De ſententia etre iudicata
CLXXVIII
a litis ingreſſum opponere debuiſſent. quibus corā delegatis eiſʰdem de ſubeūdo iudicium renūciaſſe videntur: tū etiā quoniaꝫde p̓uil. ap. ſe. ⁊ ꝓceſſu negocijcoram primis iudicibus nihil īſecūdis litteris dicebat̉ quod ſifuiſſet expreſſum: obtinere minime potuiſſent. ¶ Non obſtāteſnīa que pro monaſterio ſanctia. dicebat̉ fuiſſe prolata: que tn̄nobis oſtēſa non fuit. cū ſi a pre
dictis iudicibꝰ fuiſſet oſtēſa: eas poſthabita cōtrariū ſtatuiſſentb alioqͥn eam obijcientibus impuī tetur: cum ſub pretextu nouorūinſtrumentorū lites nō debeantinſtaurari. ¶ Factū priorū iudicū ratum ⁊ firmuꝫ habemus.k⁊ eorum ſententiam cōfirmāteselecto a vobis nos ipſi munꝰ benedictiōis ſaluo iure dioc. curauimus exhibere.¶Dem.ep̄o decano ⁊ cancell. pariſien̄.
Ipoſt appellationē allegabāt̉ etiā ſnīaꝫ: q̄ prius lata fuerat procais luo q̄ſtiōe ipſa dn̄s papa auditis hincinde ꝓpoſitis qꝛ ꝯſtiit ci. ꝙ ſcd̓e lr̄e nō reuocabāt pͥmas: tū qꝛ cauſe ſuſpitōis friuole fuerūt q̄ debuerūt ꝓponi an̄ litis īgreſſū: ⁊ iō renūciaſſe vidētur eidē. Et qꝛ nec d̓ ꝓceſſu nec d̓ pͥuilegio ſe. ap. fecerāt mētōꝫq̄ ſi fuiſſꝫ exp̄ſſa: lr̄asnullatenꝰ habuiſſentcōfirmauit ſnīam a pͥmis iudicibꝰ latā nōobſtāte ſnīa q̄ allegabat̉. qꝛ nec fuit oſtēſadn̄o pape nec primisiudicibꝰ. q̄ ēt ſi fuiſſetillis on̄ſa. nihilominꝰꝯͣriū ſtatuiſſet ea poſtpoſita qꝛ n̄ valebat. ſiaūt valebat ⁊ n̄ appeſuerunt cā eis īputet̉cū lites p̄textu nouorū inſtrumētoꝝ nō debeāt inſtaurari. ⁊ electo ſaluo iure dioceſani munꝰ bn̄dictionisexhibuit. a ¶ Litis. sͣ. de excep. paſtoralis. iij. q. vj. §. exceptō⁊. C. de iudi. apertiſſimi. ⁊. l. cū ſpecialis. Ber. b ¶ Subeūdoiudiciū. Quicūqꝫ hꝫ plures exceptiōes dilatorias dꝫ pͥmo opponere illā de iudice ſuſpecto: illa em̄ ꝓcedit naturalit̓. vt pꝫ. sͣde ꝓba. qm̄ ex ordine verborū: vt ibi dictū eſt: ſi em̄ primo poneret exceptionē ꝯtra ꝑſonā aduerſarij: puta ꝙ ip̄e ſit excōicatus poſt lr̄as īpetratas. qꝛ mō nō eſt admittēdꝰ ⁊ ſnīa ꝓ ip̄a ferat̉: ſic approbat ꝑſonā iudicis. vn̄ ip̄m poſtea reprobare nonpoſſunt. iiij. q. iij. §. itē ſi quis teſtibꝰ. ⁊. iij. q. viij. cuiꝰ in agendoqͥ em̄ alijs defenſionibꝰ vſus eſt non pōt redire ad iſtā. vt. ff. deludi. ſed ⁊ ſi ſuſceperit ⁊ p̄terca ſpāliter cauet̉ de hac exceptiōeꝙ vſqꝫ ad. xx. dies ꝓponat̉. iij. q. iij. §. offerat̉. ⁊ ſi iudex abſensſit que volo recuſare illud debeo ꝓteſtari. C. de iudi. cū ſpālis.ſꝫ ꝯtra videt̉ ꝑ hoc ꝙ nō ꝯſenſerit in iudicē. lꝫ em̄ quis dederitfideiuſſorē ſtandi iuri adhuc pōt iudicē recuſare. vt. iij. q. iij. §.offeratur. p̄terea videt̉ ꝙ excōicatiōis exceptio vel de falſitatereſcripti naturaliter p̄cedat. qꝛ niſi reſcriptū teneat. non pōt iudex aliqua iuriſditiōe vti. sͣ. de iudi. c. j. Itē ſi aduerſarius eſſetexcōicatꝰ nō pōt eligere arbitros ꝓ iudicis recuſatiōe vel etiaꝫalios iudices eligere. vn̄ videt̉ ꝙ pͥmo inquirat̉ de reſcripto ſiue de excōicatiōe aduerſarij. an̄qͣ ad alia ꝓcedat̉. Suꝑ hoc dicunt qͥdam ſicut. t. ꝙ ſi omiſſa exceptiōe de iudice ſuſpecto ꝓpoſuit alias ſiue ſuccūbat. ſiue obtineat. non poteſt poſtea rediread eā de ſuſpecto iudice. qͥn per hoc videtur tacite approbareperſonā iudicis exquo cōſentit litigare ſub ipſo. Ar. ꝯtra. sͣ. deoffi. dele. inſinuāte. maxīe in illa ꝓteſtatiōe p̄miſſa. ꝙ p̄terea nōrenūciat exceptiōi de ſuſpecto iudice. io. īnuebat. ſꝫ n̄ p̄ciſe diſtīuendo. ſi ſuccubuit in aliqua exceptiōe adhuc poteſt redire adillā de ſuſpecto qꝛ ad hoc intēdit vt declinet iudiciū. vn̄ nō plene ꝯſentit in iudicē. ar. C. de ioffi. teſta. ꝯtra maiores. ſecus eētſi obtineret in aliqͣ exceptōe qꝛ tūc approbauit ſnīaꝫ iudicis. vn̄illum poſtea reprobare nō poterit vt dr̄ in pͥn. notule. et hoc ſatis equū videt̉. tn̄ credo ſtādū opi. tan. qꝛ litigando ſub ipſo auprobat ꝑſonā iudicis ſemel enim cōſentit ⁊cͣ. ſiue pro eo ſiue cōtra eū ſentētiauerit vt hic pꝫ. Ber. c ¶ Renūciaſſe. ar. ꝙ tacite ſiue ip̄o facto renūciat qͥs iuri ſuo ſic. sͣ de offi. dele. gratuꝫ⁊. c. inſinuāte. ⁊. jͣ. de his q̄ fiūt a ma. ꝑ. c. ex ore. vbi. arg. plura inuenies de hoc. Ber. d ¶ De p̓uilegijs. ꝑ q̄ ius eligēdi de ſuomonaſterio ſe hr̄e dicebāt .s. de ꝯſue. cū dilectus qd̓ nō debuittaceri. ar. sͣ. de reſcrip. cū ordinē. e ¶ Et ꝓceſſu. nā de ꝓceſſunegocij. ⁊ de exceptiōe ſi qua ꝓponit̉ mentio fieri debet. sͣ. de ꝓcu. in noſtra. f ¶ Nō obſtāte ſnīa. q̄ non tenebat forte lata aludice nō ſuo vel nō ẜuato ordīe iudiciario. vn̄ ſeqͥtur. qͥ ſi fuiſſet oſtēſa ꝯtrariū ſtatuiſſet. B. g ¶ Poſthabita. exponit̉ hecira ꝑ tan. ea habita .i. ea viſa. poſt .i. poſtea ꝯtrariū ſtatuiſſent qͣꝫſtatuerūt. qͣſi diceret ſi iudices illā vidiſſent. ſtatuiſſent ꝯtrariūeius qd̓ fecerunt. quia non confirmaſſent electionem. ⁊ ideo dicit alioquin .i. ſi non fuiſſent illis oſtenſa imputēt ſibi que debuerunt oſtēdere. Sed hec expoſitio contradicit notule Lau. proximo poſite. vn̄ ẜm notulā Lau. ſic expone. poſthabita .i. poſt-
poſita C. de ſpor. l. j. vt ſint vna dictio. ſic exponit̉. xxxij. q. iiij.dixit ſara. ibi cōiugalem poſthabuit thoruꝫ .i. poſtponit cōiugalem thoruꝫ et acceſſit ad ancillam. ſic. C. de exac. mili. annone.l. ij. in fi. lſ. xij. quaſi diceret ſi ſententia fuiſſet iudicibus oſtenſaillam poſtpoſuiſſent ſiue ſpreuiſſent et ſtatuiſſent contra ip̄amſicut ſtatuerunt: quianon tenebat.h ¶ Alioquin .i. ſi tenuiſſent ⁊ non eā oppoſuerunt imputetureis. vel alioqͥn .i. ſi nōfuiſſet poſtpoſita ſiueſpreta quia ſententiatenebat imputat̉ eisqꝛ ammodo pretextunouorum iuſtrumentorum .i. repertorumde nouo ſententia nōretractabitur: ⁊ iſte ēverior intellectus: ethec expoſitio ꝓbaturjͣ. c. proxi. ver. nimirū.⁊. ff. de nego. geſt. ſi autem. §. j. et. ff. de compen. quod in diem. §. j. i ¶ Nouorum:id eſt de nouo repertorum. jͣ. c. proximo. k ¶ Confirmantes:⁊ ita tenet hic ſnīa cōtra res prius iudicatas: quia hic monachieā omiſerūt poſt ſnīaꝫ ea vti non pn̄t. quia pretextu nouorū inſtrumētorum non retractat̉ ſnīa. ff. de re iudi. īperatores. ⁊. C.de trāſac. ſub p̄textu nec exceptio ꝑemptoria locū habꝫ poſt ſententiam niſi appellatū ſit. C. ſen. reſcin. nō poſ. l. ij. ⁊ sͣ. de fi. inſtru. cū iohānes. itē iure minoris ſubuenit̉ eccleſie in hac exceptiōe. sͣ. de in inte. reſti. c. j. ⁊. c. auditis. ſed hoc nō fuit petitumitē nō pōt opponi ſnīa ſi fuit oſtēſa iudicibꝰ: ⁊ ipſi eam reprobauerūt: veluti nullā. j. c. ꝓxi. ff. de cōpen. quod in die. §. j. itē etiāin alio caſu tenet ſnīa contra res prius iudicatas. ſi qō ſit an ſitiuditatū vel nō: ⁊ ſi iudex pronūciat iudicatū non eſſe reſcinditur pͥma ſnīa. ff. q̄ ſen. ſine ap. reſcin. l. j. in pͥn. item in alio caſutenet ſnīa cōtra res prius iudicatas: vt in negocio publico. ff. d̓re iudi. imꝑacores. ⁊ in alio caſu. ff. de iureiurā. admonēdi. Itēvbi vertit̉ periculū anime tenet ſnīa contra primā etiaꝫ ſi nonoſtendat̉ ſentētia in iudicio. sͣ. e. c. lator. ⁊. c. conſanguinei. vin.Sꝫ videt̉ ꝙ iniuria facta fuit iſtis monachis qͥ obijciebāt ſententiam: qꝛ non fuerūt admiſſi: iſti monachi appellauerūt a iudicibus qui tulerūt ſnīam. Sed in eauſa appellatiōis vt dictuꝫeſt. pōt opponi exceptio ꝑemptoria omiſſa in pͥma cā. ergo iſtidebebāt audiri in ſua exceptiōe. Io. dixit. ꝙ hec decre. loquiturī eo caſu: cū ſcit aliqͥs ſe habere exceptionē rei iudicate. ⁊ ī fraude ⁊ dolo eam omittit volēs fatigare aduerſariū ſuum alias ſiignorabat hāc exceptionē ſibi cōpetere: bn̄ pōt eā tunc opponere qn̄cūqꝫ: qꝛ tūc nō retractat̉ ſcd̓a ſnīa. īmo nulla pronūciaturHoc ꝙ dicit. io. non colligit̉ aliqͦ mō ex iſta lr̄a vel in deciſa necprodeſt. Vnde dicas: ꝙ non audiuntur monachi: vt obijciantſententiā etiā ſi vera fuerit: qꝛ monachi appellauerūt a iudicibus ante ſnīam occaſiōe lr̄arum: que nō valebāt aucͣte quaruꝫvalebāt poſt litē ꝯte. iudices recuſare ẜm ꝙ ſatis patet per hācdecre. in pͥn. ⁊ in ꝑte deciſa colligit̉ vbi hoc expreſſe dicit̉ ꝙ monachi iſti appellauerunt. quia iudices non admittebant recuſationes: ⁊ quia dicebāt ſecundas litteras valere: ⁊ ita receſſerūtcōtumaciter non expectata ſentētia: ⁊ talis appellatio nulla fuit: ſꝫ a ſnīa diffinitiua non fuit appellatū: nec etiā poterāt: qꝛ cōtumax non auditur appellās. ij. q. vj. §. ſunt quorū. ⁊ hec ē cauſa quare non admittunt̉: et imputent ſibi qui non oppoſuerūtſententiā corā iudicibus ſi valebat. ⁊ quia beneficium reſtitutionis non petierunt: quia admiſſi fuiſſent. vt dictum eſt ſupra. ⁊qd̓ dicit ſententia contra res prius iudicatas non tenet: locumhabet quando in iudicio allegatur ⁊ oſtendit̉ ſentētia: tūc ſi iudices nolunt admittere ſententiam dū tamen teneat ſententiaet iudicant contra primam ſententiam: nulla eſt ipſo iure: neceſt appellare neceſſe: ⁊ ſic loquitur. ij. q. vj. §. diffinitiua. ver. itēſi ſententia fuerit ⁊cͣ. C. quando prouo. non eſt neceſ. l. j. et ibiio. intelligit aliter hanc decre. et illam legem. vt. sͣ. dixi. Sed tuintellige hanc decre. et illam legem vt diximus. et ita plana littera erit. et ita intelligit vincen. vt in prin. iſtius notule. Et ita