneꝰ: ⁊. h. d.ī ſūma vt ī rubro. Ab. r ¶ Sine gͣdu: ſacro. ſi. xxxij. di. ſiqͥs eoꝝs ¶ Traditꝰ: ſi em̄ traditꝰ fuiſſet ita ꝙ monachꝰ eſſet nō poſſꝫhr̄e vxorē quā poſtmodū accepiſſet: al̓s nō ꝓhibet̉ redire ad ſeculū. jͣ. de regū. ⁊ tranſe. ad reli. cū ſimꝰ. ⁊. xx. q. j. ꝙͣ ꝓgenitores.⁊. xxxij. di. placuit ſeriatim. ſiqͥs ꝟo. t ¶ Tondeat̉: ar. eſt h̓ ꝙclericꝰ ꝯiugatꝰ dꝫ portare coronā. arg. ad hͦ. xx. q. iij. eos qͥ. ⁊. c.procliuis. ſed ar. ꝯͣ. jͣ. de cle. cōiu. Io. vbi de hoc.v ¶ ¶ Lericis: capitulū iſtud ponit̉. xxiij. di. clerici. ⁊. ē ꝑs illiꝰ. jͣ.ne ceri. vel mo. c. clericis. x ¶ Inuiti. ar. ꝙ aliqͥs coē ad
P IH.Scl
B 4