De decimis
CCXLI
¶ Ua nobis .f. intimauit: ꝙquidā laici decimas eccīea clericis tuis ꝑuerſis machinationibus ſubtrahere moliunturquidā enim ex eis ſemen ⁊ ſumptus qui fiūt in agricultura dicunt primitus deducendos: etde reſiduo impendendam decimam aſſeuerāt: alij vero de portione fructuū quā a colonis accipiunt partim decime ſeparantes: eam capellis ſuis aut alijsclericis aut etiā pauperibus cōferūt: vel ī vſus alios ꝓ ſua voluntate ꝯuertunt: nonnulli etiāvitaꝫ clericorum tanqͣꝫ abhominabilem deteſtantes: decimaseis ob hoc ſubtrahere nō verentur: ⁊ infra. ¶ Uerum ſi ad deūa qͦ cūcta bona ꝓcedūt: aſſertores huiuſmodi debitū reſpectūhaberēt: ius eccl̓iaſticum diminuere nō cōtenderent: nec decia mas que tributa ſunt egentiumanimaꝝ p̄ſumerēt detinere. Cūem̄ deus cuius eſt terra ⁊ plenitudo eius or. ter. ⁊ vni. q̄ ha. inb ea. deterioris ꝯditionis eſſe nōdebeat qͣꝫ dn̄s tꝑalis cuius ſtatuꝫ de terris quas exhibet alijsexcolēdas: nō quidē deductisſūptibꝰ aut ſemīe ſeꝑato neceſſario cū ītegritate ꝑſoluit̉: nimisꝑfecto videt̉ iniquū. Sꝫ decīeqͥs deꝰ in ſignū vniu̓ſalis dn̄ij ſicbi reddi p̄cepit ſuas eſſe decīas⁊ pͥmitias aſſeuerās occaſiōe p̄miſſa vl̓ excogitata magꝭ fraud̓diminui valeat: cum deo debitaſit ſolutio decimaꝝ in tm̄ vt adeas clericis exhibēdas qͥbꝰ easipſe pro ſuo cultu ꝯceſſit: laici ſi
moniti reddere noluerīt: eccl̓iaſtica ſunt diſtrictōne cogēdi: vtcū de cūctis oīno ꝓuētibus decime ſint reddēde: ſicut colonꝰde parte fructuū que ſibi remadnent ratione culture: ſic et dn̄sde portione quā percipit ratiōeterre decimā reddere ſine dimiēnutiōe tenetur. p̄textu vero nequitie clericorū nequeūt eas niſi qͥbꝰ ex mādato diuino debentur pro ſuo arbitrio errogare cūfnulli ſit licitum aliena cuiqͣꝫ cong cedere preter dn̄i voluntatem:et infra. ¶ Qm̄ igitur pati nolumus vt eccleſiarū ⁊ clericorūiura p̄lumptiōe qͣlibet minuantur: mādamus quatenꝰ omnesqui ratione perſonarū: aut etiāpredioꝝ decimas eccleſijs ⁊ clericis tue dioce. exhibere tenent̉ad eas cū ītegritate reddēdasb ap. re. compellas.Dē abbati ſcē colūbane ſen̄.¶ Priuilegiū ſuꝑ decimis nonſoluēdis eccl̓iaſtice ꝑſone conceſſum noualia comprehendit.LX ꝑte tua: et infra. ¶ Cūtibi qd̓ maius eſt ſit cōceſſum: vt videlꝫ decīas de laboribus terre parrochiarū tuarū cūītegritate ꝑcipias: de noualibꝰeas exigere ſatis potes. Quiai vbi maius conceditur: minuskconceſſum eſſe videtur.¶ Dem helien̄. epiſcopo.¶ Negociator de lucro decimāſoluit deductis expēſis qͣs facitde pecunia decimata. expēſe ꝟoque fiūt pro habēdis fructibusſoluitur decima nō deductis expenſis factis pro re reſtaurāda.
Aa nobis. ¶ Diuidit̉. Prīo ponit tres machinatiōes¶ Scd̓o ad eas rn̄det ibi: verum. Tertio cōcludit ibi: qm̄.ab. li. a ¶ Tributa: vt. xvj. q. j. decime: ſꝫ īproprie dr̄ tributa:qꝛ i tributꝭ nō admittit̉ appellatio. vt. ij. q. vj. §. diffinitiua: ⁊. §.qͦtiēs: ſꝫ ſuꝑ decīs bn̄ admittit̉ ſicut in alijs cāis vbicunqꝫ aliqͥsgrauat̉. sͣ. de ap. vt debitus. Item in tributis nō currit p̄ſcriptioxvj. q. iij. §. pōt. ꝟ. adhoc eccl̓ia. ſed in decimis bene currit. sͣ. dep̄ſcrip. de qͣrta: ⁊. c. adaures. ſꝫ qua actōe petuntur decime: dixitIo. ꝙ petunt̉ ꝑ actionē cōfeſſoriā qꝛ ius p̄ſtādi decīas ē q̄dā ſeruitꝰ: vel pōt dici ꝙ petunt̉ rei vēdi. xvj. q. j.moderamine. ⁊. c. reuertimini. Eccl̓ia em̄dr̄ hr̄e dn̄ium decimarū: lꝫ nōdum habuitpoſſeſſionē vt qͥdā d̓cūt ⁊ ſatis rōnabile ēſꝫ veriꝰ eſt ꝙ ī hͦ ꝯſiſtituilegiuꝫ eccl̓ie. vt renōdū tradita ipſa facta ſit dn̄a. ar. de ꝯſutudine ex lr̄is. ⁊. C. deſacroſan. ec. vt int̓ diuinū: ſic. C. de arbi. tute. l. iij. ⁊. C. de rei vē.ſi vt ꝓponis: vbi hocp̓uilegium obtinet inminore ⁊ ī milite. necob. qd̓ dr̄. ff. de pollicil. ij. in fi. vbi dr̄: ꝙ niſdecīa ſit ſegregata alalijs nō deſinit eſſe inbonis prioris dn̄i: ſedaliud eſt cum decimadebet̉ ex voto: vt ibi:⁊ aliud cū debet̉ de iure: vt h̓. vel petunt̉ cōditiōe ex canone. xvj.q. j. decime: ⁊. c. reuertimini. ⁊ arg. ff. de conditiōe ex lege. l. vna.b ¶ Deterioris: īmomelioris: qꝛ plus puniure ⁊ plus bn̄facerepōt. C. de modo mulc.eos. xj. q. iij. qͥ reſiſtit.c ¶ Suas eſſe. xvj. ꝙj. reuertimini.¶ Sic ⁊ dn̄s: hͦ intellige cū recipit ꝑteꝫſuā an̄ ſolutionē decimarū: ſecꝰ ſi poſt. qͥa tūc illa iam decimata eſt. ⁊ hͦ verū ē cū dn̄saliquotā ꝑtē puta tertiā vl̓ qͣrtā vel etiā medietatē ꝑcipit: tunenim vterqꝫ ⁊ colonus ⁊ dn̄s tenet̉ ſoluere decimā de ꝑte ſua:ſic. s. eo. a nobis. Si vero certā ꝑtem puta duos corbes vel trestin colonꝰ reddet dn̄o ꝙͣtūcunqꝫ ꝑcipiat iſte colonꝰ: tūc dn̄s deillis tenet̉ ſoluere decimas: qͥa ꝑs illa nō eſt decimata neqꝫ diminuta lꝫ de decimato aceruo deſcendat. ſꝫ illud q̄ri pōt cui danda ſit decima de illis tribus vel duobꝰ cordibꝰ; illi eccleſie in cuius territorio ſita eſt illa terra: nō qꝛ iā ꝑcipit decimā totiꝰ a cōiono. ⁊ ē ꝯͣ illā regulā. bona fides nō patit̉ vt bis idē exigat̉. ff.de reg. iur. bona fides. ꝑrochiali eccl̓ie nō dꝫ dari: qꝛ nō eſt decīaꝑſonalis. ſatis pōt dici ꝙ dꝫ dari rōne p̄diorū lꝫ deſcēderit a decimato aceruo: ſicut ſi aliquis donet alicui hunc corbē decimaꝝſſſe em̄ tenet̉ ſoluere decimā: qꝛ ex lucro habet colonus vero il-
le qͥ duos corbes tm̄ vel tres ſoluit: tanto minꝰ pōt ſoluere parrochiali eccl̓ie de toto aceruo: vt vr̄. arg. op. jͣ. e. cū nō ſit. in fi. etiſtud equiꝰ vr̄. tn̄ eccl̓ie pōt ꝯuenire poſſeſſorē ſiue ſuo ſiue alieno noīe. ſiue ſit in poſſeſſione ſiue etiā ſit creditor. xvj. q. j. ſiqͥslaicꝰ. ff. de vſufruc. hactenꝰ. decīa em̄ tāꝙͣ onꝰ ſequit̉ poſſeſſorē:quia res tranſit cumonere ſuo. jͣ. e. cum nōſit. sͣ. de pigno. ex lr̄isnec etiā peccatū tuetur poſſeſſorem. sͣ. depac. pleriqꝫ. ff. de pac.inter debitorem.e ¶ Pretextu: veronequicie. hoc iō dicit.qꝛ decime potiꝰ dant̉intuitu eccl̓ie ꝙͣ perſone. ſꝫ nūquid teneordare decimas ꝑſonales ei quē ſcio eſſe ſymoniacū cū ipſe ſit ſuſpēſus. xxxij. diſt. §. verū. Decime dant̉ rōne diuini obſequij: vth̓ dr̄ .ſ. in ꝟ. qͥbꝰ eas ꝓſuo cl̓tu ꝯceſſit. ⁊ sͣ. e.nouuꝫ. ⁊ .xvj. q. j. q̄ſti.Itē qꝛ ordīes non debent ab eo recipi. jͣ. deſimo. ꝑ tuas. dicte decime ſūt dāde illi. naꝫet iudeus preſtat perſonales decimas qͣſdam quādoqꝫ ſed nōomnes: licet non ration diuini obſequij ⁊prediales. jͣ. de vſu.quāto. Io. et. sͣ. eo. deterris. et per quandaꝫdecretalem que eſt inantiqua compilatiōeet. sͣ. eo. c. ad audientiam.f ¶ Aliena .i. eccleſiaſtica .xvj. q. j. in canonibus. ⁊. q. iij. placuit.⁊ xij. q. j. expedit. Secularia vero pōt princeps concedere alij.C. de quadri. p̄ſcript.per totum excipe creditorem. ff. de acqͥ. re.do. non eſt nouum. etin alio caſu. xix. q. iij.ſi qua mulier. Uin.g ¶ Domini: voluntatem: quia nō remittitur ꝓpter hoc debitum ſed augetur. sͣ. deiureiuran. eam te.h ¶ Cōpellas: excōicari debēt qͥ decīas admoniti nō ſoluūt. sͣ.e. c. xxxij. di. p̄ter. hͦ: ⁊ bānū dn̄i pape cōponat. xvj. q. j. ſtatuimꝰ.¶ A placet. Primo ponit̉ deciſa conſultatio. Scd̓o rn̄ſio ibi:parte. ¶ Summat̉ vt in rubro ẜm intellec. qui mihicum tibi. Ab. ſi. i ¶ Cōceditur: ſic. xij. q. j. p̄cimꝰ: ⁊. xvj. q. ij. viſis. xcv. diſt. illud. et. ff. de reg. iu. non debet. jͣ. de do poſt diuor.reſti. per veſtras. ⁊ econuerſo cui interdicit̉ minus ⁊ maius prohibitum eſſe videtur. jͣ. de ſen. excō. cū illorū: ar. lxxiiij. diſ. geſta.⁊. ff. de ſenato. qui indignus: ⁊. ff. de ſer. expor. cui pacto. Itē eſtarg. ꝙ beneficia large ſunt interpretanda. jͣ. de verb. ſig. olim. sͣ.de do. cum dilecti. in fi. ff. de cōſti. pͥn. l. vlti. arg. ꝯͣ. sͣ. eo. tua. ſedibi donatio decimarū laico facta odioſa eſt cū peccato ⁊ iō noneſt extendenda licētia: ſed eſt reſtringenda: vt ibi dicitur.k ¶ Conceſſum. arg. cōtra. jͣ. eo. cum cōtingat: ſed ſolubi.