LiberTertius
Aſtoralis officij: et infra.aExplicari poſtulaſtꝭ vtrūb qͥs poſſit de molēdinis ⁊ piſcacrijs neceſſarias expēſaſ deduce̓priuſqͣꝫ ſoluat decīas ex eiſdemſicut eſt in negociatiōe ꝯceſſuꝫ.¶ Ad qd̓ rn̄demꝰ ꝙ lꝫ circa resē acqͥſitas vel factas de pecuniadecimata cū ip̄e vendunt̉ creda5mꝰ deducēdas. Expenſas. ⁊ dehͦ reſiduo quaſi de lucro decīas ꝑſoluēdaſ: vt ſi vēdat̉ domꝰ agervinea clibanꝰ. molendinū grexī aut quelibet merces expēſas tn̄que fiūt ꝓ fructibꝰ ꝑcipiēdis exillis de qͥbꝰ fructꝰ proueniūt nōkcredimꝰ deducēdas expēſas ētſi fuerint decimate qm̄ ſalua decima fructꝰ efficiunt̉ eoꝝ qͥ faciunt ipſas expēſas. Fructꝰ autēipſos alienari poſſe nō credimꝰniſi cum onere decīarū. ¶ Necpro reſtaurādo detrimēto qͣrūli
bet rerū ex quibus decime ꝑfolpuunt̉. credimꝰ deducēdas expēq ſas de ꝓuentibꝰ decimādas qͥapenes dn̄m res ꝑmanent reſtaurate. vt ſi pars aliqͣ moriat̉ armenti: deterioret̉ vinea. portior mercis depereat: vel totꝰ clibas nus deſtruat̉.¶ Dem.¶ Qui p̄ſcribit decīas ī alienaparrochia ſi ibi inſurgūt noualia ipſorū decimas nō habebit.Um ꝯtingat interdū tuaꝘdioce. ⁊ īfra. Cū ī qͥbuſdāparrochijs ad quaſdaꝫ eccl̓iast vel ꝑſonas eccl̓iaſticas ab antiquo ꝑtineat ꝑceptio decimaꝝ ⁊de nouo fiāt noualia in eiſdē. q̄ris a nobis ad quā hmōi non aliū decīa īcipiat ꝑtinere. ¶ Un̄inqui. t. t. r. ꝙ cū ꝑceptio decīarū ac parrochiales eccleſias deiure communi ꝓtineat decimenoualium que fiunt in ꝑrochijs
Iſtoralis. ¶ Due ſunt ꝑtēs. Primo cōſultatio. ſcd̓o rn̄ſio ibi: ad qd̓. Et hec ſubdiuidit̉: qꝛ primo tractat de expenſis negociatiōis. ſcd̓o de expēſis q̄ fiunt pro fructibus habēdis de his q̄ fiūt ꝓ re reſtaurāda. Scd̓a ibi: expēſas. Tertia ibi:nec. Ab. ſi. a ¶ Paſtoralis: Caſus aliqͥs hn̄s molēdinum ⁊piſcarias ſuas: facitibi expēſas neceſſarias ad cōſeruationemip̄aꝝ reꝝ. q̄ rebat ep̄selien̄. vtruꝫ expēſe iſteneceſſarie ſint deducende de fructibꝰ illarum rerū anteꝙͣ decime ꝑſoluant̉ ẜm ꝙ innegociatōe deducunt̉Anteꝙͣ papa huic reſpōdeat q̄ſtioni oſtendit qͥd iuris ſit de illisexpēſis que fiūt circares emptas de pecunia decimata cā negociatiōis et dicit ꝙ illeexpēſe q̄ fiunt in rebꝰillis debēt deduci cuꝫres ille vendunt̉ ⁊ dereſiduo quaſi d̓ lucrodecima eſt perſoluenda. ſed expenſe que fiunt pro percipiendisfructibus illarum rerum non ſunt deducende: ꝙͣuis facte ſintille expenſe de pecunia decimata: qͥa fructus illi ſunt illorumqui faciunt impenſasſalua decima ⁊ fructus illi non poſſunt alienari ſine onere decimarū. Deinde reſpōdet ad queſtionem ꝓpoſitam dicens ꝙ expenſe que fiunt pro reſtauratione molendinorū ſeu piſcariaruꝫ⁊ aliarū rerū non ſunt ꝑducēde de prouentibus decimādis: qͥares ille ſic reſtaurate remanent penes dn̄os. b ¶ De molendinis: ⁊ piſcarijs: ꝑmanentibꝰ non emptis cā mercimonij. B.c ¶ Neceſſarias: neceſſarie dicunt̉ impēſe ſine quibus res fitdeterior. ff. de impe. in re. do. fal. l. īpenſe. ⁊. l. qd̓ dr. ⁊. ff. de verb.ſig. impēſis. d ¶ Conceſſum: non iure ſcripto ſed tm̄ modo h̓inuenit̉ ⁊ nō alias: ſed cōſuetudine approbata vel rōne que eſtoptima legū interpres. sͣ. de cōſue. cū dilectus. e ¶ Acqͥſitas:vel factas cā mercimonij. b. f ¶ Deducendas: hec eſt rō quadeducuntur expenſe de mercimonijs ⁊ non de fructibus ⁊ redditibus aliarū rerū qͥa in negociatione operat̉ manus homīs:ſed in alijs p̄cipue operat̉ manus dei: arg. lvj. di. naſci. sͣ. eo. nōeſt. ⁊. jͣ. eo. cum nō ſit. hanc rationē aſſignat vin. ⁊ tu adde aliaꝫne bis eadē res decimaretur qꝛ tunc ſunt decime ꝑſonales.g ¶ Expenſas: factas in eundo ⁊ redeundo ⁊ negociando ⁊ faciendo meliorem. b. h ¶ Quaſi de lucro: ex hoc videtur ꝙ deomni eo qd̓ ꝑuenerit ad aliquē gratuito titulo decima ſit ſoluēda: ſic ergo heres legatarius douatarius de hereditate legato et donato debet ſoluere decimas: qͥa de omni licite acquiſitodecime ſunt ſoluende. sͣ. e. ex trāſmiſſa: ⁊ ar. xvj. q. j. decime. et. q.vij. c. iij. ſuꝑ hͦ dicas ꝙ ſuꝰ heres de hē̓ditate decimā ſolue̓ nō dꝫqꝛ vna ꝑſona reputat̉ cū pr̄e. C. de īpu. et alijs ſb̓ſti. ſi qͥs duobꝰ§. vlti. ⁊ inſti. de inuti. ſtipu. §. ei qui. ⁊. xxxv. q. iij. §. hac auctoritate: ⁊ qͥa de iure nature ſibi debita eſt: vnd̓ viuente patre dn̄seſt īſti. de hered. ⁊ qualit. diffe. §. ſui quidē: ⁊ ſola adminiſtratiode eſt ei. ff. de libe. ⁊ poſthu. in ſuis. quidā dicūt ꝙ extraneus heres donatarius legatarius qͥa totum eſt ei lucrum: decimā dari debet. alij dicūt ⁊ melius ꝙ de immobilibus nō tenetur quisſoluere decimā: qꝛ res ad quēlibꝫ poſſeſſorē trāſit cū onere ſuo:vt. jͣ. eo. cū nō ſit: qm̄ cū deꝰ alienā terrā dederit filijs iſrael tm̄de fructibus ſibi dari decīas mādauit. ⁊ ſi de poſſeſſionibus decima daret̉ cito poſſeſſiones deuoluerent̉ ad eccleſias: ſed nunqͥd doctor de collecta. et aduocatus de aduocatione: mercenarius de mercede tenentur ſoluere decimā? vtiqꝫ. xvj. q. j. decime.
i ¶ Merces empias: cauſa mercimonij de pecunia decimatak ¶ Deducendas: qꝛ tunc intelligunt̉ eſſe prediales decimel ¶ Decimate: etiam ſi poſſeſſiones ille ſint empte de pecuniadecimata: vel ſic etiā ſi expēſe ille ſint facte de pecūia decimata:qd̓ meliꝰ vr̄. m ¶ Qm̄: iſtud qm̄ potius illatiue ꝙͣ cauſatiueponit̉ ẜm vin. et prope ⁊ melius.n ¶ Niſi cuꝫ onere:no. ꝙ res tranſit cumonere ſuo. xvj. q. j. ſiqͥs laicus. ff. de ꝯͣhen.emp. alienatio. jͣ. e. cūnon ſit. sͣ. de pig. ex literis. circa fi. Ber.o ¶ Nec pro reſtaurando: hic rn̄dit qōniꝓpoſite. p ¶ Credimus deducēdas: hocſpāle eſt in decimis ꝙnon deducunt̉ expenſe pro fructibꝰ colligēdis. vel etiā ꝓ cōſeruatione alicuiꝰ rei aliasetiā malefidei poſſeſſor deducit ſumptusneceſſarios. ff. de peti.hered. ſi a domino. §.vlti. et. sͣ. de in integ.reſti. requiſiuit. ff. deſolu. fructus. Io.q ¶ Decimādis: ſedſi emiſſem ad hoc vtvenderē ⁊ anteqͣꝫ reꝫillā vendam feciſſemſumptus pro illa conſeruanda bene deducere ſumptus. r ¶ Mercis: mercis appellatio proprie ad respertinet mobiles. ff. de verb. ſig. mercis appellatio.s ¶ Deſtruatur: ſi aliquod expeditur neceſſario ad illius conſeruationem illud non deducitur. vt dictum eſt ſupra.Am contingat. ¶ Diuidit̉: qꝛ primo ponit̉ queſtio. ſecūdo reſponſio. ſcd̓a pars ibi: vnde. ab. fi. t ¶ Ab antiquo: forte ex preſcriptiōe. sͣ. de preſcrip. ad aures. v ¶ De iure cōi: ptꝫ hic exp̄ſſe ꝙ decime de iure cōi ꝑtinent ad ꝑrochialeseccl̓ias. vt. xvj. q. j. ſtatuimꝰ. ⁊. c. de decimis. ⁊. c. ſi qͥs laicꝰ. gͦ nonſpectāt ad ep̄m. vn̄ in decimis ꝑrochialiū eccl̓iarū nō dꝫ ep̄s aliquā hr̄e portionē nā capitula q̄ dant ep̄o ꝑteꝫ decimale locunt̉de decimis ep̄alis eccl̓ie. ſꝫ ꝯͣ. sͣ. e. qm̄ vbi d̓r̄ ꝙ ep̄s pōt retinere ꝑtem ſuā de noualibus q̄ ſurgūt ī prochia alicuiꝰ eccl̓ie. jͣ. e. dudūvbi ep̄s petit decimas in dioceſi ſua poſitas fundata intentōneſua de iure cōi. ⁊ ita non ꝑtinet de iure cōi ad ꝑrochiales eccl̓iasqꝛ ibi obtinet ep̄s. dicas ꝙ de iure cōi tm̄ baptiſmalibus eccleſiedecime debēt dari. xvj. q. j. de decimis. prout notat. hug. ibi. ⁊. c.ſtatuimꝰ. qͥd gͦ rn̄debis illi decre. qm̄. dicas ꝙ illa intelligit̉ periſtā vl̓ potiꝰ loquit̉ ẜm ꝯſuetudinē loci. ⁊ illa dudū. jͣ. e. pōt intelligi de decimis in ꝑrochia ep̄i poſitis. qꝛ ille ꝑtinēt ad eundeꝫiure cōi. ⁊ de illis dꝫ facere qͣttuor ꝑtes. xij. q. ij. qͣttuor. ⁊. ca. vulterane. ⁊. c. nobis cōceſſio. vel ille decīe qͣs petebat ep̄s brixien̄.ad nullū ꝑtinebant. qꝛ nō erāt in ꝑrochia alicuiꝰ eccl̓ie prochialis. vn̄ ad ep̄m de iure cōmuni ꝑtinebant. qꝛ decime in ptāte ep̄iſunt. xvj. q. j. in ſacris. ⁊ sͣ. eo. qm̄. vel dic ꝙ illa decre. dudū loqͥtur de cōſuetudine. vt ibi notat̉ in fi. illius glo. que incipit hic.x ¶ Noualiū: hic ad alium pertinent noualia. ⁊ ad alium decime. vn̄ ſignat̉ ꝯͣ. sͣ. eo. ex parte. m. illud intelligit̉ cum aliquisobtinet decimas per priuilegiuꝫ in quo caſu debet hr̄e noualia:qꝛ exquo eis cōceſſe fuerūt decime ſimpl̓r. ⁊ noualia que poſtea ibi ſurgunt. jͣ. de priuileg. qm̄ qꝛ circa. nam verbo generali ſimpliciter poſito ſignificabit decimas preſentis temporis et futuri. ff. de ſerui. vr. p̄dio. ſi ſeruitus. ⁊. C. que res pig. obli. poſ. l. vi.⁊. xix. diſt. ſi romanorum: ſed hic loquitur cum habet decimasex preſcriptione: quia per hoc non preſcribit noualia: ⁊ ſic interigitur. c. ſequens: ſed hoc intellige allegato titulo et probato:.eo. dudum: ⁊ in quadam decre. extra in concilio lug. sͣ. de pre-